İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
15-22 HAZİRAN 2007

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER KIBRIS RAPORU AÇIKLANDI

BM’nin Kıbrıs’taki operasyonları hakkında Genel Sekreter Ban Ki-moon tarafından hazırlanan rapor 4 Haziran 2007 tarihinde yayımlandı. Kıbrıs Barış Gücü’nün (UNFICYP) 25 Kasım 2006 ile 25 Mayıs 2007 tarihleri arasındaki faaliyetleri hakkında ayrıntılı bilgilerin yer aldığı rapor, iyi niyet misyonu ve diğer gelişmeler, Barış Gücü operasyonları, Kayıp Şahıslar Komitesi, finansal ve idari yönler ile gözlemler gibi bölümlerden oluşuyor. Güvenlik Konseyi, rapordaki öneriler ışığında Barış Gücü’nün görev süresini 15 Aralık 2007’ye kadar uzattı. Raporda öne çıkan noktalar ise şunlar:

İyi niyet misyonu ve diğer gelişmeler:

BM Güvenlik Konseyi tarafların 8 Temmuz 2006 tarihinde uzlaşmaya vardığı sürece tam destek vermektedir. Ancak, iki lider sürecin başarıya ulaşması yönünde vermiş oldukları taahhütlere rağmen, raporun yazıldığı tarihlerde karşılıklı suçlamalara devam etmişlerdir.
Kıbrıslı Türklere yönelik izolasyonların kaldırılması için 8 Temmuz sürecinin teşvik edilmesi gerekmektedir. Aynı zamanda Mali Yardım Tüzüğü’nün uygulanmaya başlanması bu yönde atılmış olumlu bir adım olarak değerlendirilmelidir.
UNFICYP tarafından 24 Nisan 2007 tarihinde yapılan kamuoyu yoklaması 8 Temmuz sürecinin iki toplum tarafından da desteklendiğini ortaya koymaktadır.

UNFICYP Operasyonları:

Belirtilen zaman diliminde, 473 ihlal ve benzeri olay gerçekleşmiştir. Siviller tarafından avlanma amacıyla yapılan ihlaller geçen rapor dönemine göre artarken, askerler tarafından yapılan ihlallerin sayısı değişmemiştir.
Sivillerin ateşkes hattına yaklaşması konusunda önceleri daha hoşgörülü davranan Türk Kuvvetleri, bu rapor hazırlandığı sürede, koydukları kurallara tam riayet edilmesi ve ancak o şekilde yaklaşılması hususunda ısrarcı davranmıştır. Raporun hazırlandığı dönemde iki tarafın da ciddi bir askeri harekat yapmamış olması memnuniyetle karşılanmaktadır. Ancak Türk Kuvvetleri, Akyar’daki irtibat noktasına askeri statükoyu ihlal edecek şekilde gereğinden fazla personel yerleştirmiştir. Ekim 2004 ile Aralık 2006 tarihleri arasında 25 mayın tarlası temizlenmiş, 2816 adet mayın imha edilmiş ve 2,2 milyon metrekarelik alan mayınlardan arındırılmıştır. Aralık 2006 tarihinde düzenlenen törenler ile Lefkoşa mayınlardan arındırılmış bölge ilan edilmiştir. Türk Kuvvetleri’nin temizlenen bölgeleri sivillere açma konusundaki çekinceleri ve AB fonlarının mayın temizlemede kullanılması konusundaki endişeleri nedeniyle 2007 yılı başından beri mayın temizleme çalışması yapılmamıştır. Lokmacı Barikatı’nın açılması yönünde iki tarafın attığı olumlu adımlara rağmen, şu anda işlemekte olan geçiş noktalarının sayılarının artırılmasına yönelik bir anlaşmaya varılmamıştır. Kıbrıs Türk tarafında çoğalan yapılaşma eğilimi, kapsamlı çözüm çabalarını daha da karmaşık hale getirebileceği için endişe kaynağı olarak değerlendirilmektedir (Bu durumun endişe kaynağı olmasının nedeni, Dipkarpaz’da Rumlara ait boş binaların Türkler tarafından yıkılmasıdır).
Kıbrıs Rum tarafının Mart 2005’te verdiği Limasol’da Türkçe eğitim yapan bir okul açılması taahhüdü henüz yerine getirilmemiştir. UNFICYP, her iki taraftan da dini ve kültürel önemi olan alanlara ve eserlere saygısızlık yapıldığı yönünde şikayetler almaktadır. Raporun yazıldığı dönemde UNFICYP ara bölgede yaşayan Kıbrıslı Rumların izinsiz yol yapımı gibi bazı eylemler gerçekleştirdiklerini tespit etmiştir.

Gözlemler:

Son 6 ay içinde, ateşkes hattındaki sakin ve istikrarlı durum genel olarak değişmemiştir. Aynı zamanda UNFICYP ara bölgedeki mülkiyet hakkına saygı gösteren sivil faaliyetleri desteklemeye devam edecektir.
Özellikle 2004 sonrası oluşan güvensizlik ortamında karşılıklı diyalog kurulmasına yönelik adımlar atılması azımsanacak bir başarı değildir.

Raporda ayrıca ekonomik bazı verilere de yer verilmiştir. Buna göre, geçiş noktalarının açılmasıyla birlikte, Nisan 2003’ten Mayıs 2007’ye kadar geçen süre içerisinde toplam 13 milyon geçiş tespit edilmiştir (Beyarmudu sınır kapısından yapılan geçişlerin sayısı 1 Eylül 2006’dan bu yana paylaşılmadığı için bu toplama dahil değildir). Ağustos 2004-Nisan 2007 arasında Yeşil Hat üzerinden kuzeyden güneye geçen malların yaklaşık değeri 4 milyon Dolar, güneyden kuzeye geçen malların değeri ise yaklaşık 1 milyon Dolar olmuştur.

Raporun tamamına ve UNFICYP tarafından gerçekleştirilen kamuoyu yoklaması ile ilgili belgelere http://www.unficyp.org adresinden ulaşılabilinir.