İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
28 OCAK-3 ŞUBAT 2008

AB KONSEYİ GENEL İŞLER VE DIŞ İLİŞKİLER TOPLANTISI GERÇEKLEŞTİRİLDİ

AB Konseyi Genel İşler ve Dış İlişkiler toplantısı, 28 Ocak 2008 tarihinde Brüksel’de gerçekleştirildi. AB Dönem Başkanı Slovenya’nın Dışişleri Bakanı Dimitrij Rupel başkanlığında yapılan toplantıda, AB üye ülke Dışişleri Bakanlarının yanı sıra, Avrupa Komisyonu’nun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Olli Rehn, Avrupa Komisyonu’nun Dış İlişkiler ve Avrupa Komşuluk Politikası’ndan Sorumlu Üyesi Benita Ferrero-Waldner ve AB Ortak Dış Politika ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Javier Solana katıldı. AB Konseyi Genel İşler ve Dış İlişkiler toplantısında başta Sırbistan olmak üzere, Batı Balkanlar, Ortadoğu, Afrika’daki durum, İran’ın nükleer denemeleri ve Pakistan’daki son durum gibi dış politikayı ilgilendiren birçok konu ele alındı. Toplantıda karara bağlanan bazı konular ise şöyle:

Türkiye’nin Katılım Ortaklığı: Bakanlar, Avrupa Komisyonu tarafından Türkiye’nin İlerleme Raporu ile birlikte 7 Kasım 2007 tarihinde açıklanan Türkiye’nin Katılım Ortaklığı’nın İçerdiği İlkeler, Öncelikler ve Koşullara ilişkin Konsey Kararı Tasarısı üzerinde siyasi mutabakat sağladı Karar tasarısının AB Dışişleri Bakanları Konseyi’nin 18 Şubat’taki toplantısında onaylanması bekleniyor. (Taslağın İKV tarafından gerçekleştirilen resmi olmayan çevirisine www.ikv.org.tr adresinden ulaşabilirsiniz).

Sırbistan ve Batı Balkanlar: AB üye ülke Dışişleri Bakanları, Sırbistan ile İstikrar ve Ortaklık Anlaşması (İOA) imzalanması üzerinde uzlaşma sağlanamaması üzerine Sırbistan’a, 7 Şubat 2008 tarihinde Brüksel’de geçici bir anlaşma imzalama teklifinde bulunmaya karar verdi. Dışişleri Bakanları ayrıca, Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (EYUCM) ile tam işbirliği dahil olmak üzere, Sırbistan’ın AB ile bütünleşme sürecine hazırlanmasına destek olmak amacıyla bir görev gücünün oluşturulmasını teklif etti.

Toplantıda, Sırbistan ile İOA’nın imzalanmasına en büyük muhalefet Hollanda’dan geldi. Sırbistan EYUCM ile tam işbirliği yapana kadar anlaşmanın imzalanmasını reddeden Hollanda, tam işbirliğinin 1995 yılında Srebrenica’da Müslümanları katletmesinden ötürü soykırım iddiası ile suçlanan Radko Mladic’in yakalanması ve teslim edilmesi anlamına geldiğinin altını çiziyor. Hollanda Dışişleri Bakanı Maxim Verhagen, Sırbistan’ın mahkeme tarafından istenen suçluları teslim etmesi halinde, Hollanda’nın İOA’nı imzalamaya hazır olduğunu ifade etti. Belçika, İngiltere ve Almanya da toplantıda Hollanda Dışişleri Bakanı’na yakın bir tutum sergiledi.

Konu ile ilgili açıklamalarda bulunan AB Dönem Başkanı Slovenya’nın Dışişleri Bakanı Dimitrij Rupel ise, söz konusu anlaşmanın, İOA imzalanana kadar, AB ve Sırbistan arasındaki siyasi diyalog ile ekonomik ve ticari ilişkileri güçlendireceğine ve vize kolaylaştırma görüşmelerinin devam etmesini sağlayacağına inandığını söyledi. Rupel aynı zamanda bu teklifin Sırbistan için olumlu ve teşvik edici bir mesaj olduğunu ve AB’nin kapılarının Sırbistan’a açık olduğunu gösterdiğini belirtti. Avrupa Komisyonu’nun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Olli Rehn ise, milliyetçi geçmişi ve Avrupalı geleceği arasında karar verme arifesinde olan Sırbistan’a çok güçlü bir sinyal verildiğinin altını çizdi.

Afrika’ya Askeri Birlik: AB üye ülke Dışişleri Bakanları toplantısında, Çad'a 3 bin 700 kişilik bir askeri birlik gönderilmesi karara bağlandı. Çad ve Orta Afrika Cumhuriyeti'ne yerleştirilecek askerler, Sudan'ın Darfur bölgesinden kaçan sivilleri ve insani yardım sağlayan görevlileri koruyacak. İrlanda komutasında olacak söz konusu askeri birliğin ayrıca, mülteci durumuna düşen kişilere yardım eden gruplara destek olması ve 12 ay boyunca bölgede kalması öngörülüyor. Konu ile ilgili açıklamalarda bulunan AB Ortak Dış Politika ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Javier Solana, söz konusu askeri gücün, yakın zamanda Darfur'a gönderileceğini söyledi.

Bilindiği üzere AB üye ülke Dışişleri Bakanları önceki toplantılarda, Afganistan ve Kosova gibi mevcut sınır ötesi askeri birlikleri hatırlatarak, bu görev için asker ve teçhizat bulmakta zorluk çekeceklerini belirtmiş ve Afrika'ya asker göndermeye sıcak bakmadıklarını ifade etmişlerdi. Ortadoğu Barış Süreci: Üye ülke Dışişleri Bakanları, tüm konularda İsrail ve Filistin yetkilileri arasında başlatılan müzakerelerden duyulan memnuniyeti dile getirirken, İsrail'in, Har Homa'da yeni inşaat ihaleleri başta olmak üzere Doğu Kudüs ve Batı Şeria'daki son yerleşim yeri açma çalışmalarından büyük kaygı duyduklarını belirtti. Konuya ilişkin alınan kararda Bakanlar, Gazze'deki son gelişmelerin ve Gazze-Mısır sınırındaki olayların derin endişe yarattığını vurgularken, şiddetten olumsuz etkilenen Gazze'deki ve İsrail'in güneyindeki sivil halkın acılarının paylaşıldığını dile getirdi. Dışişleri Bakanları ayrıca, meşru müdafaa hakkını tanımakla birlikte İsrail'i, tüm şiddet eylemlerine son vermeye ve geçişlerin yeniden başlatılması dahil olmak üzere Gazze'ye karşı yükümlülüklerini yerine getirmeye davet etti.

Pakistan: AB Dışışleri Bakanları ayrıca, Pakistan’da 18 Şubat 2008 tarihinde gerçekleştirilmesi öngörülen genel seçimlerin özgür ve adil bir şekilde yapılması çağrısında bulundu. Demokrasinin güçlendirilmesi ve istikrarın korunmasının Pakistan’ın birinci önceliği olması gerektiğini hatırlatan AB Dışişleri Bakanları, bu konuda AB’nin Pakistan’a destek olmaya hazır olduğunu belirtti.

İsviçre’nin Schengen Alanına Dahil Edilmesi: AB Konseyi Genel İşler ve Dış İlişkiler toplantısında AB üye ülke Dışişleri Bakanları, AB ve Avrupa Komisyonu adına, İsviçre’nin  kişilerin serbest dolaşımına ilişkin Schengen müktesebatı ile AB üye ülkelerinde iltica yasalarının koordinasyonu ve uygulamadaki iş bölümüne ilişkin Dublin müktesebatına katılımını sonuçlandırdı. Bilindiği üzere İsviçre her iki anlaşmayı Ekim 2004 tarihinde imzalamış, Mart 2006 tarihinde de onaylamıştı. Böylelikle Şubat 2008 tarihinde iki anlaşmanın da yürürlüğe girmesi önündeki tüm engeller kaldırıldı. İsviçre’nin Kasım 2008 tarihinden itibaren Schengen Alanına üye olması bekleniyor.