İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
28 OCAK-3 ŞUBAT 2008

GIDALARIN ETİKETLENMESİNE YÖNELİK AB KURALLARI GÖZDEN GEÇİRİLİYOR

Avrupa Komisyonu, gıdaların etiketlenmesine yönelik AB mevzuatına değişikliler getiren yeni bir tüzük önerisini 30 Ocak’ta açıkladı. Tüzük önerisi ile gıda etiketlerinin daha anlaşılır olmaları ve böylece tüketicilerin gıdaların muhteviyatı hakkındaki temel bilgilere kolay bir şekilde ulaşarak daha sağlıklı seçimler yapmaları hedefleniyor. Yeni tüzük uyarınca enerji, yağ, doymuş yağ, karbonhidrat, şeker ve tuz miktarlarının tavsiye edilen günlük kullanım miktarına oranlarıyla birlikte paketin ön kısmında belirtilmesi gerekiyor. Bunun yanında gıda etiketlerinde besin değerlerinin nasıl yer alması gerektiğine dair genel ilkeler de ortaya koyuluyor. Bu çerçevede etiketlerin kolay okunabilir (yazı karakterinin en az 3 mm olması), net ve doğru olmaları gerekiyor. Ayrıca fıstık, süt, hardal veya balık gibi allerjen maddelerin paketlenmiş ürünlerin yanı sıra restoranlar ve catering firmaları tarafından sunulan gıdalarda da belirtilmesi zorunluluğu getiriliyor. Taslak tüzük, bira, şarap ve alkollü içecekleri kapsamıyor.

Bununla birlikte, Avrupa Tüketiciler Derneği (European Consumers’ Association) tarafından da desteklenen “trafik ışığı” etiketleme sistemi taslak tüzükte yer almadı. İngiltere’de 2004 yılından bu yana gönüllük esasına dayanarak uygulanan söz konusu sistem, gıdalardaki yağ, doymuş yağ, şeker, tuz oranlarının etiketlerde renklerle belirtilmesini içeriyor. Böylece örneğin kırmızı renk, gıdanın yüksek yağ oranı, sarı renk orta yağ oranı, yeşil renk ise düşük yağ oranına sahip olduğunu gösteriyor. Avrupa Komisyonu’nun Sağlıktan Sorumlu Komisyon Üyesi Markos Kyprianou, yaptığı açıklamada, renk kodlamasının bazı faydaları olmakla birlikte, etiketlerin aşırı basitleştirilmesine neden olacağını ve Komisyon’un tüketici adına seçim yapması anlamına geleceğini belirtti.

Gıdaların etiketlenmesine ilişkin yeni tüzük önerisi AB’nin obezite ile mücadele yönündeki çalışmalarının bir parçasını oluşturuyor. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre AB’deki sağlık harcamalarının yüzde 2 ila 8’i, ölümlerin ise yüzde 10 ila 13’ü obeziteden kaynaklanıyor.