İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
9-15 MART 2014

KIRIM, “RUSYA” DEDİ

Ukrayna’ya bağlı Kırım Özerk Cumhuriyeti’nin Rusya’ya katılım referandumu 16 Mart 2014 tarihinde gerçekleştirildi. Aynı gün geç saatte açıklanan sonuçlara göre, Rus yanlısı Kırım halkının yüzde 96-97’si, Rusya’nın bir parçası olmak istediklerini resmen açıkladı.

Geçtiğimiz hafta referandum öncesinde, Kırım yerel parlamentosundan ve uluslararası yapılan açıklamalar, Kırım’daki son duruma yeni notların eklenmesine yol açmıştı. Rusya’ya bağlanmak isteyen Kırım’daki yerel parlamento, referandum öncesi şartlı olarak bağımsızlığını ilan etmişti. Ukrayna’daki merkezi yönetim ise, Kırım’da bulunan Rus yanlısı liderlerin tutuklanmasına yönelik karar aldığını bildirerek, referandumun yapılması halinde, Kırım’da bulunan bölgesel parlamentonun feshedileceğini açıklamıştı. Dolayısıyla referandum sonuçlarına ilişkin olarak Ukrayna Ulusal Parlamentosu ve Rusya tarafından yapılacak resmi açıklamalar merak konusu. AB, 6 Mart’ta aldığı üç aşamalı yaptırım kararını Rusya’ya uygulama konusundaki kararlılığını sürdürüyor.

AB, referandum sonuçlarını reddediyor

6 Mart 2014 tarihinde yapılan AB Konseyi’nin Olağanüstü Toplantısı’nda Rusya’ya aşamalı olarak başlatılacak yaptırım kararlarında, vize muafiyeti dışında, durumun ciddiyetinin artmasıyla birlikte seyahat yasağı konması, hesapların dondurulması ve Haziran’da yapılması planlanan AB-Rusya Zirvesi’nin iptal edilmesi gibi sonuçların gündeme gelebileceği açıklanmıştı. Söz konusu referandumun sonuçlarının Ukrayna’daki “toprak bütünlüğünü” bozacağı endişesiyle ciddi sorunları beraberinde getireceği belirtilmişti. 16 Mart’ta, AB Konseyi Başkanı Herman Van Rompuy ile Avrupa Komisyonu Başkanı José Manuel Barroso’nun ortak bildirisinde ise, 6 Mart’ta 28 üye ülkenin aldığı kararın ve verilen mesajların geçerli olduğu bir kez daha açıklandı. Sorunun sadece Ukrayna ve Rusya hükümetleri arasında diplomatik görüşmelerle çözülebileceği hatırlatıldı. Referandumun yasadışı olduğu belirtilen bildiride, sonuçlarının da AB tarafından tanınmayacağı bir kez daha vurgulandı. Aynı ifade, AP’nin açıklamalarına da yansıdı. AP, referandumun gayrimeşru olduğunu ve sonuçların kabul edilemez olduğu görüşünü tekrarladı.

20-21 Mart’ta yapılacak Brüksel’deki Zirve’de, iki taraf arasında sonuçlanamayan AB-Ukrayna Ortaklık Anlaşması müzakerelerinin gidişatı ve referandum sonuçlarının olası etkilerinin görüşülmesi bekleniyor.

Güney Akım askıda

Geçtiğimiz hafta referandum öncesi, Rusya’nın bölgede en büyük kozu olan enerji konusuna etki edebilecek bir açıklama Avrupa Komisyonu tarafından yapıldı. Avrupa Komisyonu’nun Enerjiden Sorumlu Üyesi Günther Oettinger, Karadeniz üzerinden Rusya çıkışlı transit doğalgaz boru hattı olan Güney Akım projesinin askıya alındığını ilan etti. Alman ulusal günlük gazetesi Die Welt’te 10 Mart 2014 tarihinde yayımlanan açıklamasında Oettinger, projenin askıya alınmasının, AB için çok büyük bir tehdit oluşturmayacağını ve enerji stoklarının iyi durumda olduğunu aktardı.