İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
10-16 OCAK 2012

AB DIŞ İŞLERİ VE GÜVENLİK POLİTİKASI YÜKSEK TEMSİLCİSİ ASHTON DIŞ İLİŞKİLER SERVİSİ’NİN 1’İNCİ YILINI DEĞERLENDİREN BİR RAPOR YAYIMLADI

AB Dış İşleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Barones Catherine Ashton, 5 Ocak 2012 tarihinde Avrupa Dış İlişkiler Servisi’nin (European External Action Service- EEAS) kurulmasının 1’inci yılında bir ilerleme raporu yayımladı. 2011 Aralık ayında, aralarında Fransa Dışişleri Bakanı Alain Juppé, Almanya Dışişleri Bakanı Guido Westerwelle ve İsveç Dışişleri Bakanı Carl Bildt’in de bulunduğu AB üyesi on iki ülkenin Dışişleri Bakanı AB Dış İlişkiler Servisi’ni ve Catherine Ashton’ın yöneticiliğini eleştiren bir mektup kaleme almışlardı. Rapor, bu eleştirilere bir cevap niteliğinde olması bakımından önem taşıyor.

Raporda, EEAS’nin oluşturulmasının uzun vadeli bir proje olduğu ve bu konuda kesin yargılara varmak için çok erken olduğu belirtiliyor.

Mevcut sorun ve zorluklar:

Barones Ashton, raporda EEAS’nin bazı alanlardaki eksikliklerini de ortaya koyuyor. EEAS’nin AB dış politikası için kilit alanlarda siyasi içerik sağlamaktaki kapasitesinin artırılması gerektiğini ve bunun da AB dış politikasının gündeminin tüm AB kurumları tarafından benimsenmesi için sürekli bir çaba gösterilmesi ile mümkün olacağını belirtiyor.

Ashton, AB üyesi olmayan ülkelerde faaliyet gösteren 140 AB Delegasyonu’nda yapısal ve geçişsel sorunlar yaşandığını kabul ederek, siyasi departmanların geliştirilmesi ile daha etkin bir şekilde çalışmalarının sağlanacağını belirtiyor. Ayrıca, delegasyonların görev tanımı konusunda Üye Devletler arasında mutabakata varılamamış olmasının yarattığı muğlâk durum da raporda geniş yer tutuyor. Ashton, raporda Avrupa Komisyonu ve EEAS arasında bir yetki kargaşasının yaşandığına dikkat çekiyor ve Komisyon ile EEAS arasında ödemeler, hiyerarşi ve raporlama konularında daha net bir çalışma biçimi oluşturulması gerektiğini vurguluyor.

EEAS’nin, Komisyon, AB Konseyi Sekreterliği ve Üye Devlet Bakanlıkları’ndaki kadroların EEAS’ye kaydırılması yoluyla oluşturulduğu belirtilerek, birlikte çalışmayı kolaylaştıracak bir takım ruhu oluşturulmasının önemine değiniliyor.

EEAS’nin kaydettiği gelişmeler:

Ashton, Avro Alanı’ndaki kriz ve Ortadoğu’da büyük bir dönüşüme yol açan Arap Baharı gibi gelişmelere değinerek, EEAS’nin kurulmasından bu yana AB’nin içinde bulunduğu ekonomik ve siyasi durumun elverişli olmamasına rağmen, EEAS’nin birçok alanda büyük başarı gösterdiğini belirtiyor.

EEAS’nin farklı küresel gelişmelerdeki rolünü değerlendiren Ashton, AB’nin Ortadoğu’da büyük değişime yol açan Arap Baharı’na, Türkiye, Arap Ligi ve Birleşmiş Milletler gibi önemli uluslararası aktörlerle işbirliği yaparak proaktif bir şekilde cevap verildiğini belirtiyor.

  • Arap Baharı’yla birlikte, Filistin-İsrail Barış Süreci’nin de AB için öneminin arttığına dikkat çeken Ashton, AB’nin bu konuda sesini daha çok duyurmaya başladığını belirtiyor.
  • Raporda, Yüksek Temsilci’nin İran’ın nükleer programına barışçıl bir çözüm bulunması için de uluslararası çabaya önderlik ettiği belirtiliyor.
  • AB’nin Batı Balkanlar’daki zorlu siyasi gerilime rağmen Belgrat - Priştine diyaloğunda arabuluculuk yapmaya devam ettiği ve Bosna-Hersek’te istikrarı sağlamak için çaba sarf ettiği de raporda belirtiliyor.
  • Raporda, EEAS’nin üye devletler ve Komisyon ile işbirliği yaparak, AB’ye geleneksel diplomasinin dışına çıkan ve AB açısından büyük önem taşıyan küresel mali yönetim, iklim değişikliği, enerji güvenliği, göç, silahsızlanma, terörle mücadele ile insan haklarının ve demokrasinin teşvik edilmesi gibi alanlarda da katma değer kazandırabileceği vurgulanıyor.

Raporun İngilizce tam metnine aşağıdaki internet adresinden ulaşılabilir: http://www.eeas.europa.eu/images/top_stories/2011_eeas_report_cor_+_formatting.pdf