İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
19-25 KASIM 2007

AB GENEL İŞLER VE DIŞ İLİŞKİLER KONSEYİ GERÇEKLEŞTİRİLDİ

AB Genel İşler ve Dış İlişkiler Konseyi 19-20 Kasım 2007 tarihlerinde Brüksel’de toplandı. AB Dönem Başkanı Portekiz’in Dış İşleri Bakanı Luis Amado başkanlığında toplanan Konsey’e AB üye ülke Dış İşleri ve Savunma Bakanlarının yanı sıra, Avrupa Komisyonu yetkilileri ile Ortak Dış Politika ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Javier Solana katıldı. Toplantı kapsamında başta Irak’taki son gelişmeler olmak üzere, Ortadoğu barış süreci, Kosova, Pakistan, İran’ın nükleer programı, Çin ve Hindistan ile ilişkiler, Gürcistan ve Myanmar gibi konular ele alındı. AB Genel İşler ve Dış İlişkiler Konseyi kapsamında 20 Kasım 2007 tarihinde ise, Dışişleri Bakanı ve Başmüzakereci Ali Babacan'ın katılımıyla Türkiye-AB Troyka toplantısı gerçekleştirildi.

AB Genel İşler ve Dış İlişkiler Konseyi’nde ele alınan konulara ilişkin alınan kararlar şöyle:

Irak: AB Genel İşler ve Dış İlişkiler Konseyi, Türkiye ile Irak arasında teröre karşı mücadele alanında diyaloğun devam etmesini cesaret verici bir işaret olarak nitelendirirken, Irak hükümetini ve bölgesel yöneticileri, Türkiye sınırlarına saygı göstermeye ve Irak topraklarının komşulara yönelik şiddet eylemleri için kullanılmaması amacıyla gereken önlemleri almaya davet etti. Irak Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari'nin de katıldığı toplantıda Konsey, AB’nin Birleşmiş Milletler (BM) ile yakın işbirliği içerisinde Irak’a insan hakları konusunda destek sağlamaya ve Irak’taki insani durumun iyileştirilmesi konusunda yardımda bulunmaya karar verdi. AB Dış İşleri ve Savunma Bakanları ayrıca, Iraklı yetkililerin sorumluluklarını yerine getirmesinde, uluslararası kurallar çerçevesinde yardımda bulunulması konusunda anlaştı.

Konsey toplantısı sonuç bildirisinde ayrıca, 2-3 Kasım 2007 tarihlerinde İstanbul’da gerçekleştirilen Genişletilmiş Irak'a Komşu Ülkeler Toplantısı’ndan duyulan memnuniyet dile getirildi. Bakanlar, Irak ve Irak’a komşu ülkeler arasındaki diyalog ve işbirliğine yönelik bir sonraki toplantının Kuveyt’te yapılacak olmasının öneminin altını çizerken, Irak’ın ortakları ve komşuları arasında sağlanacak yapıcı bir işbirliğinin Irak’taki istikrar ve barışa ulaşmada zorunlu olduğunu vurguladı. Bu kapsamda tüm ortakların İstanbul toplantısının sonuç bildirgesindeki taahhütlerine uyumlu davranması gerektiği belirtildi.

AB Genel İşler ve Dış İlişkiler Konseyi’ne katılan Irak Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari, daha sonra AB Dönem Başkanı Portekiz’in Dışişleri Bakanı Louis Amado ve Ortak Dış Politika ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Javier Solana ile bir araya geldi. Yaptığı görüşmeler sonrasında açıklamalarda bulunan Zebari, PKK güçlerinin Türk ordusuna karşı eylemlerinin önüne geçmek için Ankara-Bağdat arasındaki işbirliği çerçevesinde alınan önlemlerin işgal olasılığını azalttığını söyledi. PKK faaliyetlerini terör olarak tanımlayan Zebari, PKK terörünün Türkiye’yi tehdit etmesinin önüne geçmek amacıyla bazı önlemler aldıklarını ve yeni önlemler almaya devam edeceklerini sözlerine ekledi.  

İran’ın nükleer programı: AB Genel İşler ve Dış İlişkiler Konseyi İran’ın nükleer programı ile ilgili olarak, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı tarafından 15 Kasım 2007 tarihinde hazırlanan raporu ele aldı. Görüşmelerde İran’ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile daha sıkı işbirliği yapacağına yönelik vaadinin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tartışıldığı belirtildi. Hatırlanacağı üzere Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Kurum Başkanı Muhammed el Baradey tarafından hazırlanan raporda, işbirliğinin arzu edilen düzeyde gerçekleştirilemediği belirtilmiş ve sorunun çözümü için başta Almanya, Fransa ve İngiltere olmak üzere, tüm AB üye ülkelerinin gayret göstermesi gerektiği ifade edilmişti.

Kosova: AB Dışişleri ve Savunma Bakanları Kosova’nın durumuna ilişkin olarak ise, AB’nin Kosova Özel Temsilcisi Büyükelçi Wolfgang Ischinger tarafından bilgilendirildi. Bakanlar Kosova sorununun çözümüne yönelik olarak, tarafların daha fazla esneklik göstermelerini, olumlu ve yapıcı tepkiler ortaya koymalarını istedi. Kosova’nın statü sorununa ivedi çözüm bulunmasının gerekliliğini tekrar dile getiren Bakanlar, Amerika Birleşik Devletleri (ABD), AB ve Rusya üçlüsünün liderliğinde yürütülen çalışmalara daha fazla destek olunması gerektiğini ifade ettiler.

Bilindiği üzere, 1999'dan bu yana BM denetiminde bulunan Kosova'nın nihai statüsünü belirlemek amacıyla tanınan süre, 10 Aralık 2007 tarihinde doluyor. Kosova'da 17 Kasım 2007 tarihinde yapılan seçimlerin galibi, Kosova Kurtuluş Ordusu (UÇK) eski lideri Haşim Taçi ise, bu tarihten sonra uluslararası toplum BM'nin vadettiği bağımsızlık için adım atmazsa, kendilerinin tek taraflı olarak bağımsızlık ilan edeceğini açıklamıştı.

Myanmar: AB Genel İşler ve Dış İlişkiler Konseyi ayrıca askeri cunta yönetimindeki Myanmar'a daha sert yaptırımlar getirilmesini benimsedi. Kararda, AB'ye girişi yasaklanan cunta yetkililerinin listesi genişletilirken, AB şirketlerine, Myanmar'daki tüm kamu şirketleriyle ve askeri yönetimle bağlantılı özel şirketlerle ticaret yasağı getirildi. Bakanlar ayrıca insan hakları ihlallerini gerekçe göstererek cunta rejiminin gelir sağladığı kerestecilik, madencilik ve kuyumculuk sektörlerine AB'den her türlü teknoloji transferini ve finansman sağlanmasını yasakladı. Geçiş döneminde Myanmar hükümetine yardıma hazır olunduğu belirtilen kararlarda, cunta yönetiminin işbirliğine yanaşması halinde yaptırımların gözden geçirileceği ifade edildi.

Pakistan ve Gürcistan: Pakistan ve Gürcistan’daki gelişmeleri endişeyle izlediklerini belirten AB Dışişleri ve Savunma Bakanları, bu ülkelerde hukuk devleti kurallarına uyulması çağrısında bulundular.