İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
7-13 TEMMUZ 2008

D-8 (GELİŞEN 8 ÜLKE) ZİRVESİ, MALEZYA’NIN BAŞKENTİ KUALA LUMPUR’DA GERÇEKLEŞTİRİLDİ

Türkiye'nin daveti üzerine, İran, Pakistan, Bangladeş, Malezya, Endonezya, Mısır ve Nijerya'nın katılımıyla 1997'de İstanbul'da düzenlenen konferans ile hayata geçirilen D-8 (Gelişen 8 Ülke) işbirliğinin 6. toplantısı, 7-8 Temmuz tarihleri arasında Malezya’nın başkenti Kuala Lumpur’da gerçekleştirildi.

Türkiye’nin Dışişleri Bakanı Ali Babacan başkanlığındaki bir heyet tarafından temsil edildiği Zirve’de, İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad, Endonezya Devlet Başkanı Susilo Bambang Yudhoyono, Pakistan Başbakanı Rıza Gilani, Mısır'ın uluslararası işbirliğinden sorumlu Devlet Bakanı Fayza Muhammed Ebul Naga, Nijerya ve Bangladeş'ten ise bakan ve müsteşar düzeyinde devlet yetkilileri hazır bulundu.

Zirve’nin ardından kabul edilen sonuç bildirisinde, D-8 üyesi ülkelerin sosyoekonomik işbirliği, barış, karşılıklı saygı ve hoşgörünün korunması gibi konulardaki kararlılığı vurgulanırken, Zirve’nin D-8 tarihinde “dönüm noktası” olduğu belirtildi ve Zirve ile birlikte D-8'in ikinci 10 yılındaki çalışmalarını düzenleyecek 2008-2018 Yol Haritası'nın da kabul edildiği duyuruldu.


Zirve’nin sonuç bildirisinde, uluslararası işbirliğinde, uluslararası finans ve ticaret sisteminin önemine dikkat çekilirken; İran'ın Dünya Ticaret Örgütü’ne hızla kabulü konusuna verilen destek teyit edildi. Bildiride ayrıca, kıtlığa ve gıdadaki fiyat artışlarına dikkat çekilerek, bu durumun sosyoekonomik istikrarı tehdit ettiği kaydedildi ve konuyla ilgili D-8 ülkeleri arasında işbirliğinin derinleştirilmesine karar verildiği belirtildi.
Artan petrol fiyatları karşısında önlem alınması yönünde uluslar arası topluma çağrıda bulunulan bildiride, işçi göçünün yoksulluğu önlemede önemli bir araç olabileceği, göçmen işçiler konusunda ise, ilgili D-8 ülkelerinin tecrübelerini paylaşmaları gerektiği ifade edildi.


D-8 ülkeleri arasındaki ticarete de dikkat çekilen bildiride, 1999 yılında 14.5 milyar Dolar olan ticaretin 8 yılda (2007 itibarıyla) yüzde 200 artışla 60.5 milyar dolara yükseldiği vurgulanırken; D-8 ülkeleri arasında yapılacak tercihli ticaret anlaşmaları sayesinde, bu rakamın daha da artacağına inanıldığı kaydedildi.


Geçici olarak İstanbul’da bulunan D-8 Sekreteryası'nın daimi olarak burada kalacağının da resmen açıklandığı bildiride, iki yılda bir yapılan D-8 Zirvesi'nin 7.'sinin ise, 2010 yılında Nijerya'da yapılacağı duyuruldu.


Diğer taraftan, Zirve çerçevesinde, önceki gün yapılan D-8 Bakanlar Konseyi toplantısında üzerinde mutabakata varılan, D-8 üyesi ülkelerin işadamlarına vize alımı kolaylığı sağlayacak anlaşma, Malezya Dışişleri Bakanı Rais Yetim ve D-8 Genel Sekreteri Dipo Alam tarafından imzalandı. Nitekim Zirve’nin ardından kabul edilen sonuç bildirisinde de, D-8 ülkeleri iş adamları için vize kolaylığı sağlayan anlaşmanın kabul edildiği belirtilerek; bu anlaşmanın Bangladeş, İran, Pakistan ve Türkiye tarafından onaylanmasından duyulan memnuniyet ve anlaşmanın bir an önce yürürlüğe girmesine yönelik beklenti dile getirildi.

Bilindiği üzere, büyük ekonomik potansiyeli, çeşitli doğal kaynakları, büyük bir nüfusu ve coğrafi alanı temsil eden 8 ülke arasındaki ticari ilişkilerde yeni fırsatlar yaratmayı ve bu fırsatları çeşitlendirmeyi amaçlayan D-8 girişimi aynı zamanda, uluslararası düzeyde karar alma sürecine katılımı artırmayı, daha iyi hayat şartları sağlamayı, somut ortak projeler etrafında ekonomik işbirliğini geliştirmeyi ve gelişmekte olan ülkelerin dünya ekonomisindeki durumlarını güçlendirmeyi hedefliyor.