İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
27 NİSAN-2 MAYIS 2014

FREEDOM HOUSE’A GÖRE SADECE 7 KİŞİDEN BİRİ ÖZGÜR BASININ OLDUĞU BİR ÜLKEDE YAŞIYOR

Uluslararası hükümet dışı kuruluş Freedom House, dünyada basın özgürlüğü raporunu yayınladı. Raporda, dünyada basın özgürlüğünün 10 yıldır en düşük seviyesinde olduğu belirtiliyor. Basın özgürlüğünde geri giden ülkelerin çoğu Ortadoğu ve Kuzey Afrika’da bulunurken, ABD’de de özgür medya ortamında bozulmalar olduğu tespiti yapılıyor.  Sahra altı Afrika’da ise olumlu bir ilerleme olduğu ekleniyor. Dünya nüfusuna oranlandığında, yüzde 14’ün özgür basının olduğu, yüzde 44’ün kısmen özgür basının olduğu ve yüzde 42’nin de özgür olmayan basının olduğu ülkelerde yaşadığı belirtiliyor. Freedom House’a göre sorun büyük ölçüde hükümetlerin uyguladığı baskılar, gerek hükümet gerekse özel kişilerin muhabirlere saldırıları, gazetecilerin haber takibinin engellenmesi, sansür ve gazetecilerin siyasi sebeplerle işlerine son verilmesinden kaynaklanıyor. 

Raporda incelenen 197 ülkenin 63’ü “özgür”, 68’i “kısmen özgür” ve 66’sı “özgür değil” olarak değerlendiriliyor. Basın özgürlüğünün en kötü durumda olduğu ülkeler ise şunlar: Belarusya, Küba, Ekvator Ginesi, Eritre, Iran, Kuzey Kore, Türkmenistan ve Özbekistan.

Raporda Türkiye 197 ülke arasında 134’üncü sırada yer aldı ve “kısmen özgür” grubundan “özgür değil” grubuna geçti. Raporun Proje Direktörü Dr. Karin Karlekar, hükümetlerin medya üzerinde baskı oluşturmaya çalıştıklarının altını çizdi. Karlekar, "Basın özgürlüğü açısından küresel düzeyde bir düşüş görüyoruz." diye konuştu. Dr. Karin Karlekar, Türkiye'nin basın özgürlüğü konusunda önemli ölçüde bir düşüş gösterdiğini dile getirdi.

Raporda Türkiye hakkında "İstanbul'da Gezi protestolarını haber haline getirmeye çalışan gazetecilerin taciz edilip, saldırıya uğradığı, onlarca gazetecinin işten atıldığı ve protestocuların taleplerine sempati gösterenlerin istifaya zorlandığı” savunuldu. Yine aynı raporda, ‘Hükümet ile PKK arasındaki görüşmelerde veya Başbakan ve yakınlarının dâhil olduğu yolsuzluk skandalları gibi hassas konuları yazan önemli gazeteciler kovuldu. Bu girişim, hükümet ve birçok medya patronu arasındaki yakın ilişkiyi ve bunun gazeteciler üzerinde oluşturduğu resmi veya gayri resmi baskı oluşturdu. Türkiye 2013 istatistiklerine göre hala çok sayıda gazeteciyi cezaevinde tutuyor." ifadelerine yer verildi.