İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
24 EKİM-8 KASIM 2012

2012 YILI SAHAROV DÜŞÜNCE ÖZGÜRLÜĞÜ ÖDÜLÜ İRANLI AKTİVİSTLERİN OLDU

Avrupa Parlamentosu (AP) tarafından 1988 yılından bu yana her yıl Nobel Barış Ödülü sahibi Sovyet fizikçi ve muhalif Andrei Saharov’un anısına insan hakları ve demokrasi alanındaki mücadeleye önemli katkılarda bulunan kişilere ve kuruluşlara verilen “Saharov Düşünce Özgürlüğü Ödülü” bu yıl halihazırda tutuklu olan İranlı insan hakları savunucusu ve avukat Nesrin Sotoudeh ve yönetmen Cafer Panahi’ye verildi.

AP’de Sosyal Demokratlar, Liberaller ve Yeşiller grubu ve 40 AP üyesi tarafından aday gösterilen İranlı aktivistler 9 Ekim’de Rus punk grubu Pussy Riot ve Beyaz Rusyalı insan hakları savunucusu Ales Bialiatski ile birlikte finale kalmışlardı. 26 Ekim 2012’de AP Genel Kurulu’nda alınan kararla ödüle layık görülen İranlı aktivistler, 12 Aralık 2012 tarihinde Strazburg’da gerçekleşecek törenle 50 bin Avro’luk para ödülünün sahibi olacaklar.

Saharov Ödülü’nün İranlı aktivistler Soutudeh ve Panahi’ye verilmesine ilişkin açıklamada bulunan AP Başkanı Martin Schulz, bunun ülkelerinin geleceklerini kendilerininkinden üstün gören ve her türlü korkutma ve yıldırmaya rağmen ezilmeyen bir kadına ve bir erkeğe olan minnet ve dayanışmayı yansıttığını kaydetti. 

2009 yılında yapılan başkanlık seçimlerinin ardından yaşanan olaylarda tutuklanan muhaliflerin bir kısmının avukatlığını da yürütmüş olan ve 2010 yılından beri “ulusal güvenliğe yönelik komplo ve İslam Cumhuriyeti’ne karşı propaganda yürütmek” suçlamalarıyla hapiste bulunan Sotoudeh insan hakları konusunda uzman bir avukat. 2010 Mart ayında aldığı altı yıllık hapis cezasını çekmekte olan film yönetmeni Cafer Panahi ise 1995 yılında “Beyaz Balon” filmi ile Cannes Film Festivali’nde Altın Kamera ödülünü kazanmıştı.

Avrupa Parlamentosu’ndan resmi bir heyetin 27 Ekim-2 Kasım tarihlerinde İran’ı ziyaret etmesi beklenmekteydi. Ancak, heyetin ziyaret kapsamında Saharov Ödülü’ne layık görülen İranlı aktivistlerle görüşmeyi talep etmesi üzerine İranlı yetkililer ziyareti iptal etme kararı aldılar.

Geçtiğimiz yıl beş Arap Baharı aktivistine verilen Saharov ödülü, 1988 yılında Nelson Mandela’ya, 1990 yılında Aung San Suu Kyi’ye, 2003 yılında ise Birleşmiş Milletleri temsilen dönemin BM Genel Sekreteri Kofi Annan’a verilmişti.