İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
17-23 EKİM 2012

ABAD MACARİSTAN DEVLET BAŞKANI’NIN SLOVAKYA’YA GİRİŞİNİN ENGELLENMESİNİN YASAL OLDUĞUNA KARAR VERDİ

AB Adalet Divanı 16 Ekim tarihinde, Slovakya’nın Macaristan Devlet Başkanı’na ülkeye giriş izni vermemesinin AB’nin serbest dolaşım kurallarına aykırı olmadığına karar verdi (Case C-364/10).

Macaristan Devlet Başkanı Laszlo Solyom 21 Ağustos 2009 tarihinde, aralarında Macaristan’ın da bulunduğu bazı ülkelerin Varşova Paktı ülkelerince işgalinin yıldönümü olması ve Macar devletinin kurucusu Saint Stephen’in anıtını ziyaret etme sebebiyle Slovakya’ya gitmek istemiş, ancak bu talep Slovakya’da kamu düzenini bozabileceği gerekçesiyle reddedilmişti. Slovak yetkililer hukuki gerekçelerini, AB vatandaşlarının serbest dolaşımını düzenleyen 2004/38/EC sayılı Yönerge’de yer alan, kişilerin serbest dolaşımının kamu güvenliği, kamu düzeni veya kamu sağlığı nedenleri gösterilerek sınırlandırılabileceği yolundaki istisna hükmüne dayandırmışlardı. Bunun üzerine Macaristan serbest dolaşım kurallarına aykırı hareket ettiği gerekçesiyle aynı Yönergeye dayanarak Slovakya’ya karşı Divan’da dava açmıştı.

Adalet Divanı kararında, Başkan Solyom’un sahip olduğu Macaristan vatandaşlığının kendisine AB üyesi ülkelerde serbestçe dolaşabilme hakkı verdiğini belirttikten sonra, AB hukuk düzeninin bir parçası olması ve AB’yi bağlaması sebebiyle AB hukukunun uluslararası hukukun ilgili kuralları ışığında yorumlanması ve uygulanması gerektiğine işaret etmiştir. Divan’a göre, uluslararası hukukun mutat kurallarına ve çok taraflı anlaşmalara göre Devlet Başkanları bazı dokunulmazlık ve imtiyazları da içeren özel statüye tabidirler. Bu kurallar uyarınca bir Devlet Başkanı’nın bir ülkeyi resmi veya özel sebeplerle ziyaret etmesi halinde o ülkenin söz konusu kişinin korunmasını garanti etme yükümlülüğü bulunmaktadır. Dolayısıyla bu özel statü bu durumda olan kişileri diğer AB vatandaşlarından ayırmakta, bu da o kişilere bir ülkeye girişlerinde uygulanacak kuralları diğer vatandaşlara uygulananlardan farklılaştırmaktadır. Sonuç olarak Divan’a göre, bir AB vatandaşının Devlet Başkanlığı görevini yürütmesi, AB hukukunun o kişiye tanıdığı serbest dolaşım hakkının sınırlandırılmasını haklı kılabilir ve her ne kadar yanlış hukuki gerekçeye (2004/38/EC sayılı Yönerge) dayandırmış olsa da, AB hukuku Slovakya’ya, Macaristan Devlet Başkanı’nın ülkeye girişini garanti etme yükümlülüğü getirmemektedir.