İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
6-12 TEMMUZ 2014

İTALYA GÖÇMENLERLE MÜCADELESİNDE AB ÜLKELERİNDEN BEKLEDİĞİ DESTEĞİ BULAMADI

8-9 Temmuz 2014 tarihlerinde Milano kentinde düzenlenen gayri resmi toplantısında, AB İçişleri Bakanları AB’nin göç ve iltica politikaları ile birlikte İtalya’nın göçmenlerle mücadelesinde diğer üye ülkelerden taleplerini ele aldılar. AB Dönem Başkanlığı’nı yeni üstlenen İtalya, AB’nin mevcut iltica politikalarında değişiklik yapılmasını ve ekonomik maliyeti gittikçe artan göçmen yükünün azaltılmasını talep etti. Toplantı sonunda AB Bakanları İtalya’ya yardım sözü vermekle birlikte, İtalya’nın sığınmacıların paylaşımı konusundaki temel talebini geri çevirdiler.

Bilindiği gibi geçen yıl Ekim ayında İtalya sahillerine yakın Lampedusa açıklarında meydana gelen faciada kaçak göçmenleri taşıyan tekne batmış ve 366 kişi hayatını kaybetmişti. Facianın ardından, İtalya, "Mare Nostrum" adı altında bir göçmen kurtarma programı başlatmıştı. Arap Baharı sonrası Ortadoğu’da artan istikrarsızlık nedeniyle Akdeniz’i seçen kaçak göçmen sayısı 2012 yılında 13 bin 267 olurken, bu rakam 2013 yılında 42 bin 925’e ulaştı. Yükselen göçmen trafiği ile birlikte faciaların artmasını önlemek amacıyla Mare Nostrum ile kaçak göçmenleri kurtarma programı başlatan İtalya, Lampedusa faciasından bu yana 74 bin civarında kaçak göçmenin kurtarılmasını sağladı. Bununla birlikte, Akdeniz’de hayatını kaybeden kaçak göçmen sayısı hala tam olarak bilinmiyor.

Mare Nostrum programı çerçevesinde yürütülen operasyonların İtalya için aylık maliyetinin 9 ila 11 milyon avro civarında olduğu tahmin ediliyor. Bu nedenle, İtalya Mare Nostrum operasyonlarının AB tarafından üstlenilmesi talebinde bulundu. 8 Temmuz’da gerçekleşen AB İçişleri Bakanları toplantısında İtalya, Mare Nostrum göçmen kurtarma programının AB ajansı Frontex tarafından bir bütün olarak üstlenilmesini talep etti ancak AB üye ülkelerinden beklediği desteği bulamadı. İtalya’nın bu isteği konusunda AB ülkeleri arasında farklı görüşler hâkim. Bazı ülkeler bu tür kurtarma operasyonlarının kaçak göçü teşvik edeceği endişesini taşıyor. İtalya’nın Mare Nostrum programı adı altında yürüttüğü operasyonlara bugüne dek sadece Malta destek sağladı.

Avrupa Komisyonu’nun İçişlerinden Sorumlu Üyesi Cecilia Malmström, Akdeniz’de kaçak göçmen girişleri ve yürütülen kurtarma operasyonun detayları konusunda uzlaşı sağlanamadığını açıkladı. Malmström ayrıca, AB’nin sınırları üzerinde üye devletler arasındaki işbirliğinden sorumlu olan Frontex ajansının Mare Nostrum çapında bir programı üstelenebilecek kapasitede olmadığına işaret etti.

AB’nin göçmenlerle mücadelesinde Akdeniz’e kıyısı olan ülkelerin daha ağır bir maliyetle karşı karşıya kaldığı tartışmalarına ve İtalya’nın taleplerine karşı, Almanya özellikle AB içinde sığınmacıların “yükünün” paylaşımı konusundaki kuralların değişmemesi gerektiğini savunuyor ; bununla birlikte söz konusu maliyetin tüm üye devletler tarafından eşit seviyede paylaşılmasını destekliyor. İsveç ise AB içinde en yüksek oranda mülteciye ev sahipliği yaptığını vurguluyor.