İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
6-12 EKİM 2008

AVRUPA KOMİSYONU, ÜÇÜNCÜ ÜLKE VATANDAŞLARININ AİLE BİRLEŞİMİ HAKKINDA BİR RAPOR YAYIMLADI

Avrupa Komisyonu, 8 Ekim’de, AB’de kapsamlı bir göç politikası oluşturulması hedefine yönelik olarak, üçüncü ülke vatandaşlarının aile birleşimi hakkında bir rapor yayımladı. Raporda, halihazırda İrlanda, Danimarka, İngiltere haricindeki AB Üye Devletlerinde uygulanan ve Birlik genelinde yasal olarak ikamet eden üçüncü ülke vatandaşlarının aile birleşimi hakkına ilişkin kuralları düzenleyen 2003/86/AT sayılı Direktif’in daha yeknesak bir şekilde uygulanması gereği vurgulanıyor.

Bu çerçevede, söz konusu Direktif’in Üye Devletler tarafından ulusal mevzuata aktarılmasında ve uygulanmasında tespit edilen sorunlar özetlenerek, çözüm önerileri sunuluyor. Raporda, bu Direktif’in birçok üye ülkede düzgün bir şekilde uygulanmasına karşın, tatmin edici sonuçlar doğurmadığına, zira ulusal düzeydeki bazı kuralların üçüncü ülke vatandaşlarının aile birleşimi hakkını büyük ölçüde sınırladığına yer veriliyor. Raporda ayrıca, uygulamaya ilişkin sorunların, Direktif’te yer alan bazı ihtiyari hükümlerin aşırı geniş biçimde yorumlanmasından kaynaklandığı da dile getiriliyor. Örneğin, AB genelinde aile birleşimi talebinde bulunan bir kişiden ortalama 50 ila 150 Avro arasında bir ücret alınırken, Hollanda’da idari masrafları karşılamak amacıyla 1616 Avro ödenmesi isteniyor.

Bu kapsamda, bir diğer ihtiyari hüküm, Üye Devletlerin, üçüncü ülke vatandaşlarının  entegrasyonuna yönelik tedbirler uygulayabilmesine imkan sağlıyor. Örneğin, Hollanda, Almanya ve Fransa gibi ülkelerde göç edilecek ülkenin dilini bilme zorunluluğu aile birleşimi önünde engel teşkil ediyor. Bu tür tedbirler ile aile üyelerinin entegrasyonu amaçlanmasına karşın, Avrupa Komisyonu, bu kuralın, aile üyelerinin dil kurslarına erişim olanağı bulunup bulunmaması temelinde tartışılabileceği görüşünü taşıyor.

Raporda, ayrıca, başta vize kolaylığı olmak üzere, Direktif’in bazı hükümlerinin Üye Devletler tarafından ulusal hukuka aktarılmasında ya da uygulanmasında sorunlar gözlemlendiği belirtiliyor. Üye Devletler, aile birleşimine ilişkin bir talebin onaylanması halinde, aile üyelerinin ülkeye girişine yönelik vize kolaylığı sağlanması ile yükümlü olmalarına karşın, Belçika, Bulgaristan, Lüksemburg ve Slovenya’nın söz konusu hükmü ulusal mevzuatlarına henüz aktarmadıkları, Hollanda’nın ulusal mevzuatında ise vize kolaylığı sağlanmasını zorlaştıran kuralların bulunduğu dile getiriliyor. Bunun yanı sıra, Avusturya, Yunanistan, Portekiz, Letonya ve Hollanda’daki uygulamaların, aile birleşimine ilişkin talepler değerlendirilirken çocuğun menfaatinin gözetilmesi ilkesi ile uyumlu olmadığının altı çiziliyor.

Bu kapsamda, Komisyon raporunda, uygulamaya ilişkin zorlukların yaşandığı tüm durumların not edildiğinin ve temel haklara uygun olarak Direktif hükümlerinin en iyi şekilde uygulanmasının temin edileceğinin altı çiziliyor.    

Bilindiği gibi, aile birleşimi geçtiğimiz 20 yıl içerisinde AB’ye gerçekleşen göçün temel nedenlerden birini oluşturuyor. Yeni girişimler ile AB genelinde yasal göçü teşvik etmeyi amaçlayan Avrupa Komisyonu, aile birleşimine ilişkin bir Yeşil Kitap yayımlanmasının ardından söz konusu Direktif’e ilişkin değişiklik önergeleri sunmayı planlıyor.