İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
10-17 KASIM 2006

İKTİSADİ KALKINMA VAKFI’NIN 2006 TÜRKİYE İLERLEME RAPORU KONUSUNDAKİ DEĞERLENDİRMESİ

Türkiye’nin AB üyelik sürecinin bir parçası olan İlerleme Raporları ülkemizin adaylığının teyidini takiben 2000 yılından bu yana düzenli olarak yayımlanmakta ve Türkiye’nin AB üyelik yönünde bir yıl içindeki performansını değerlendirerek, resmini çekmektedir.

Onaylanacak, karşı çıkılacak ve eleştirilecek unsurlar içeren 2006 yılı Türkiye İlerleme Raporu da ülkemizin performansını Avrupa Komisyonu bakışından yansıtmaktadır ve üyelik sürecinin rutin bir metni olarak değerlendirilmelidir. Öte yandan raporun Türkiye’nin reform sürecinde kat ettiği mesafeyi ve katılım müzakerelerini sürdüren bir aday ülke olduğu gerçeğini tam anlamıyla yansıttığını da söylemek güçtür.

Muhtevasında Kıbrıs sorununa yönelik herhangi bir öneri olmamasına karşın, rapor maalesef Kıbrıs sorunu gölgesi altında kalmıştır. Ancak AB çevreleri tarafından sıkça dile getirilen “tren kazası” ihtimali; bir başka ifadeyle Türkiye’nin liman ve havaalanlarını Güney Kıbrıs bandıralı gemi ve uçaklara açmaması nedeniyle müzakerelerin kısmen inkıtaya uğrama ihtimalinin değerlendirilmesi Aralık ayına ertelenmiştir. Bu süre içinde Komisyon ve AB Başkanlığı’nın sorunun çözümüne yönelik çabaları son ana kadar sürdüreceği anlaşılmaktadır.

2006 İlerleme Raporu’nun siyasi kriterler bölümünde yer alan alt başlıkların çok büyük bir kısmında Türkiye’nin ilerleme kaydettiği belirtilmekte ve kalan eksiklikler sıralanmaktadır. Raporun hiç ilerleme kaydedilmediğini ifade ettiği alt başlıklar son derece sınırlıdır (ILO standartları/kadın hakları/gayri-Müslim topluluklar gibi).

Ekonomik kriterler alanında; 2005 İlerleme Raporu’nda teyit edilen “işleyen piyasa ekonomisi olma” koşulunu yerine getirmeyi sürdürdüğü ifade edilmekte, ancak Türk ekonomisinin çeşitli sorunlarına da değinilmektedir. Türk ekonomisinin büyüklüğü, dinamizmi ve özel sektörün gücünün ise tam anlamıyla vurgulanmadığı görülmektedir.

Müktesebat uyumu ile ilgili olarak; bazı alanlarda ilerleme kaydedildiği (bilim ve araştırma, eğitim ve kültür, ulaştırma politikası, enerji) bazı alanlarda sınırlı ilerleme olduğu (tarım politikası, şirketler hukuku, gıda güvenliği, veterinerlik ve bitki sağlığı) bazı alanlarda ise geçen rapordan bu yana ilerleme olmadığı (balıkçılık) belirtilmektedir.

Sonuç olarak; 2006 İlerleme Raporu’nun tüm İlerleme Raporlarında olduğu gibi eksiği/fazlası ile Avrupa Komisyonu’nun Türkiye’ye bakışını yansıttığı akıldan çıkarılmadan; söz konusu belgenin üyelik yönündeki reform çabaları konusunda yol gösterici bir belge olarak değerlendirilmesi yerinde olacaktır.

2006 Türkiye İlerleme Raporu’nun siyasi ve ekonomik kriterler konulu resmi olmayan çevirilerine www.ikv.org.tr adresinden ulaşabilirsiniz.