AB-ORTA ASYA ÜLKELERİ TROYKA TOPLANTISI GERÇEKLEŞTİRİLDİ

Avrupa Birliği (AB) ile Orta Asya ülkeleri arasındaki Troyka toplantısı, 9-10 Nisan 2008 tarihlerinde Türkmenistan’ın başkenti Aşkabat’ta yapıldı. Bakanlar düzeyinde gerçekleştirilen toplantıda, AB, Genel İşler ve Dış İlişkiler Konseyi Başkanı ve Slovenya Dışişleri Bakanı Dimitrij Rupel, bir sonraki AB Dönem Başkanı Fransa’nın Dışişleri Bakanı Bernard Kouchner, Avrupa Komisyonu’nun Dış İlişkiler ve Avrupa Komşuluk Politikası’ndan sorumlu Üyesi Benito Ferrero Waldner ve AB Konseyi Sekretaryası üyesi Pierre Morel tarafından temsil edildi. Toplantıya, Orta Asya ülkelerinden ise, Kazakistan Dışişleri Bakanı Marat Tazhin, Kırgızistan Dışişleri Bakanı Ednan Karabayev, Tacikistan Dışişleri Bakanı Hamrokhon Zarifi, Türkmenistan Dışişleri Bakanı Rashid Eredov ve Özbekistan Dışişleri Bakanı Vladimir Norov katıldı.

İlk günün temel konuları olan; insan hakları, eğitim, hukukun üstünlüğü, enerji ve çevre, su kaynakları, iklim değişikliği, uyuşturucu ticareti, Afganistan ve İran, AB Orta Asya Stratejisi kapsamında ele alındı. Orta Asya’da güvenlik ve istikrarın AB açısından önemini ortaya koyan Strateji çerçevesindeki çalışmalar, 2006 yılında başlamış ve Mayıs 2007’de, Almanya Dönem Başkanlığı sırasında kabul edilmişti.

Troyka toplantısında ayrıca, Orta Asya Stratejisi’nin uygulanmasının geliştirilmesi ve özellikle Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan ile insan hakları alanında diyaloğun güçlendirilmesi kararlaştırıldı. Bu bağlamda bir açıklama yapan Slovenya Dışişleri Bakanı Dimitrij Rupel, bölgede hukuki ve siyasal istikrarın sağlanması bakımından Almaya ve Fransa’nın Orta Asya’daki tecrübelerinden faydalanılmasının önemine değindi. Diğer taraftan, eğitim alanında, kurumların ve öğrencilerin bütünleşme süreçlerine katılımlarının teşvik edilmesi amacıyla Avrupa Komisyonu tarafından bir ortak eğitim girişimi önerisi hazırlandığı da ifade edildi.

Toplantıda, ekonomi ve ticarete ilişkin konularda ise, AB üye devletlerinin bölgeye katkılarının artırılması için piyasa ve yatırım koşullarında istikrarın sağlanmasının önemi vurgulandı. Bu çerçevede, enerji sektörünün bölgesel işbirliğinde çok önemli bir yere sahip olduğu ve ülkelerin enerji politikaları arasında eşgüdüm sağlanmasının etkinliği artıracağı belirtildi. Son olarak, iklim değişikliği, su kaynakları ve uyuşturucu ticareti konularındaki sorunlara çözüm bulunması kapsamında AB’nin kararlı olduğuna değinildi.

Toplantının ikinci günü, AB ile Kazakistan arasındaki ikili görüşmeler ile başladı. İkili görüşmelerin temel konusu, Kazakistan’ın 2010 yılında üstleneceği Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Dönem Başkanlığı oldu. Bu bağlamda, özellikle insan hakları ve hukukun üstünlüğü alanlarında, AB ile Kazakistan arasındaki diyaloğun güçlendirilmesi gerektiği ifade edildi. Öte yandan, Kazakistan tarafından 2007 yılında gerçekleştirileceği açıklanan siyasi reformların hayata geçirilmesinin önemine de değinildi. Diğer ülkelerin Dışişleri Bakanlarının da katılımıyla gerçekleştirilen ikinci oturumda ise, bölgesel işbirliği, enerji ve çevrenin korunması konuları ele alındı.

Diğer taraftan, Avrupa Komisyonu, 7 Nisan’da, söz konusu Orta Asya ülkelerinin, 2006/1016/AT sayılı Konsey Kararı’nda belirlenen şartlar çerçevesinde, Avrupa Yatırım Bankası (AYB) kredilerinden faydalanmalarını öngören bir öneriyi AB Konseyi’ne sundu.