AVRUPA KOMİSYONU, AVRUPA ARAŞTIRMA ALANI’NA VE BİLİMSEL BİLGİYE ERİŞİME İLİŞKİN YENİ STRATEJİLER SUNDU

Avrupa Komisyonu, 17 Temmuz 2012 tarihinde, Avrupa Araştırma Alanı’na (European Research Area) ve bilimsel bilgiye ücretsiz erişime ilişkin iki strateji belgesi sundu. 

Bilindiği üzere, Avrupa'nın teknolojik rakipleri karşısında rekabet gücünü koruması ve istihdamın artırılması, yeniliğin ve sürdürülebilir kalkınmanın teşvik edilmesi için bir Avrupa Araştırma Alanı oluşturulması kararı verilmişti. Bu kapsamda, Birliğin temel hedefi, bilimsel araştırma ve teknoloji geliştirme yeteneğini iyileştirme ve mevcut kapasitesini bütünleştirme olarak tanımlanmıştı. Bu amaçla, 2014 yılına kadar tamamlanması öngörülen Avrupa Araştırma Alanı’na ilişkin beş ana başlıkta oluşan bir eylem planı yayımladı. Eylem planında yer alan beş başlık şu şekilde:

• Ulusal araştırma sistemlerinin etkisinin artırılması;
• Özellikle ana araştırma altyapıların kurulması ve yürütülmesinde, uluslararası işbirliği ve rekabetin geliştirilmesi;
• Araştırmacılar için daha açık bir istihdam piyasasının oluşması;
• Araştırma projelerinin seçiminde ve yürütülmesinde cinsiyet eşitliğinin sağlanması;
• Bilimsel verilerin dolaşımı ve transferinin sağlanması.

Avrupa Komisyonu tarafından bilimsel veriye erişime ilişkin açıklanan diğer strateji belgesiyle ise, 2016 yılına kadar Avrupa Birliği’nde kamu tarafından finanse edilen araştırmalara ilişkin bilimsel makalelerin yüzde 60’nın erişime açık olması hedefleniyor. Halihazırda söz konusu bilimsel makalelere ücretsiz erişim oranı yüzde 20 civarında. Bu bağlamda, 2013 yılında Avrupa Birliği’nde uygulanmaya başlanacak yeni araştırma ve geliştirme Programı - Horizon 2020 Programı- kapsamında, bilimsel yayımların erişime açık olması ilkesi uygulanacak. Bu Program kapsamında yürütülen araştırma sonuçlarının editör tarafından sanal ortamda yayımlanması (buna ilişlin masraflar Avrupa Komisyon tarafından karşılanılacak) ya da direkt araştırmacı tarafından araştırma sonuçlarının arşivlenmesi ve ücretsiz olarak erişme imkânı verilmesi öngörülüyor.