İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
3-9 KASIM 2008

ABD BAŞKANLIK SEÇİMLERİNİ, DEMOKRAT ADAY BARRACK HÜSEYİN OBAMA KAZANDI

Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD), 4 Kasım’da yapılan başkanlık seçimlerini, Demokrat Parti adayı Huseyin Barrack Obama kazandı. Yaklaşık 188 milyon seçmenin bulunduğu ABD’de seçimlere rekor düzeyde (% 70) katılım gerçekleşirken; Obama, oyların yaklaşık % 52’sini, rakibi Cumhuriyetçi aday John Mc Cain ise %48’ini aldı. Ancak ABD’de, seçimi kazanmak için, oyların % 50’den fazlasını almak yetmiyor. Eyaletlerin oy dağılımları ve sahip oldukları delege sayılarına göre yapılan hesaplamada, başkan seçilmek için, 270 seçici delege elde etmek gerekiyor. İlk sonuçlara göre, Obama, 297, McCain ise, 139 delege almış durumda. 47 yaşında eski bir avukat olan Obama, böylece ABD’nin 44. başkanı olurken; ülkenin tarihindeki ilk siyah başkan olarak da tarihe geçmiş oldu. Obama, seçime ilişkin ilk sonuçların açıklanmasının ardından Şikago’da yaptığı zafer konuşmasında, “Amerika’ya değişim geldi, rüya gerçek oldu” şeklinde konuştu.

Obama, ABD’deki sistem uyarınca, ülkeyi, kurumları ve politikaları tanıma ve kabineyi oluşturma gibi amaçlarla verilen yaklaşık 2.5 aylık sürenin ardından, 20 Ocak 2009’da Senato’da yemin ederek görevine başlayacak. Obama bu süre içinde selefi George Bush başta olmak üzere Amerikalı yetkililerden ülke siyasetine dair bilgiler alacak, dünya liderleriyle görüşecek ve kabinesini oluşturmaya yönelik çalışmalar yapacak.

Öte yandan Obama’nın ABD Başkanı seçilmesi, uluslararası kamuoyunda da olumlu karşılandı. AB Dönem Başkanlığı tarafından yayımlanan mesajda, Beyaz Saray’ın yeni dönemde uluslararası sorunların çözümünde transatlantik ilişkileri ve diyaloğu geliştireceğinin umulduğu belirtildi. Dönem Başkanı Fransa’nın Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy tarafından Obama’ya gönderilen mesajda da, seçimlerin yarattığı iyimserliğin ve değişim isteğinin, Fransa başta olmak üzere, Avrupa’da ve dünyada umutları artırdığı belirtildi. Mesajda ayrıca, güçlü, dünyaya açık ve dayanışma içerisinde bir ABD’nin partnerlerine de güç vereceği vurgulandı.

Avrupa Komisyonu Başkanı José Manuel Barroso ise, seçimden sonra yaptığı açıklamada, Avrupa ve ABD arasındaki taahhütlerin yenilendiği bir döneme girildiğini ve ABD ile AB’nin, bu yeni dönemde, halklarının ve dünyanın yararına güçlerini birleştirmesinin umulduğu belirtildi.  AB’nin Ortak Güvenlik Politikası ve Dış Politika Yüksek Temsilcisi Javier Solana ise, Obama’nın zaferini kutlayarak, AB’nin ABD ile işbirliği yapmaya hazır ve istekli olduğunu ifade etti. Avrupa Parlamentosu adına ise, başkan Hans-Gert Pöttering, Barack Obama'nın ABD Başkanı seçilmesinin, AB-ABD ilişkilerine taze bir başlangıç getirmesini umduğunu belirtti. Pöttering, Obama’yı, Avrupa’ya ilk ziyaretini yapacağı Nisan 2009’daki NATO Zirvesi’nden önce, Avrupa Parlamentosu’na hitaben bir konuşma yapmak üzere davet ettiğini de açıkladı.

Diğer yandan, ABD’deki seçimler öncesinde gerçekleştirilen AB Dışişleri Bakanları gayri resmi (Gymnich tipi) toplantısında, yeni ABD Başkanı’na sunulacak bir belge hazırlandı. Söz konusu belge, 27 AB üyesi ülkenin, yeni Amerikan yönetiminden, çok taraflılık, Orta Doğu, Afganistan-Pakistan, Rusya ve yükselen ekonomilerle (Çin, Hindistan, Brezilya vb.) ilgili beklentilerini içeriyor. Belgede ayrıca, ABD Başkanı George Bush sonrası dönemde ABD-AB ilişkilerinin daha yakın olması ve AB'nin küresel öneme sahip konularda daha fazla rol alması gerektiği de belirtiliyor.