İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
14-20 TEMMUZ 2008

AVRUPA KOMİSYONU FİKRİ MÜLKİYET HAKLARINA İLİŞKİN BİR PAKET KABUL ETTİ

Avrupa Komisyonu 16 Temmuz 2008 tarihinde telif hakları ve sınai mülkiyet haklarına ilişkin düzenlemeleri kapsayan bir paket kabul etti. Telif haklarına ilişkin tebliğde, korsan malların küresel ticarette ve AB ekonomisinde yarattığı olumsuz etkilere değinilerek Avrupa şirketlerinin ve yatırımlarının korunması için önlemler alınması çağrısı yapılıyor. Bu bağlamda, fikri mülkiyet haklarının korunması konusunda “sıfır hoşgörü” politikasının benimsenmesinin özellikle KOBİ’ler için faydalı olacağı ifade ediliyor. Aynı zamanda, şirketler arasında AB düzeyinde yapılacak bir anlaşma ile ihlallerin önlenmesi yönünde faaliyetlerde bulunulması öngörülüyor. Tebliğde, AB’nin dış sınırlarından giren taklit malların sayısının 2006 ile 2007 yılları arasında %17 arttığı ve 43.000’e yükseldiği ifade ediliyor. AB’ye giren taklit malların %60’ının kaynağı olan Çin ile de özel bir anlaşma yapılması yönünde eylem planı hazırlandığı belirtiliyor.

Telif haklarına ilişkin olarak ayrıca, Taslak Direktif de kabul edildi. Taslakta, şarkı sözü yazarları ve icracıların eserleri üzerindeki korumanın 50 yıldan 95 yıla yükseltilmesi öneriliyor. Bu hükmün, Direktif kabul edildikten sonraki kayıtları kapsayacağı ifade ediliyor. Müzik kompozisyonunun birden fazla kişi tarafından yapılması halinde korumanın 70 yıl olması öngörülüyor. Öte yandan, müzisyenlerin münhasır yetkilerini kayıt şirketlerine satması şeklinde uygulanan mevcut sistemin değiştirilmesi ve sanatçılara koruma sürelerinin 45 yıl uzatılması karşılığında özel bir fondan karşılanmak üzere yıllık ödeme yapılması planlanıyor. Bu bağlamda, şirketlerin hak sahiplerine gelirlerinin en az %20’sini ödemeleri şartı getiriliyor. Taslak hakkında bir basın açıklaması yapan Avrupa Komisyonu’nun İç Pazardan Sorumlu Üyesi Charlie McCreevy, her yıl 7000 sanatçının telif hakkının sona erdiğini belirterek, AB’deki uygulamanın Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada ile uyumlaştırılmasının önemine değindi.

Söz konusu paket kapsamında kabul edilen Yeşil Kitap’ta, bilgi temelli ekonomilerde telif haklarına değiniliyor. Özellikle, telif haklarına ilişkin istisnaların dijital ürünlere nasıl uygulanacağı üzerinde duruluyor. Bu bağlamda oluşturulan kamuoyu danışma sürecinin Kasım 2008’e kadar devam etmesi öngörülüyor.

Avrupa’da sınai mülkiyet hakları stratejisi hakkında kabul edilen Tebliğde ise, sınai mülkiyet haklarının uygulanması konusunda etkinliğin artırılmasına ve işbirliğinin güçlendirilmesine yer veriliyor. Aynı kapsamda, Topluluk Patenti ve patent hukukuna ilişkin belirsizliklerin en kısa sürede çözülmesinin son derece önemli olduğu vurgulanıyor. Patent hukuku alanında, KOBİ’lerin patent korumasına erişiminin kolaylaştırılması hedefleniyor.