İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
01-08 OCAK 2007

GÜMRÜK BİRLİĞİ ORTAK KOMİTESİ’NİN 18. DÖNEM TOPLANTISI GERÇEKLEŞTİ

Türkiye-AB Gümrük Birliği Ortak Komitesi’nin (GBOK) 18. dönem toplantısı 1 Aralık 2006 tarihinde Ankara’da gerçekleşti. Toplantıda, Türk heyetini Dış Ticaret Müsteşarlığı (DTM) AB Genel Müdürü Cemalettin Damlacı temsil ederken, AB heyetini AB Komisyonu Genişleme Genel Müdürlüğü’nün Türkiye, Bulgaristan ve Romanya’dan sorumlu Direktörü Pierre Mirel temsil etti.

Toplantıda, Türk tarafı öncelikle, Komisyon’un 29 Kasım’da açıkladığı, aralarında Malların Serbest Dolaşımı, Gümrük Birliği ve Dış İlişkiler başlıklarının da bulunduğu 8 başlıkta müzakerelerin açılmamasına ilişkin tavsiyesi nedeniyle duyduğu üzüntüyü dile getirdi. AB tarafı ise, tavsiyenin müzakere sürecinin askıya alınması anlamına gelmediğini belirterek, bir çok başlıkta diyalog ve teknik işbirliğinin devam etmesinin önemini vurguladı.

DTM tarafından hazırlanan detaylı toplantı notuna göre, GBOK toplantısında ele alınan başlıca konular aşağıda yer alıyor:

  • Bilgi Değişimi: Genel ekonomik durum ve ticari gelişmeler hakkında bilgi paylaşımında bulunuldu.
  • Tarım ticareti:
    • “Tarım ve İşlenmiş Tarım Tavizlerinin Genişleme Perspektifinde Uyarlanması”: Tarife tavizlerinin uyarlanması kapsamında 13 Eylül’de taraflar arasında teknik bir anlaşma imzalandığı belirtildi. Bu konuda Ortaklık Konseyi Kararı alınacağı hatırlatılarak, sürecin Ocak 2007’de tamamlanacağı söylendi. Ayrıca, Bulgaristan ve Romanya’nın üyeliği ile ilgili çalışmaların da başladığı belirtildi.
    •  “Canlı Hayvan ve Et İthalatı”: AB tarafı, bu konudaki yasakların kalkmasını beklediklerini belirtirken, Türk tarafı gerek kamu sağlığı gerek tarım sektörünün hassasiyeti açısından dikkatli adım atılması gerektiği kaydetti.
    • “Aflatoksin Analizleri”: Türk heyeti tarafından, Komisyon’un bu alanda aldığı kararlar nedeniyle bir çok işlenmiş tarım ürünü sevkiyatının engellendiğine dikkat çekildi.
  • Ortak Ticaret Politikası:
  • “Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA)”: Türk heyeti, bazı ülkelerle olan STA müzakerelerinde Komisyon’un desteğini talep ederek, üçüncü ülkeler ile STA müzakerelerine Topluluk ile eş zamanlı başlanmasının önemini vurguladı. AB tarafı ise Türkiye’nin sürece daha yakından dahil olma talebinin haklı olduğunu belirtti. Ancak, AB’nin anlaşmalara Türkiye’ye ilişkin bir hüküm koymasının, üçüncü ülkeler ile ayrı bir pazarlık konusu doğuracağını da sözlerine ekledi.
  • “Ticari Korunma Araçlarına İlişkin Bilgi Değişimi”: Taraflar arasında bilgi alışverişinde bulunuldu. Türk tarafı, Uzak Doğu ülkelerinden gelen TV ithalatında uygulanan anti-damping uygulamasının Ağustos 2007’de sona ereceğini hatırlatarak, uzatılmasının önemine dikkat çekti.
  • “Türkiye’nin Batı Balkan Ülkeleri için Kurulan Çapraz Kümülasyon Sistemine Katılımı”: Türkiye’nin ilk aşamada bu sisteme dahil olması gerektiği AB tarafına iletildi.
  • “Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi (GTS)”: Türkiye’nin Ermenistan hariç olmak üzere, Topluluğun GTS rejimine tam uyum sağladığı bildirildi. Bu alandaki teknik işbirliğinin artırılması gerektiği vurgulandı.
  • Malların Serbest Dolaşımı ve Karşılıklı Tanıma İlkesi:
    • “1/95 sayılı OKK’nın 5-7. maddeleri-İthal Lisansları ve Düzenlenmemiş Alanda Karşılıklı Tanıma Prensibinin Türk Mevzuatına aktarılması”: AB tarafından ithalat aşamasındaki lisans uygulamalarının 1/95 sayılı OKK’nın 5-7. maddelerine aykırı olduğu belirtildi. Türk tarafı ise, kural olarak herhangi bir lisans uygulaması olmadığını, ancak bazı ürünlerin ithalatı esnasında kamu sağlığı gözetilerek çeşitli belgelendirme şartlarının meşru şekilde arandığını ifade etti. Ayrıca, kullanılmış eşya ithalatına ilişkin olarak da bir takvim belirleme çalışmalarının sürdüğü açıklandı. Düzenlenmemiş alanda ise, Türk tarafı, Yönetmelik Taslağı’nın onay sürecinin devam ettiğini belirtti.
    • “Onaylanmış Kuruluş Başvuruları”: Kimlik numarası verilen onaylanmış kuruluşların tam olarak faaliyete geçmesi için atılması gereken adımlar tartışıldı.
    • “AB-Türkiye Ortaklık Konseyi’nin 2/97 sayılı Kararının Güncellenmesi”: Çalışmaların devam ettiği AB tarafından dile getirildi.
    • “Türkiye’de Kayıtlı Karayolu Taşıtlarına Uygulanan Kotalar”: Türk tarafı, 2007 yılı kota ihtiyaçlarına ilişkin öngörüleri içeren tabloları AB’ye sundu ve Üye Ülkelere iletilmesini talep etti. AB tarafı ise, tabloların Üye Ülkelere iletileceğini ve girişimlerin devam etmesi gerektiğini belirtti.
  • İkili Ticari Konular:
    • “Eczacılık Ürünleri”: AB, veri imtiyazı konusunun halen endişe yaratan düzeyde olduğunu ve bir an evvel gerekli adımların atılmasını beklediklerini iletti.
    • “Alkollü İçkiler”: AB tarafı, bu alanda dört temel sorunun olduğunu belirtti: gümrük kıymeti, ayrımcı tüketim vergileri, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve TAPDK tarafından düzenlenen iki farklı lisans uygulaması ile distile alkol içeren karışım içkilerin piyasaya arzını engelleyen mevzuat. Türk tarafı, konuya ilişkin çalışmaların devam ettiğini vurguladı.
    • “Türk Televizyon İhracatçılarının AB Gümrüklerinde Karşılaştığı Sorunlar”: Türk tarafı, TV ihracatında A.TR belgesi ve menşe beyanı taşıyan ürünlerde menşe şahadetnamesi, ilave fiziki kontroller ve test yükümlülükleri, yasal soruşturmalar, piyasadan toplatma ile anti-damping vergilerinin tahsili gibi zorlukları dile getirdi. AB tarafı ise, gümrüklerin yetkileri dahilinde hareket ettiğini ve uygulamada bir yanlışlık olmadığını belirtti.
  • Fikri Mülkiyet Hakları Mevzuatı: AB, Türkiye’nin fikri mülkiyet hakları alanında AB mevzuatıyla uyumunun ileri düzeyde olduğunu belirterek, telif hakları ihlalleri ve sınai mülkiyet hakları ile korsan mallar konusunda önemli eksiklikler olduğunu vurguladı. Türk tarafı ise, gerçekleştirilen çalışmalara ilişkin bir not iletti.
  • Korunma Tedbirleri: AB, tüm ülkelerden yapılan ithalat kapsamında uygulanan korunma önlemlerinin Gümrük Birliği’nin işleyişini olumsuz yönde etkilememesi gerektiğine dikkat çekti.
  • Kamu Alımları: AB, bu konudaki ikili müzakerelerin donmuş olduğunu belirterek, 2010 yılında AB’nin tüm Akdeniz bölgesindeki ülkelerle hizmetler ve yatırımları kapsayan tercihli anlaşmalara sahip olacağını, Türkiye’nin de bu ülkelerden bazıları ile kendi tercihli anlaşmalarını akdedeceğini ve bu kapsamda bu alandaki tek boşluğun Türkiye ile AB arasında bulunacağının altını çizdi. Türk tarafı ise, Türkiye’nin Akdeniz müzakerelerine gözlemci olarak davet edilmesinin olumlu olduğunu ve ikili müzakerelere ilişkin teklifin de not edildiğini ifade etti.
  • Teknik Komitelere Katılım: Türk tarafı, Gümrük Birliği’ni doğrudan ilgilendiren alanlardaki tüm teknik komitelere katılım sağlanmasının önemine değinerek, katılım sağlanan komite sayısının artırılması gerektiğini vurguladı. AB ise, Türkiye’nin bu talebinin her zaman desteklendiğini ve gerekli değerlendirmelerin yapıldığını açıkladı.
  • Kıbrıs ile Ticaret: AB, Ek Protokol’ün tam olarak uygulanmasının ilgili başlıklardaki müzakerelerin açılmasını ve müzakerelerin genel seyrini etkileyeceğini vurguladı. Türk tarafı ise, taraflar arasındaki ticaret rakamlarının AB üyesi olan hiçbir ülkeye yönelik bir ticari kısıtlama olmadığını gösterdiğini belirterek, bu konunun tartışılması için GBOK’un uygun bir platform olmadığını söyledi.
  • Diğer Konular:
    • “Türk İşadamlarının Vize Sorunu”: Türk tarafı, Türkiye vatandaşlarının, Gümrük Birliği sebebiyle, herhangi bir üçüncü ülke vatandaşı gibi muamele görmemesi, özellikle işadamlarına yönelik vize işlemlerinin basitleştirilmesi gerektiğini söyledi. AB tarafı ise, konunun daha önce de ele alındığını ve bu konunun üye ülkelerin inisiyatifinde olduğunu ifade etti. Bununla birlikte, vize anlaşması imzalanmasının beklentileri karşılayabileceğini de belirtti.