İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
17-23 KASIM 2008

İSVEÇ LİZBON ANTLAŞMASI’NI ONAYLADI

İsveç Parlamentosu (Riksdag), 20 Kasım 2008 tarihinde yapılan oylama sonucunda Lizbon Antlaşması’nı onayladı. Oylamaya 54 vekil katılmazken Antlaşma, 39 ret ve 15 çekimsere karşı 243 oyla kabul edildi. Böylece İsveç, parlamenter onay sürecini tamamlayan 26. üye devlet oldu. Hatırlanacağı üzere, Polonya ve Almanya’da parlamenter süreç tamamlanmasına rağmen devlet ve hükümet başkanlarının onay kararını imzalamaması nedeniyle onay tamamlanmamıştı. İrlanda’da ise Antlaşma, yapılan referandum sonucunda reddedilmişti.

Lizbon Antlaşması’nın 2009 yılında yapılacak Avrupa Parlamentosu seçimlerinden önce yürürlüğe girmesi amacıyla çalışmalar sürdürülüyor. Lizbon Antlaşması’na ilişkin İKV tarafından hazırlanan ve düzenli olarak güncellenen onay tablosuna ve bilgi notuna www.ikv.org.tr adresinden ulaşabilirsiniz.

Öte yandan, National University of Ireland öğretim üyesi Prof. Laurent Pech’in hazırladığı ve Ekim ayı sonunda Fondation Robert Schumann tarafından yayımlanan çalışmada, İrlanda’daki Anayasal içtihat doğrultusunda, Lizbon Antlaşması’nın onaylanması için referanduma gitmenin şart olmadığı öne sürülüyor. Prof. Laurent Pech, tartışmalı “Crotty Davası”nın sonuçlarından hareketle, hükümetin, Antlaşma’nın onaylanmasına yönelik bir yasa hazırlayabileceğini ve bu yasanın Anyasa Mahkemesi’ne sunulabileceğini ifade ediyor. Söz konusu Crotty Davası kısaca şu şekilde özetlenebilir:

1986 yılı sonunda, Tek Avrupa Senedi’nin (Single European Act) onaylanmasına ilişkin yasanın yürürlükten kaldırılması istemiyle Anayasa Mahkemesi’nde bir dava açılmıştır. Tek Senedin İrlanda Anayasası’na aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle açılan dava sonucunda Mahkeme, onay yasasının yürürlükten kaldırılmasına gerek olmadığına hükmetmiştir. Mahkemenin kararı, Anayasa’da yer alan ve AB Antlaşmalarının ya her defasında Anayasa’nın gözden geçirilmesi yoluyla ya da sınırsız bir yetki çerçevesinde onaylanmasını düzenleyen maddeye dayandırılmıştır. Sonuçta Mahkeme, her konunun kendi özellikleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etmiştir.

Yukarıda bahsedilen karar doğrultusunda Prof Pech, İrlanda’nın Lizbon Antlaşması’nı onaylaması için Anayasal incelemenin şart olmadığını öne sürüyor. Aynı zamanda, İrlanda’nın Antlaşma’nın belirli yükümlülüklerinden muaf olmasını sağlayacak çekinceler elde edebileceğine değiniyor. Son olarak, 2009 yılının sonbahar aylarında yapılacak ikinci referandumdan olumlu sonuç elde edilmesi için tartışmaların daha objektif bir düzeyde sürdürülmesini öneriyor.