İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
19-28 ARALIK 2012

REVİZE EDİLEN TÜTÜN YÖNERGESİ AVRUPA KOMİSYONU TARAFINDAN ONAYLANDI

Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan ve tütün üreticilerinin tepkisini alarak defalarca ertelenen tütün ürünlerine yönelik yönerge taslağı 19 Aralık 2012 tarihinde Avrupa Komisyonu tarafından onaylandı. Sigara kullanımının azaltılmasını öngören yeni düzenlemeler kapsamında hedef kitle, daha çok gençler ve tiryakiler olarak gözüküyor. Taslak, ayrıca mentollü ve ince sigaraların 2014 yılında kaldırılmasını öngörüyor.

Öncelikle Tüketici ve Sağlığının Korunması konusundan sorumlu yeni Komisyon üyesi Tonio Borg’un da öncelikleri arasında belirttiği taslak metnin kabul edilmesi, kamu sağlığını gözeten kuruluşların uzun süredir beklediği bir durumdu. Ayrıca tütün ürünlerine ilişkin yürürlükte olan 2001 tarihli mevcut yönergenin bazı konularda yetersiz kalmasına işaret ediliyordu. Nitekim AB’de 700.000 kişinin her yıl sigaradan dolayı çeşitli hastalıklar nedeniyle hayatını kaybettiği ve sigara tiryakilerinin tedavisi için yılda AB genelinde 25 milyar avro harcama yapıldığı belirtiliyor. Avrupa Komisyonu özellikle gençlerin yüzde 70’inin sigara ve benzeri tütün ürünleri tüketimine 18 yaş altında başladığını; yüzde 17’sinin ise daha erken yaşta başladığını tespit ediyor. Bu durumun, AB’de sigara kullanımının hala ciddi bir sağlık problemi olarak devam ettiğini gösterdiği hatırlatılarak, sağlık sistemindeki soruna işaret ediliyor. Diğer taraftan AB ve üye ülkeler Dünya Sağlık Örgütü kapsamında 2005 yılında sigara karşıtı düzenlemeyi kabul etmiş durumda. Ancak tütün mamullerinin satışı, sunuluşu ve üretimi konusunda ulusal hükümler çerçevesinde üye ülkeler arasındaki farklılıklar varlığını korumakta. Dolayısıyla mevcut yönergenin bir an önce revize edilmesi öngörülerek, pek çok ürünün mercek altına alınması planlanıyor.

Buna göre (a) satışı süren sigaraların paketleri üzerine konulan sağlık uyarıları daha çarpıcı ve caydırıcı resimler içerecek. Uyarı niteliğindeki resimler ve yazılar paketin arka ve ön yüzünde olmak üzere paketin dörtte üçünü kaplayacak. Reklam unsurları paketin üzerinde yer almayacak. (b) Mentol, kafein, çikolata, vanilya ve vitamin gibi her türlü tatlandırıcı katkı maddesi yasaklanacak. Bunların yerine sadece tütün çeşidi kullanılacak. (c) İnce sigaralarda, sigaranın 7,5 milimetreden az olmasına izin verilmeyecek. (d) Daha çok İskandinav ülkelerinde kullanılan ve “snus” olarak adlandırılan dumansız tütünler İsveç hariç diğer üye ülkelerde kaldırılacak. Bu tür ürünlerin sağlığa zarar verdiği görülür bir şekilde resmedilecek. Elektronik sigaralar gibi az nikotin içeren ürünlerin satışı, sağlık uyarıları içermesi şartıyla devam edebilecek. Yasal olmayan ticari yollara ilişkin de izleme ve tanımlama sistemleri ile güvenlik sistemleri, ürünlerin yönerge kurallarına ve AB pazarına girebilme uygunluğunu tespit etmek için planlanacak. 

Bir sonraki aşamada taslak, Avrupa Parlamentosu ve Bakanlar Konseyi’nde tartışmaya açılacak. Kabul edilme tarihinin 2014; yürürlüğe giriş tarihinin ise 2015 ya da 2016 yılı itibariyle olabileceği belirtiliyor.

Ayrıca Avrupa’da; Polonya, Almanya ve Hollanda sigara kullanımında ilk üç sırayı paylaşırken İsveç en az sigara tüketimi oranına sahip ülke konumunda (ayrıntılı bilgi için bkz: European Smokeless Tobacco Council, 2007).