İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
30 MART-6 NİSAN 2007

ENGELLİLERİN HAKLARINA İLİŞKİN BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SÖZLEŞMESİ İMZALANDI

Dünya nüfusunun %10’nu oluşturan engellileri korumayı amaçlayan ve 50 maddeden oluşan Engellilerin Haklarına İlişkin BM Sözleşmesi, eğitim, sağlık, istihdam, siyasi ve kamusal hayata katılım gibi çeşitli başlıklar altında engellilerin haklarını ve taraf devletlerin yükümlülüklerini düzenliyor. Sözleşmeye taraf olan ülkeler, fiziksel ve zihinsel engelle yaşayan vatandaşlarının insan haklarından eşit ve tam şekilde yararlanabilmelerini, engellilere yönelik ayrımcılığa son verilmesini ve engellilere hayatın her devresinde eşit katılım imkanı sağlanmasını taahhüt ediyor. Sözleşme kapsamında taraf devletlerin ayrıca, engellileri yasa önünde eşit korumaları ve en önemlisi günlük hayatta bireye, birisine bağımlı olmadan yaşam şartlarını sağlamaları öngörülüyor.

Sözleşmesinin uygulanmasını denetlemek üzere, ilk aşamada 12 kişiden oluşacak bir komitenin kurulması planlanıyor. Sözleşmeye eklenen 18 maddelik ek protokol de sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmeyen devletlerin, özel bir komite tarafından yürütülen soruşturmaya tabi tutulmasını öngörüyor. Sözleşmeye taraf olan devletlerden 40'ı söz konusu ek protokolü de imzalamış durumda.

Sözleşmenin BM’de imzaya açıldığı gün gerçekleştirilen törende konuşan BM İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Louis Arbour, bağlayıcı bir uluslararası sözleşmeyle engellilerin haklarını dünya genelinde güvence altına almanın çok büyük bir gereksinim olduğunu söyledi. Arbour, mevcut insan hakları sisteminin, engellilerin haklarını korumayı ve geliştirmeyi amaçlamasına rağmen yeterli korumayı sağlamada başarısız olduğunu belirtti

30 Mart 2007 tarihinde imzaya açılan Engellilerin Haklarına İlişkin Birleşmiş Milletler Sözleşmesi Türkiye'nin BM Nezdindeki Daimi Temsilcisi Büyükelçi Baki İlkin tarafından imzalandı. Türkiye sözleşmenin müzakereleri sırasında da konuya aktif olarak destek vermişti. Sözleşme kapsamında Türkiye, uygulanmanın denetlenmesi için kurulacak komiteye dönemsel raporlar sunmakla yükümlü olacak. Ancak Türkiye sözleşmeye eklenen 18 maddelik ek protokolü imzalamadı.