İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
17-23 ARALIK 2007

AVRUPA KONSEYİ ZİRVE TOPLANTISI 13-14 ARALIK 2007 TARİHLERİNDE GERÇEKLEŞTİRİLDİ

13-14 Aralık 2007 tarihlerinde düzenlenen Avrupa Konseyi Zirve Toplantısı için bir araya gelen üye ülkelerin devlet ve hükümet başkanları önemli kararlara imza attılar. Zirvenin en önemli gündem maddesini 13 Aralık 2007 tarihinde Lizbon Antlaşması ve Nihai Senet’in imzalanması oluşturdu. Lizbon Antlaşması ve Nihai Senet’in İKV tarafından gerçekleştirilen resmi olmayan çevirisine www.ikv.org.tr adresinden ulaşmak mümkün.

14 Aralık 2007 tarihinde açıklanan Zirve Sonuç Bildirgesi’nde Genel İşler ve Dış İlişkiler Konseyi’nin 10 Aralık tarihli kararı onaylandı. İlgili kararın Türkiye’ye ilişkin bölümünün İKV tarafından gerçekleştirilen resmi olmayan çevirisi şu şekilde:

“Konsey, Türkiye’de bu yılın başlarındaki siyasi ve anayasal krizlerin çözülmesini memnuniyetle karşılar. Krizlerin sonuçları demokrasiyi güçlendirmiştir. Son meclis ve cumhurbaşkanlığı seçimlerinin demokratik standartlara ve hukukun üstünlüğüne tam bir saygı içinde gerçekleştirilmesi, seçimlere yüksek katılım ve yeni Meclis’te daha geniş temsil Türk halkının demokrasi, istikrar ve ilerleme isteğini ortaya koymaktadır. Bu, reform sürecini yenilemek ve güçlendirmek için bir karar anıdır ve Birlik bu bakımdan Türkiye’yi desteklemeye devam edecektir.

Konsey, Türkiye’de 2007 yılında sağlanan sınırlı ilerlemeden dolayı üzüntü duyar fakat Türk hükümetinin reform sürecine ve mevcut eksikleri gidermeye yönelik bildirdiği niyetini ve yenilenmiş bağlılığını memnuniyetle karşılar. Taahhütlerin kısa zamanda gerçek ve somut eylemlere dönüştürülmesini bekler.

Konsey, Anayasa’nın yenilenme sürecinin devam ettiğini kaydeder. Bu, Avrupa standartlarının Türk anayasa hukukuna yerleştirilmesi için anahtar bir fırsat oluşturacaktır. Bununla beraber Konsey, bu sürecin, özellikle Türkiye’nin gecikmeksizin ilerlemesi gereken ifade özgürlüğü ve din özgürlüğü alanlarında beklenen reformları geciktirmemesi gerektiğini vurgular.

Buna rağmen AB Konseyi, bu sürecin özellikle düşünce ve din özgürlüğü gibi Türkiye’nin zaman kaybetmeden adım atması gereken önemli alanlarda, uzun süredir beklenen reformların gerçekleşmesini geciktirmemesi gerektiğini vurgular.

Yargı reformu, yolsuzlukla mücadele, azınlık hakları ve kültürel hakların güçlendirilmesi, kadın hakları, çocuk hakları, sendikal haklar ve asker üzerinde sivil kontrol gibi alanlarda da daha fazla çaba sarf edilmesi gerekmektedir. Doğu ve Güneydoğu ile ilgili olarak, AB Konseyi bölgenin ekonomik, sosyal ve kültürel gelişimini sağlayacak kapsamlı bir stratejinin acilen geliştirilmesi ve uygulanması ihtiyacını hatırlatır.

Konsey, Türkiye sınırları içerisinde meydana gelen tüm terör saldırılarını ve şiddeti kınar ve Türk halkı ile dayanışma içinde olduğunu ve Türkiye’nin kendi nüfusunu korumak ve terörle mücadele alanında, insan hakları, temel özgürlükler ve uluslararası hukuka saygı ile bölgesel barış ve istikrarın korunması çerçevesinde göstermiş olduğu çabaları desteklediğini ifade eder.

Müzakere Çerçevesi ve bir önceki Avrupa Konseyi ile AB Konseyi sonuçları doğrultusunda Türkiye, Birleşmiş Milletler Sözleşmesi uyarınca, gerekirse Uluslararası Adalet Divanı yetkilerini de içerecek şekilde, uyuşmazlıkların barışçıl çözümü ve iyi komşuluk ilişkilerini net bir şekilde taahhüt altına almak zorundadır. Bu kapsamda, iyi komşuluk ilişkilerini ve uyuşmazlıkların barışçıl çözümünü olumsuz şekilde etkileyecek herhangi bir tehdit veya hareketten kaçınılmalıdır.

11 Aralık 2006 tarihli sonuçlarını hatırlatarak Konsey, Türkiye’nin Ortaklık Anlaşması’nın Ek Protokol’ünden kaynaklanan yükümlülüklerini ayrım yapmaksızın uygulamadığını ve Kıbrıs Cumhuriyeti ile ilişkilerini normalleştirmeye yönelik ilerleme kaydetmediğini üzülerek not etmektedir. Konsey 11 Aralık 2006 tarihli sonuçları doğrultusunda, Avrupa Toplulukları ve Üye Devletlerinin 21 Eylül 2005 tarihli bildirgesinde ele alınan konulara ilişkin ilerlemenin takip ve değerlendirmesini yapmaya devam edecektir. Bu konularda hızlı ilerleme beklenmektedir.

Müzakere Çerçevesini hatırlatarak Konsey Türkiye’den, Kıbrıs sorununun BM çerçevesinde kapsamlı ve daimi çözümü ile ilgili ve kapsamlı çözüm için uygun ortama katkı sağlamaya yönelik somut adımları da içeren, Birliği oluşturan ilkeler ile uyumlu, kabul edilmiş 8 Temmuz sürecinin uygulanmasını aktif şekilde destekleyecek çabaları göstermesini beklemektedir.”

Zirve Sonuç Bildirgesi’nde yer alan bir diğer önemli karar, Birliğin uzun vadede zorlukları daha etkili öngörmesi ve karşılaması için bir Düşünce Grubu oluşturulmasıydı. Düşünce Grubu, çalışmalarında, Avrupa içindeki ve dışındaki ilgili gelişmeleri dikkate alacak ve hem Birliğin hem de daha geniş bir bölgenin, istikrar ve refahının uzun dönemde nasıl iyileştirilebileceğini değerlendirecek. Grubun başkanlığını Felipe Gonzalez Marquez’in, Başkan Yardımcılığını Vaira Vike-Freiberga ile Jorma Ollila’nın yapmasına, ayrıca liyakate bağlı olarak Birlik genelinde seçilen en fazla 9 üyesinin bulunmasına karar verildi. 

Ortak Avrupa İltica Sistemi hususunda 2010 yılında hayata geçirilecek şekilde ilerleme kaydedilmesi gerektiğinin belirtildiği Zirve Sonuç Bildirgesi’nde göç ve entegrasyon politikaları arasında daha iyi eşgüdüm sağlanması çağrısında bulunuldu. Bir Topluluk Sivil Savunma Mekanizması (Recast) oluşturulması kararının kabul edilmesinin memnuniyetle karşılandığı Zirve’de istihdam ve sosyal politika alanında, 5-6 Aralık 2007 tarihinde Konsey’de anlaşma sağlanan güvenceli esnekliğe ilişkin ortak ilkelerin desteklenmesi kararlaştırdı. Zirve Sonuç Bildirgesi ile birlikte “Küreselleşmeye İlişkin AB Deklarasyonu” yayımlandı.

13-14 Aralık 2007 tarihli Avrupa Konseyi Zirve Sonuç Bildirgesi’nin İKV tarafından gerçekleştirilen resmi olmayan çevirisine www.ikv.org.tr adresinden ulaşılabilinir.