İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
1-8 MART 2014

AB’DEN RUSYA’YA KINAMA VE YAPTIRIM KARARI

6 Mart 2014 tarihinde olağanüstü toplanan AB Konseyi Rusya’ya karşı bir dizi yaptırım uygulama kararı aldı. Rusya’nın diyalogu reddetmesi ya da durumu tırmandırması halinde, yaptırımlar artırılacak. AB üyesi hükümet ve devlet başkanlarının kararlaştırdıkları 3 aşamalı plana göre, Rusya ile vize muafiyeti müzakereleri ve yeni bir anlaşmaya ilişkin görüşmeler askıya alınıyor. Süreçte ilerleme sağlanamazsa AB, seyahat yasağı, hesapların dondurulması ve AB-Rusya Zirvesi’nin iptali gibi önlemlere başvurabilecek.

AB krizin Rusya ve Ukrayna hükümetleri arasında diyalog ve çok taraflı mekanizmalar yoluyla çözümlenmesini istedi. AB Rusya’nın Ukrayna’yı daha çok istikrarsızlığa sürükleyecek adımlar atması halinde, bunun AB ve üye devletleri ile Rusya arasındaki ilişkiler üzerinde ciddi ve kapsamlı sonuçları olacağı uyarısında bulundu.

AB liderleri, 3 Marta tarihinde yapılan Dış İşleri Konseyi’nin sonuçlarını da kabul etti ve Ukrayna’nın egemenliği ve toprak bütünlüğüne yönelik ihlali sert bir şekilde kınadı. Konsey, Rusya’ya tüm silahlı kuvvetlerini geri çekme ve uluslar arası gözlemcilerin bölgeye girmesine izin verme çağrısında bulundu. Ukrayna’daki krizin çözümünün Ukrayna’nın toprak bütünlüğü, egemenliği ve bağımsızlığını dikkate alarak ve uluslar arası kurallar uyarınca sağlanması gerektiğinin altı çizildi. Yeni Ukrayna hükümetinin ölçülü tepkisi de takdir edildi.

Bunun yanında Kırım Özerk Cumhuriyeti Yüksek Konseyi tarafından bölgenin Rusya’ya bağlanması için referandum düzenlenmesi kararının Ukrayna Anayasasına aykırı ve bu yüzden yasa dışı olduğu not edildi. Ukrayna ile imzalanması düşünülen ortaklık anlaşmasının siyasi işbirliği ve dış ve güvenlik politikası ile ilgili bölümlerinin çok yakında imzalanacağı belirtildi. Ukrayna’nın oluşturulacak derin ve kapsamlı serbest ticaret alanından yararlanması ve vize muafiyeti sağlanarak AB ve Ukrayna vatandaşları arasında kişilerarası temasların artırılması hedefleniyor.

Ukrayna’nın ekonomik durumuna da değinen AB Konseyi, Komisyon tarafından açıklanan 11 milyar avro tutarındaki yardım paketinin memnuniyetle karşılandığını belirtti ve doğru maliye, para ve kur politikaları ile makroekonomik istikrarın sağlanmasının ve yapısal reformlarının önemini vurguladı.

Federal Almanya Şansölyesi Angela Merkel basına yaptığı açıklamalarda krize diplomasi yoluyla çözüm getirilmesi için oluşturulmasına çalışılan temas grubuna değindi ve temas grubunun Ukrayna topraklarının entegrasyonu, hızla adil seçimlerin yapılması, Rus ve Ukrayna hükümetleri arasında görüşmelerin yapılması, Kırım’da bazı grupların silahsızlandırılması, kamu binalarının işgalinin sona erdirilmesi ve dilsel azınlıklar gibi konulara odaklanmasını beklediğini belirtti.

AB Konsey toplantısına katılan Ukrayna Başbakanı Arseniy Yatsenyuk, AB’nin sunduğu mali yardım paketini memnuniyetle karşıladığını bildirdi ve Rusya’ya askerlerini geri çekmesi ve Kırım’ın gayrimeşru hükümetini desteklememesi çağrısında bulundu. Yatsenyuk 16 Mart’ta yapılması planlanan referandum için hiçbir yasal dayanak bulunmadığını söyledi ve Rusya’ya Ukrayna’nın bölünmesini isteyenlerini desteklememesi uyarısında bulundu.