İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
01-08 OCAK 2007

MERKEZİ AVRUPA SERBEST TİCARET ANLAŞMASI İMZALANDI

Güney Doğu Avrupa ülkelerini kapsayan Merkezi Avrupa Serbest Ticaret Anlaşması (Central European Free Trade Agreement-CEFTA) 19 Aralık 2006 tarihinde imzalandı. CEFTA’ya taraf ülkeler, Arnavutluk, Bosna Hersek, Bulgaristan, Hırvatistan, Makedonya, Moldova, Karadağ, Romanya ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 1244 sayılı Kararı’nda tarif edildiği şekliyle Kosova da dahil olmak üzere Sırbistan’dan oluşuyor. Bulgaristan ve Romanya, 1 Ocak 2007 tarihinde AB üyesi olmaları nedeniyle CEFTA’ya taraf olmayacak.

Anlaşma, bölgedeki 32 adet ikili serbest ticaret anlaşmasını birleştirerek tek bir Bölgesel Ticaret Anlaşması haline getiriyor ve toplam ticaretin %90’ı ile sanayi mallarındaki ticaretin yaklaşık tamamını serbest hale getiriyor. Anlaşma ayrıca, rekabet, kamu ihaleleri ve fikri mülkiyet haklarının korunmasına ilişkin ticari hükümler içeriyor ve başta sanayi ve sağlık kuralları olmak üzere ticaretle ilgili kuralların uyumlaştırılmasını sağlıyor. Anlaşma ile, bölgedeki ticaretin daha basit kurallar çerçevesinde yapılması hedefleniyor.

AB’nin taraf olmadığı Anlaşma, Balkan ülkelerinin ekonomilerini AB üyeliğine hazırlamanın yanı sıra DTÖ üyeliğine de yardımcı olmayı amaçlıyor. Bu nedenle Komisyon, Güney Doğu Avrupa’daki ticaretin liberalizasyonunu hedefleyen Anlaşma’nın neticelendirilmesi yönünde sürekli olarak siyasi, teknik ve mali destek sağladı.

Avrupa Komisyonu’nun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Olli Rehn, “CEFTA, AB’nin Batı Balkan ülkeleriyle olan İstikrar ve Ortaklık Anlaşmalarını tamamlıyor. Anlaşma, ekonomik kalkınma ve bölgesel işbirliğine önemli katkılar sağlıyor. Aday ve potansiyel aday ülkeler açısından, daha yakın ekonomik işbirliği yönünde atılmış önemli bir adım ve AB üyeliğinin ayrılmaz parçasıdır” dedi. Benzer şekilde, Komisyon’un Ticaretten Sorumlu Üyesi Peter Mandelson da, bölgedeki serbest ticaret anlaşmalarının birleştirildiğini ve bunun, ticaret ve yatırımın artırılması yönünde çok önemli olduğunu söyledi. Bilindiği gibi AB, bölgenin en büyük ticari ortağı ve yabancı yatırımların temel kaynağı durumunda.

Türkiye ise, Gümrük Birliği’nden kaynaklanan yükümlülükleri çerçevesinde, bölge ülkeleri ile Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA) imzalamayı sürdürüyor. Son olarak 22 Aralık’ta Arnavutluk’la STA imzalandı. Anlaşma, Türk ihracatçılarına Arnavutluk pazarında AB ihracatçılarıyla eşit rekabet olanağı sağlıyor. Anlaşma’nın yürürlüğe girmesinden sonra Arnavutluk, Türkiye'den ithal ettiği sanayi ürünlerinin yüzde 80'den fazlasına uyguladığı gümrük vergilerini kaldıracak, geri kalan sanayi ürünlerindeki gümrük vergilerini ise 5 yıl içinde yüzde 20'lik eşit indirimlerle sıfırlayacak.