İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
10-16 OCAK 2012

FİNANSAL İŞLEMLER VERGİSİ PLANI AVRUPA PARLAMENTOSU’NDA OLUMLU KARŞILANDI

AB’de Tobin Vergisi olarak adlandırılan, finansal işlemlerden vergi alınması (Financial Transaction Tax- FTT) fikri büyük ölçüde kabul görmeye başladı. 2009 yılında küresel mali krizden çıkmak için başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere birçok ülke tarafından bu vergi gündeme getirilmişti.

Avrupa Parlamentosu’nda Yunan Raportör Anni Podimata tarafından 2011 Mart ayında, “Yaratıcı Finansman Şekilleri” başlığı ile finansal işlemler vergisini de içeren bir rapor ortaya koyulmuştu. Bunu takiben Avrupa Komisyonu tarafından 2011 Eylül ayında finansal işlemler vergisine ilişkin bir direktif tasarısı sunuldu. Avrupa Parlamentosu Ekonomik ve Parasal İşler Komitesi tarafından 9 Ocak 2012 tarihinde görüşülen tasarı üzerinde önemli ölçüde uzlaşma sağlandı.

Tasarı değerlendirilirken Yunan Raportör Anni Podimata, söz konusu direktif tasarısının dengeli ve birçok ürün çeşidini kapsayan düşük oranlı bir vergi olması itibariyle finansal işlemlerin büyük bölümünü kapsaması ve şirketlerin söz konusu vergiden kaçınmak amacıyla AB dışına gitmelerini önlemesi gerektiğini belirtti. Podimata, verginin işlemlerin büyüklüğünden ziyade sayısı ile bağlantılı olarak uygulanması, böylece fazla sıklıkta yapılan spekülatif işlemlerin caydırılması, bu şekilde piyasaların dengede tutulması ve, yatırımların reel ekonomiye yönlendirilmesinin sağlanması gerektiğini ifade etti. Raportör, AB’de ekonomi politikalarının başarıya ulaşması için aynı zamanda vergilendirme alanında da koordinasyon gerektiğini söyledi.

Finlandiyalı AP üyesi Sirpa Pietikäinen ise, finansal işlem vergisinin en azından bütün Avro Alanı ülkelerinde uygulanması gerektiğini belirtirken Fransız AP üyesi Pascal Canfin ise verginin fazla sıklıkta yapılan işlemlere uygulanması sonucunda maliyetinin sıradan tüketicilere yansıtılması fikrine karşı çıktı. Alman AP Üyesi Jürgen Klute ise finans sektörünün, finansal krizin maliyetinin bir kısmını ödeyecek olması fikrini memnuniyetle karşıladıklarını ifade etti.

Prodimata’nın raporu 28 Şubat’ta sunulacak ve Ekonomik ve Mali İşler Komitesi’nden sonra Temmuz ayında AP Genel Kurulu’nda oylanacak.

Diğer yandan, AB Konseyi Dönem Başkanı Danimarka’nın İçişleri ve Ekonomi Bakanı Margrethe Vestager, mevcut finansal işlemler vergisi planına karşı çıkarak, Eylül ayında Avrupa Komisyonu tarafından ortaya koyulan planın ikna edici olmadığını söyledi. Vestager, Komisyon’un araştırmasına göre Avrupa’da söz konusu verginin GSYİH’nin yüzde 0,5’i kadar bir maliyeti olmasının yanı sıra bankalar ve diğer finans kurumlarının AB’yi terk etmelerine mal olabileceğini belirtti.  Danimarkalı AP üyesi Lene Espersen de söz konusu planın 400.000 kişinin işini kaybetmesine nede olacağını ileri sürdü. Avrupa Komisyonu’nun finansal işlemler direktif önerisi, tahvil ve hisse senetlerinde yüzde 0,1, diğer finansal ürünlerde binde 0,1 oranında vergi alınmasını öngörüyor. Böylece, yılda 55 Milyar Avro net gelir elde edilmesi bekleniyor.

Fransa ve Almanya finansal işlemler vergisinin uygulanmasını isterken, İngiltere’nin başını çektiği ülkeler bu vergiye karşı çıkıyor. İngiltere Avrupa’nın önde gelen finans merkezlerinden biri olması itibariyle, söz konusu verginin bu konumunu gölgelemesinden endişe ediyor. Vergilendirme alanında kararlar oybirliği gerektirdiğinden, Fransa ve Almanya ilerleme sağlamak için, şimdilik sadece Avro Alanı’nı içine alan bir uygulamadan yana bulunuyorlar.