İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
9-19 KASIM 2012

BAŞBAKAN ERDOĞAN’IN İDAM KONUSUNU TARTIŞMAYA AÇMASI ÜZERİNE AB YETKİLİLERİ TARAFINDAN AÇIKLAMALAR YAPILDI

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın terörizm ve ölüme sebebiyet verme kapsamında idamı tartışmanın mümkün olabileceği yönündeki açıklamaları AB çevrelerinde de geniş yankı buldu. İdam konusuna ilk olarak AKP’nin 19’uncu istişare ve değerlendirme toplantısında değinen Başbakan Erdoğan, Endonezya ve Brunei gezilerinde de konuyla ilgili açıklamalarda bulunmuştu. Erdoğan “Uluslararası camia AB’den ibaret değil, ABD, Çin, Rusya ve Japonya’da idam var… Siyasi suçlarla ilgili olarak değil, ama terör ve ölüme sebebiyet verme kapsamında idamı tartışmak mümkün olabilir” şeklinde konuşmuştu.

Konu ile ilgili olarak gerek yurtiçinde gerekse yurt dışında çeşitli yorumlar yapıldı. AB Bakanı ve Başmüzakereci Egemen Bağış “Türkiye, uluslararası hukuk ve AB müzakere sürecinden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirme iradesinde olan bir ülkedir. Bu konuda hiçbir tereddüdümüz yok” derken, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, “Sayın Başbakan o açıklamayı Norveç’te onlarca kişiyi katleden Anders Behring Breivik’i kastederek söyledi. Bu şekilde katliamlar yapılması konusuna dikkat çekmek için söyledi. Biz AB sürecindeki taahhütlerimize sadığız ancak AB’den de aynısı bekliyoruz”  şeklinde bir açıklama yaptı. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ise, Türkiye’nin AB yolunda kalması gerektiğini ifade ederken, son on yıldaki ekonomik ve siyasi başarılarının kaynağının da AB süreci olduğunu vurguladı.

AB kanadında ise, Başbakan Erdoğan’ın idam cezası ile ilgili bir tartışma başlatması üzerine çeşitli açıklamalar yapıldı. Avrupa Komisyonu’nun Genişlemeden ve Komşuluk Politikasından Sorumlu Üyesi Štefan Füle’nin sözcüsü Peter Stano, 16 Kasım’da yayın organı Agence Europe’a yaptığı açıklamada, ölüm cezasının kaldırılmasının Türkiye’nin AB ile bütünleşme sürecinde gerçekleştirdiği en önemli reformlardan biri olduğunu ve Türkiye’nin Avrupa Konseyi üyeliği kapsamında Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin ölüm cezasının kaldırılması ve ölüm cezasının savaş ve savaş tehdidi durumu dahil olmak üzere tüm durumlarda yasaklanması ile ilgili iki protokolünü onaylamış olduğunu hatırlattı.

Avrupa Parlamentosu Türkiye Raportörü Hollandalı Hıristiyan Demokrat Parlamenter Ria Oomen-Ruijten yaptığı açıklamada, idam cezasının uygulanmasının kabul edilemez olduğunu ve Türkiye’nin taahhütlerine aykırı düştüğünü belirtti.

Avrupa Parlamentosu Sosyalist ve Demokratlar Grubu Başkanı Hannes Swoboda ise, idam cezasının geri getirilmesinin Türkiye’nin AB üyeliği için altına girdiği yükümlülüklere aykırı olduğunu ve Türkiye’nin AB üyeliği adaylığını tehlikeye sokacağını belirtti. Erdoğan’ın açıklamalarının Türkiye’nin AB ile müzakerelerini de duraklatacağını belirten Swoboda, AB ile ilişkilerin bozulmasının Türkiye’nin de zararına olacağını hatırlattı.