İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
6-12 HAZİRAN 2012

AB ULAŞTIRMA BAKANLARI TRANS-AVRUPA AĞLARININ FİNANSMANI KONUSUNDA KISMEN UZLAŞMAYA VARDI

7-8 Haziran 2012 tarihlerinde Lüksemburg’da AB Ulaştırma Konseyi toplantısında bir araya gelen AB üyesi ülkelerin ulaştırma bakanları, Trans-Avrupa ulaştırma, enerji ve iletişim ağlarının finansmanına yönelik mekanizma olan Avrupa’yı Birleştirme Mekanizması (Connecting Europe Facility - CEF) üzerinde kısmen karara vardılar. Ulaştırma Konseyi toplantısında, söz konusu mekanizmanın finansmanı üzerinde anlaşma sağlanamadı. Avrupa Komisyonu, 2014-2020 mali dönemi için söz konusu mekanizmanın finansmanına 50 Milyar Avro ayrılmasını öngörmekte. Bu miktarın 31,7 Milyar Avro’luk kısmının ulaştırma, 9,12 Milyar Avro’luk kısmının enerji sektörü ve geri kalan 9,18 Milyar Avro’sunun ise iletişim için ayrılması öngörülüyor.

Avrupa Komisyonu Ekim 2011’de Avrupa’daki ulaştırma, enerji ve iletişim ağlarının geliştirilmesi için 50 Milyar Avro fon ayrılmasını öngören bir teklif sunmuştu. CEF, Avrupa Komisyonu tarafından sürdürülebilir büyümenin sağlanması ve istihdam yaratmaya yönelik sunulan teklifin en önemli girişimlerinden birini oluşturuyor. CEF ile AB çapında katma değer yaratmaya yönelik projelerin finanse edilmesi yoluyla Avrupa’daki enerji, ulaştırma ve iletişim ağlarının geliştirilmesi ve tıkanıklıkların giderilmesi hedefleniyor. CEF, çevreyi daha az kirleten “yeşil” ulaşım yöntemlerine odaklanarak, ulaşım sistemini daha sürdürülebilir kılmayı amaçlamakta.

Konsey toplantısında, aralarında Litvanya, Macaristan, Bulgaristan, Slovenya, İrlanda ve Çek Cumhuriyeti’nin de bulunduğu birçok üye devlet, karayolu ulaşımına CEF kapsamındaki teşvikler bağlamında, demiryolu ve içsu ulaşımı kadar öncelik verilmemesinden duydukları memnuniyetsizliği dile getirdiler. Bunun üzerine, Avrupa Komisyonu ve Konsey arasında bir anlaşma sağlanarak, sınır ötesi karayolu altyapısı projelerinin finansmanı için yüzde 10’u aşmayacak düzeyde teşvik verilmesi üzerinde uzlaşıldı. Konsey toplantısında, İtalya, İspanya, Fransa, Portekiz ve Malta’nın talebi üzerine deniz otoyollarının geliştirilmesine yönelik projeler için ayrılan teşvikler yeniden ele alınarak, bunların yüzde 20 düzeyinden yüzde 30 düzeyine çıkarılması konusunda uzlaşma sağlandı. Tren yolu ulaşımı bulunmayan Malta ve GKRY’nin CEF kapsamındaki fonlardan, karayolu ulaşımı projelerinin finansmanı için yararlanabilme olanağı sağlanırken, teşvik oranı ise yüzde 20 olarak belirlendi.

AB Ulaştırma Bakanları, Avrupa Komisyonu’nun üye devletlerin havalimanlarındaki gürültü kirliliğini önlemek üzere uyguladıkları kısıtlamalara müdahale etmesini eleştirdiler. Avrupa Komisyonu, üye devletlerin havalimanlarındaki gürültü kirliliğini önlemek amacıyla uyguladıkları kısıtlamaları aşırı bulmakta ve bunların kaldırılmasını talep etme yetkisinin kendilerine verilmesini istemekte. Avrupa Komisyonu, bu bağlamda 2002/30 AT sayılı Devlet Hava Alanlarında İşletme Kısıtlamaları Yönergesi’nin yeniden gözden geçirilmesi kapsamında, kısıtlamaları üye devletlerce kabul edilmeden önce gözden geçirip uygunluğunu denetleyerek, aşırı bulduğu durumlarda kısıtlamaların kaldırılmasına karar verme yetkisini elde etmek istemekteydi. Ulaştırma Konseyi toplantısında yapılan değişiklikle, Avrupa Komisyonu’na kısıtlama konulması sürecinin Birlik mevzuatına uyumunun denetlenmesi ve uygun bulunmadığı takdirde yetkili mercilerin bilgilendirilmesi yetkisi verildi.