İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
8-14 EYLÜL 2008

TRANSATLANTİK İLİŞKİLER 2008 RAPORU YAYIMLANDI

Alman Marshall Fonu tarafından, Transatlantik ilişkilerle ilgili yılda bir yapılan kamuoyu araştırmasına ilişkin Transatlantik Eğilimler 2008 raporu yayımlandı. 10 Eylül’de İspanya’nın başkenti Madrid’de kamuoyuna açıklanan raporda, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Avrupa ülkeleri vatandaşlarının, Rusya, enerji bağımlılığı, terör ve uluslararası ekonomi gibi konulara ilişkin benzer endişeleri taşıdığı; iklim değişikliği konusunda ise, farklı görüşlerde olduğu belirtildi. Raporda Atlantik’in her iki tarafında işbirliğinin artırılmasına yönelik bir eğilim olduğu vurgulandı. Rapordaki bazı başlıklarda öne çıkan sonuçlar ise şöyle:

Transatlantik ilişkiler: “Transatlantik İlişkiler 2008” raporu halen birçok Avrupalının, küresel ilişkilerin yönetimi konusunda ABD’den özerk bir politika izlenmesi gerektiğini düşündüğünü ortaya koyuyor. Buna rağmen ABD ve Avrupa ülkeleri arasında işbirliğinin artırılmasını destekleyenlerin oranı % 31’e yükselmiş durumda (2006 yılında bu oran % 27 düzeyindeydi). Dış ilişkiler konusunda Avrupa’nın daha bağımsız bir rol üstlenmesini destekleyenlerin oranı ise, Avrupa’da düşüyor (2006 yılında % 52; 2008 yılında % 46).

Araştırma, Avrupalıların % 47’sinin, Kasım ayında Amerika’da yapılacak seçimlerde Demokrat Parti adayı Barack Obama’nın kazanmasının, ABD ve Avrupa arasındaki ilişkiyi güçlendireceğine inandığını ortaya koyarken; Cumhuriyetçi Parti adayı John McCain’in seçilmesi halinde Transatlantik ilişkilerinin ilerleyeceğini düşünenlerin oranı sadece % 11.

Rusya: Gürcistan ve Rusya arasında yaşanan gerginlik öncesinde yapılan araştırmanın sonuçlarına göre, Avrupalılar için en önemli tehditlerin başında, Rusya’nın komşuları ile olan ilişkileri geliyor. Bu kapsamda, Avrupalıların % 67’si (ABD’de bu oran % 58), Ukrayna ve Gürcistan gibi Rusya’nın demokratik komşularına destek verilmesinden yana. Araştırma, Avrupalıların % 65’inin Rusya’nın daha demokratik bir sistem içerisinde yönetilmesini arzu ettiğini ortaya koyarken (bu oran, ABD’de % 61); Rusya ile uluslararası örgütlerdeki işbirliğinin güçlendirilmesi isteği, ABD’de % 47, Avrupa’da ise % 38 düzeyinde.

NATO: Araştırma, Avrupalıların % 57’sinin, NATO’nun ülkelerinin güvenliğinde en önemli rolü oynadığına inandıklarını ortaya koyarken, bu oran geçen seneye oranla % 4 artmış durumda.

Türkiye: Türklerin % 48’i Türkiye’nin uluslararası konularda yalnız hareket etmesi gerektiğine inanırken; % 20’si AB ile, % 11’i Ortadoğu ülkeleriyle, % 3’ü ABD ile, % 1’i de Rusya ile beraber hareket etmesi gerektiğine inanıyor. Ankette Türklerin diğer ülkelere karşı duydukları yakınlığı belirten ‘sıcaklık’ hislerinin 100 derece üzerinden ölçüldüğü bölümde, ankette deneklere sorulan tüm ülkeler için 50’nin altında sonuçlar çıkıyor.  Araştırmaya göre, Türklerin, AB’ye karşı 2004 yılından beri soğuyan yakınlık hislerinin 2008 yılında 7 derecelik bir ısınma göstererek 33 dereceye ulaştığı, 2005 yılında % 28, 2006 yılında % 20, 2007 yılında % 11 olan ABD’ye duyulan yakınlığın ise 2008’de sadece 3 derece artarak 14’e yükseldiği ortaya çıkıyor. Türklerin en çok yakınlık duyduğu millet, 44 derece ile Filistinliler olurken; en soğuk olduğu ülke, 8 derece ile İsrail.

Araştırma sonuçlarına göre, AB ülkeleri vatandaşlarının sadece % 21’i Türkiye’nin AB üyeliğinin “olumlu” olacağını düşünüyor ve % 60’ı Türkiye’nin büyük olasılıkla AB üyesi olacağına inanıyor. Türkiye’nin AB üyesi olacağına inananların oranı, İngiltere’de % 72, Hollanda’da % 70, Almanya’da % 65, İtalya’da % 63, Fransa’da % 42 ve Slovakya’da % 34. Türkiye’de ise, ankete katılanların % 42’si AB üyeliğinin iyi olacağını düşünürken; bunun gerçekleşeceğini düşünenlerin oranı, sadece % 26. Türkiye’nin AB üyeliğinin iyi olmayacağını düşünen Türklerin oranı % 31; “ne iyi ne kötü olur” diyenlerin oranı ise, % 19.
Araştırmaya katılan Avrupalıların % 57’si ve Türklerin % 55’i, Türkiye’nin Batı’dan çok farklı değerleri olduğunu, bu nedenle Batı’nın bir parçası olmadığını söylerken; Amerikalıların % 41’i, Türkiye’nin Batı’nın bir parçası olacak ölçüde Batı ile ortak değerlere sahip olduğunu düşünüyor. ABD’de yapılacak başkanlık seçimine ilişkin olarak yöneltilen sorularda ise, Türklerin % 74’ü “bilmiyorum” cevabını verirken; % 20’si Demokrat Parti’nin adayı Barack Obama, % 6’sı ise Cumhuriyetçi Parti adayı John McCain’i desteklediğini belirtiyor.

Söz konusu araştırmaya www.transatlantictrends.org adresinden ulaşabilirsiniz