İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
14-20 OCAK 2008

MATSAKIS KIBRIS SORUNUNUN ÇÖZÜMÜNE YÖNELİK ÖNERİLERİNİ OLLI REHN’E SUNDU

Avrupa Parlamentosu (AP) Liberal Grup üyesi Marios Matsakis, Kıbrıs sorununun çözümüne yönelik hazırladığı ve üç seçenekten oluşan planı 9 Ocak 2008 tarihinde Avrupa Komisyonu’nun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Olli Rehn’e sundu. Planın giriş bölümünde, Kıbrıs sorununun 1963 yılından bu yana sürdüğü ve 1974 yılında Yunanistan’ın gerçekleştirdiği darbe ve bunun sonrasında Türkiye’nin müdahalesi sonucunda kötüleştiği ifade edildi. Bu bölümde, ayrıca, konuya dahil olan tüm tarafların bazı tavizler vermesi gerektiği, sonuçta elde edilecek ve herkes için adil şartlar öngörecek bir çözümün, tavizlerden kaynaklanan dezavantajları ortadan kaldıracağı belirtildi. Matsakis’in planında yer alan ilk seçenek olan “tek devletli çözüm” kapsamında, Kıbrıslı Türk ve Rum toplumları arasında, Birleşmiş Milletler ve AB önderliğinde karşılıklı uzlaşma sağlanması ve 1960 Anayasal Düzenine geri dönülmesi öneriliyor.

Aynı zamanda, 1960 Anayasası’nın; tek pazar, ortak para birimi Avro, Schengen, ODGP gibi konular dahil, Topluluk müktesebatına uyumlu olarak yeniden düzenlenmesi gerektiği öne sürülüyor. Son çare olarak nitelendirilen ikinci öneri “Avrupa’da birleşik iki devlet” adını taşıyor ve 21 maddeden oluşuyor. Genel olarak; KKTC’nin tanınması ve AB üyeliğine kabul edilmesi, GKRY’nin Türkiye tarafından tanınması ve tüm kısıtlayıcı önlemlerin kaldırılması, 1974’ün ilk yarısındaki nüfus oranlarına göre KKTC’nin belirli bir alanda kontrol sahibi olması, tüm adanın askersizleştirilmesi ve iki devletin de Avro kullanması gibi önerilere yer veriliyor. “İki kesimli iki toplumlu federasyon” başlıklı son öneri ise “kabul edilemez seçenek” olarak ortaya koyuluyor. Bu bağlamda, bölünmeyi kapsayan bir çözümün uygulanmasının son derece pahalıya mal olacağı ve uzun süreceği ifade ediliyor. Ayrıca, Annan Planı’nın reddedilmesi ile söz konusu seçeneğin ortadan kalktığı da belirtiliyor.