İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
17-23 KASIM 2008

İKTİSADİ KALKINMA VAKFI, YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ VE TÜRK HAVA YOLLARI İŞBİRLİĞİYLE “AVRUPA ORTAK HAVA SAHASI” KONULU BİR TOPLANTI DÜZENLENDİ

İKV, Yeditepe Üniversitesi ve Türk Hava Yolları'nın işbirliğiyle 21 Kasım 2008 tarihinde Yeditepe Üniversitesi'nde Avrupa Komisyonu Ulaştırma Genel Müdürlüğü İç Pazar, Hava Taşımacılığı Anlaşmaları ve Çoktaraflı İlişkiler Masası sorumluları Carlos Mestre-Zamarreno ile Mate Gergely'nin konuşmacı olarak ve Avrupa Havayolları Birliği Genel Sekreter Yardımcısı Şefik Büyükyüksel ile Yeditepe Üniversitesi Ticari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi İbrahim Büyükyüksel'in tartışmacı olarak katıldığı "Avrupa Ortak Hava Sahası" konulu toplantı düzenlendi.

Sunumuna, çalışmakta olduğu Avrupa Komisyonu Ulaştırma Genel Müdürlüğü’nü kısaca tanıtarak başlayan Carlos Mestre-Zamarreno kısaca Avrupa Birliği’nin havacılık politikasının tarihsel gelişimini aktardı. Havacılık alanında tek Avrupa pazarının oluşmasıyla tüm Avrupa’da hava taşımacılığı şirketlerinin ayrımcılık gözetmeksizin lisans alabildiklerine, 1997 yılından bu yana kabotajın geçerli olduğuna, herhangi bir AB havacılık şirketinin Birlik sınırları içerisinde istediği rotada uçabildiğine dikkat çeken Mestre-Zamarreno 1980-2000 yılları arasında havayoluyla seyahatlerin üç katı arttığını, rekabetin, ülkeler ve şehirler arası seyrüsefer sayısının yükseldiğini ve buna paralel fiyatların düştüğünü belirtti. Konuşmasını Avrupa Birliği’nin hava taşımacılığı alanındaki düzenlemeleri konusunda bilgi vererek tamamlayan Mestre-Zamarreno’nun ardından meslektaşı Mate Gergely “Ticari Fırsatların Avrupa Dışına Yayılması: Üç Sütun” başlıklı sunumunu yaptı. Mate Gergely havacılık politikasının dış boyutunu oluşturan 3 sütunu şu şekilde sıraladı:

  • Mevcut ikili anlaşmaların Topluluk müktesebatıyla uyumlu hale getirilmesi,
  • Komşu ülkelerle “Ortak Hava Sahası” oluşturulması,
  • Önemli ortaklarla küresel anlaşmaların tamamlanması.

İlk sütun kapsamında AB üyesi olmayan 97 ülkenin Topluluk tahsisini kabul ettiğine dikkat çeken Mate Gergely yaklaşık olarak 800 ikili Hava Taşımacılığı Hizmet Anlaşması’nın Topluluk müktesebatıyla uyumlu hale getirildiğini belirtti. Komşu ülkelerle “Ortak Hava Sahası” oluşturulmasını içeren ikinci sütun çerçevesinde Batı Balkan ülkeleri ile Haziran 2006’da, Fas ile Aralık 2006’da anlaşma imzalandığını söyleyen Mate Gergely Ukrayna, Ürdün, İsrail ile müzakerelerin sürdüğünü dile getirdi. Önemli ortaklarla kapsamlı anlaşmaların imzalanmasının yer aldığı üçüncü sütunda ise piyasanın açılması, yatırımın önündeki engellerin kaldırılması, düzenlemelerin uyumlulaştırılması yoluyla havacılığın normalleştirilmesi hedefleniyor. AB bu sütun kapsamına giren ilk havacılık anlaşmasını ABD ile yaptı. Nisan 2007’da imzalanan ve 30 Mart 2008 tarihinden itibaren yürürlüğe giren bu anlaşmanın benzerinin Kanada ile yapılması için müzakereler sürüyor.

Mate Gergely sunumuna son vermeden önce katılımcıların özellikle merak ettikleri ve soruların yoğunlaştığı Ortak Hava Sahası’na katılımın sonuçları konusunda bilgi verdi. Buna göre Ortak Hava Sahası’na dahil olmak AB’ye komşu ülkelere tek havacılık pazarına katılım imkânı sağlıyor. Özellikle aday ülkeler için Birlik ile ekonomik entegrasyon öncesinde bir test niteliğinde görülebilecek olan Ortak Hava Sahası’na katılım sırasında AB tarafından teknik destek de sağlanıyor. Ancak Ortak Hava Sahası’na katılım sadece hava taşımacılığı piyasasına erişimi değil aynı zamanda bu alandaki ortak kurların ve standartların üstlenilmesini de kapsıyor.