İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
9-15 HAZİRAN 2008

AVRUPA BİRLİĞİ – ABD ZİRVESİ GERÇEKLEŞTİRİLDİ

AB ve ABD arasında gerçekleştirilen Zirve, 10 Haziran tarihinde Slovenya’nın Brdo kentinde sona erdi. Toplantı sonunda açıklanan ortak bildiride; “ortak değerlere dayanan stratejik ortaklığın” kuvvetlendirilmesine atıfta bulunuldu. ABD Başkanı George W. Bush, AB Konseyi Başkanı Janez Jansa, AB Yüksek Temsilcisi Javier Solana ve Avrupa Komisyonu Başkanı José Manuel Barroso tarafından imzalanan metinde, ilişkilerde bazen zorluklarla karşılaşılmasına rağmen dünyadaki temel sorunların çözülebilmesi için transatlantik ortaklığın sürdürülmesinin şart olduğu ifade edildi. Öte yandan, ABD Başkanı George W. Bush, düzenlediği basın toplantısında Türkiye’nin AB üyeliğinin önemine de değinerek AB üyelerine bu konuda çağrıda bulundu.

Ortak Bildiri üç ana maddeden oluştu:

  1. Transatlantik ortaklık. AB ve ABD arasındaki ikili ekonomik ilişkilerin bu alanda dünyanın en önemli ortaklığı olduğu belirtildi ve 2007 yılında oluşturulan Transatlantik Ekonomik Konsey’in AB ve ABD arasındaki ticarette tarife dışı engellerin azaltılması yönünde önemli rol oynadığı vurgulandı. Tarafların her türlü korumacılık ile mücadele edeceği ve karşılıklı yatırım sağlamaya yönelik olarak şeffaf ticari koşulların oluşturulmasının destekleneceği ifade edildi. Bu çerçevede, yatırım konusunda ikili diyaloğun (AB–ABD Yatırım Diyaloğu) güçlendirileceği dile getirildi. AB’nin önceliklerinden birisi olan vizesiz giriş hakkı konusunda ise somut ifadeler kullanılmadı. Bildiride ABD’ye vizesiz giriş hakkının yılsonuna kadar bazı yeni AB ülkelerine tanınabileceği belirtildi.
  2. Küresel sorunlar. Bu başlık altında ele alınan başlıca konu, Dünya Ticaret Örgütü’nün (DTÖ) Doha Turu oldu. AB ve ABD’nin, pazarlara yeni erişim olanakları yaratılması ve bununla eş zamanlı olarak gelişmenin desteklenmesi ve yoksulluğun azaltılması için acilen kapsamlı ve dengeli bir anlaşmaya ihtiyaç olduğu konusunda hemfikir olduğu belirtildi. İklim değişikliği konusunda ise büyük ekonomiler de dahil olmak üzere, ilgili tüm tarafların iklim değişikliği ve enerji güvenliği ve etkinliği konularında sorumluluk almaları gerektiğinin altı çizildi. Bilindiği gibi bu konuda AB ve ABD arasında ciddi görüş ayrılıkları bulunuyor. ABD, emisyon oranlarının düşürülmesine yönelik ölçülebilir hedef öngören bir anlaşma için Çin ve Hindistan gibi gelişmekte olan ülkelerin de katılımını şart koşuyor. Öte yandan, Milenyum Gelişme Hedefleri, Afrika, eğitim ile AIDS ve diğer hastalıklar ile mücadele gibi konular da bu başlık altında ele alındı.
  3. Küresel güvenlik, barış, insan hakları ve demokrasi. Bu kapsamda AB’nin, gerekli koşulların yerine getirilmesi halinde, Batı Balkan ülkelerine AB üyeliği taahhüdü ve yine bu ülkelere yönelik NATO üyeliği perspektifi memnuniyetle karşılandı. Tarafların, Kosova’nın güvenliği, istikrarı ve bölgesel bütünleşmesine bağlılıkları da dile getirilerek, Kosova’nın demokratik ve çok etnili bir toplum olması gerektiğinin altı çizildi. Ukrayna, Gürcistan ve Moldova’nın, Avrupa standartlarına ulaşmak için reformları sürdürmesinin önemine değinildi ve Gürcistan’ın toprak bütünlüğüne olan bağlılık vurgulandı. Yine bu başlık altında, Rusya’nın uluslararası arenada önemli ve yapıcı bir rol oynadığı ifadesini takiben Moskova, insan hakları, demokrasi ve mahremiyet konularında uluslararası taahhütlerine saygı göstermeye davet edildi. Benzer şekilde, Çin’in artan uluslararası ağırlığına dikkat çekilerek, iklim değişikliği, uluslararası mali sistemin istikrarsızlığı, sürdürülebilir kalkınma ve kitle imha silahlarının artışı gibi küresel sorunlar ile mücadelede daha aktif bir rol oynaması çağrısında bulunuldu. Çin’e yönelik olarak, Tibet sorununa diplomatik ve barışçıl bir çözüm bulunması, vatandaşların insan haklarının tanınması ve bölgesel bütünleşmeye daha fazla önem verilmesi konularına da değinildi. Ortadoğu Barış Süreci çerçevesinde, 2008 yılı sonuna kadar siyasi bir çözüm bulunmasına yönelik çabalara destek verildiği vurgulandı. İran’ın Nükleer programına ilişkin olarak ise bu ülkenin uluslararası taahhütlerine uyması gerektiği belirtilerek, aksi takdirde mevcut yaptırımların artırılabileceği uyarısı yapıldı. Bu başlık altında ele alınan diğer konular arasında Birleşmiş Milletler’in (BM) rolü ve etkinliği ile uluslararası terörizmle mücadele gibi konular da yer aldı.

AB-ABD Zirve Sonuç Bildirgesi’ne şu adresten ulaşabilirsiniz: http://www.eu2008.si/en/News_and_Documents/Press_Releases/June/0610EU_USA_Declaration.html