İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
9-19 KASIM 2012

İKV’DEN HAFTAYA BAKIŞ

Geçtiğimiz hafta, Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB) gündeminde Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın idam cezası hakkındaki açıklamaları, 27’ncisi gerçekleştirilen Reform İzleme Grubu (RİG) toplantısı ve ertelenen Türkiye-Avrupa Birliği Karma Parlamento Komisyonu (KPK) toplantısı vardı.

Başbakan Erdoğan’ın terör ve ölüme sebebiyet verme kapsamında idamı tartışmanın mümkün olabileceğine değinmesi ve idam cezası konusunda tek referans noktasının AB olmadığına ABD, Çin, Rusya ve Japonya’da idam cezasının yürürlükte olduğuna ilişkin açıklamaları tartışmalara yol açtı. AB Bakanı ve Başmüzakereci Egemen Bağış, konu ile ilgili olarak, Türkiye’nin AB müzakere sürecinden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirme iradesinde olan bir ülke olduğunu vurgularken, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ise Türkiye’nin AB yolunda kalması gerektiğini ifade etti.  AB yetkilileri ise idam cezasının yeniden uygulamaya koyulması halinde, Türkiye’nin AB entegrasyon sürecinin tehlikeye girebileceği uyarısında bulundular. Avrupa Komisyonu’ndan yapılan açıklamada, AB’nin idam cezasının küresel çapta kaldırılması hedefine ve Türkiye’de idam cezasının kaldırılmasının kaydedilen en önemli ilerlemelerden biri olduğuna değinilerek, bunu geri getirmenin siyasi reformlarda bir geri adım niteliğinde olacağı vurgulandı. Avrupa Parlamentosu (AP) Sosyalist ve Demokratlar Grubu Başkanı Hannes Swoboda ise idam cezasının geri getirilmesinin Türkiye’nin AB üyeliği için altına girdiği yükümlülüklere aykırı olduğuna ve Türkiye’nin AB üyeliği adaylığını tehlikeye sokacağına dikkat çekti.

Başbakan Yardımcısı ve Hükümet Sözcüsü Bülent Arınç’ın ev sahipliğinde Adalet Bakanı Sadullah Ergin, AB Bakanı ve Başmüzakereci Egemen Bağış, Dışişleri Bakanı Prof. Dr. Ahmet Davutoğlu’nun katılımlarıyla 11 Kasım 2012 tarihinde Bursa’da gerçekleştirilen 27’nci RİG Toplantısı’nda Avrupa Komisyonu’nun Türkiye İlerleme Raporu, anayasa süreci, yargı reformu, Pozitif Gündem ve terörle mücadele gibi konular ele alındı.

Diğer yandan, Türkiye’nin 70’inci Türkiye-Avrupa Birliği Karma Parlamento Komisyonu toplantısının resmen tanımadığı Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin (GKRY) tek yanlı olarak üstlendiği dönem başkanlığı sırasında gerçekleştirilmesine karşı çıkması üzerine toplantı GKRY dönem başkanlığı sonrasına ertelendi. Türkiye-AB KPK toplantısının 2013 yılının başında İrlanda Dönem Başkanlığı sırasında Türkiye'de yapılması öngörülüyor.

Geçtiğimiz hafta, Türkiye’de gündemi etkileyen önemli bir gelişme de açlık grevleri oldu. Cezaevlerindeki 683 tutuklu ve hükümlünün başlattığı ve 68 gün süren açlık grevleri tartışmalara neden oldu. Avrupa Parlamentosu Türkiye raportörü Ria Oomen-Ruijten de konu ile ilgili bir açıklama yaparak, açlık grevinin bir baskı yöntemi olduğunu ve demokrasilerde bu yönteme başvurmanın tasvip edilemeyeceğini söyledi. Açlık grevlerinin hafta başı itibarıyla sona ermesi ülkeyi rahatlattı. 

AB’de ise, Avro Alanı krizinin etkileri ve ekonomik yönetişimi güçlendirme tartışmaları gündemi oluşturmaya devam etti. 13 Kasım’da bir araya gelen AB maliye ve ekonomi bakanlarının gündeminde mali işlemler vergisi (FTT) vardı. 12 Kasım’da toplanan Avro Alanı ekonomi ve maliye bakanlarının gündemindeki Yunanistan’ın borçlarının düşürülmesi ve 31,5 Milyar Avro’luk kredi diliminin ne zaman ödeneceği soruları yanıtsız kalırken, bu konuların görüşülmesi için 20 Kasım’da yeniden toplanılması kararı alındı.

Suriye’deki muhalif güçlerin 11 Kasım’da Doha’da varılan anlaşma sonucunda Suriyeli Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu çatısı altında birleşmesi gerek Türkiye ve AB’nin, gerekse uluslararası camianın gündemindeydi. Suriye Ulusal Koalisyonu Arap Ligi’ne üye 22 devlet ve Körfez İşbirliği Konseyi mensubu 6 ülke tarafından tanındı. Bunun yanında Suriye Ulusal Koalisyonu’nu tanıyan ilk batılı devlet Fransa olurken, Fransa’nın ardından Türkiye de Suriye Ulusal Koalisyonu’nu Suriye halkının tek meşru temsilcisi olarak tanıdığını açıkladı. ABD de Suriye Ulusal Koalisyonu’nu Suriye halkının tek meşru temsilcisi olarak tanırken, ABD’li yetkililer Suriyeli isyancılara ölümcül olmayan insani yardım sağlama politikalarının geçerli olduğuna dikkat çektiler.

19 Kasım’da Brüksel’de bir araya gelen AB dışişleri bakanlarının gündeminde Gazze’deki krizin yanı sıra Mali, Suriye, Mısır ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ndeki (DRC) son durum yer aldı. Dışişleri Konseyi toplantısından önce bir araya gelen AB savunma bakanları ise, AB’nin askeri kabiliyetlerini ve mevcut ekonomik durumda askeri kaynakların “birleştirilmesi ve paylaştırılması” konusunu görüştüler. Gazze’de tırmanan gerginlikten duydukları endişeyi dile getiren AB dışişleri bakanları, saldırıların bir an önce durdurulması çağrısında bulunurken, Suriyeli muhaliflerin Suriyeli Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu çatısı altında birleşmesinden duydukları memnuniyeti dile getirdiler.

AB’de Avro Alanı’ndaki krizin etkileri artarak devam ediyor. Avrupa Sendikalar Konfederasyonu’nun (ETUC) 14 Kasım 2012'yi Avrupa Eylem ve Dayanışma Günü olarak ilan  etmesi ile artan işsizliği ve kemer sıkma önlemlerini protesto etmek için yapılan ve Avrupa Birliği geneline yayılan işçi eylem ve grevleri düzenlendi. Artan sosyal kaygıların giderilmesi ve kemer sıkma önlemlerinin terk edilmesi çağrısında bulunulan eylemler kapsamında İspanya, Yunanistan, Portekiz ve İtalya'da greve çıkılırken, Belçika, Almanya, Fransa ve bazı Doğu Avrupa ülkelerinin aralarında olduğu yaklaşık 20 ülkede protestolar düzenlendi. Grevler nedeniyle birçok havayolu şirketi Avrupa'daki uçuşlarını iptal etmek veya ertelemek zorunda kaldı.

Her yıl olduğu gibi bu yıl da 10 Kasım’da cumhuriyetimizin kurucusu Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ü ölümünün 74’üncü yıldönümünde saygıyla andık.

Tüm okuyucularımıza iyi bir hafta diliyoruz.