İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
17-24 KASIM 2006

ENERJİ AB DIŞ POLİTİKASINDA ÖNEM KAZANIYOR

20-21 Kasım 2006 tarihlerinde Brüksel’de düzenlenen bir toplantıda yapılan açıklamalar enerji konusunun AB dış politikasında giderek daha fazla önem kazanacağını gösteriyor. Toplantının konuşmacılarından Avrupa Komisyonu’nun Dış İlişkilerden Sorumlu Üyesi Benita Ferrero-Waldner, enerji ile ilgili konuların AB’nin tüm komşu ülkelerle ilişkilerinde yer almasına yönelik bir önerinin Kasım ayı sonunda gündeme geleceğini belirtti. Benita Ferrero-Waldner, bu öneriyle yasal çerçeveler, ağ bağlantıları, enerji etkinliği, yenilenebilir enerji ve nükleer güvenlik gibi işbirliği yapılacak alanlarda AB’ye komşu ülkelerin (enerji kaynağı ülkeler ve geçiş ülkeleri) enerji güvenliği konusunda oynadıkları rolün daha fazla dikkate alınacağını vurguladı. Tüm bunların yanı sıra Komisyon’un hazırladığı öneri, Kazakistan ve Azerbaycan’ı da içerecek şekilde Rusya ve ABD ile bir “Trans-Hazar-Karadeniz stratejik enerji geçiş koridoru” oluşturulmasını içeriyor. Bu kapsamda, Doğu Avrupa, Hazar Bölgesi, Orta Asya ve Kafkaslarda “alt bölge enerji pazarları” oluşturulması ve Ukrayna, Moldovya ve Beyaz Rusya ile işbirliğinin geliştirilmesi planlanıyor. Bunun yanında halihazırda 25 AB üyesinin, Birliğe katılmayı amaçlayan Güney Doğu Avrupa ülkelerinin ve gözlemci olarak Moldovya, Norveç ve Türkiye’nin taraf olduğu Enerji Topluluğu Antlaşması’nın pazar ilkelerinin bu bölgelere genişletilmesi hedefleniyor. Komisyon önerisi kapsamında bir “komşuluk yatırım fonu” oluşturularak önemli enerji projelerinin desteklenmesi de planlanıyor.

Enerji konusu, 24 Kasım tarihli AB-Rusya Zirvesi’nin de en önemli gündem maddesini oluşturacak. Zirvede enerji, ticaret ve insan hakları alanlarını içeren on yıllık İşbirliği ve Ortaklık Anlaşması’nın yenilenmesinin tartışılacağı öngörülüyor. AB bu anlaşmayla, Rusya’nın Avrupa Enerji Şartı’nın prensiplerini kabul etmesini sağlamayı amaçlıyor. Rusya ise taslak Geçiş Protokolüne ilişkin çekincelerinden ötürü Şartı kabul etmeyi reddediyor.