İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
22 EYLÜL-2 EKİM 2014

İKV’DEN HAFTAYA BAKIŞ

Eylül ayının son iki haftasını kapsayan bültenimizde, yine Türkiye ve AB’de gündemin üst sıralarında yer alan haberlere ve İKV’nin faaliyetlerine yer veriyoruz.

AB ve İKV gündemine geçmeden önce önemli bir gelişmeyi aktarmak istiyoruz. İKV Yönetim Kurulu Başkanımız Ömer Cihad Vardan, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Yönetim Kurulu Başkanı olarak seçildi. Söz konusu gelişme, 20 Eylül 2014 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu ve İş Konseyi Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik ile görevlendirilen DEİK yeni Yönetim Kurulu’nun 28 Eylül 2014 tarihindeki ilk toplantısında gerçekleşti. Toplantıda, İKV Başkanımız Ömer Cihad Vardan, DEİK Yönetim Kurulu Başkanı olarak seçildi. Başkanımıza bu yeni görevinde de başarılar diliyoruz.

Geçtiğimiz günler yine İKV’nin faaliyetleri ve temasları açısından  yoğun bir trafiğe tanıklık etti. İKV Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Cihad Vardan, 22 Eylül 2014 tarihinde Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü’nün (UNIDO) New York’ta düzenlenen Yeşil Sanayi Platformu Danışma Kurulu toplantısına katılırken, 25 Eylül 2014 tarihinde, İKV tarafından düzenlenen, akademisyenler, sivil toplum ve özel sektör temsilcileri ile çok sayıda uzmanın katıldığı Türkiye-AB İlişkileri Beyin Fırtınası Toplantısı İstanbul’da gerçekleştirildi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Öğretim Görevlisi Yrd. Doç. Nihat Alayoğlu moderatörlüğünde gerçekleştirilen beyin fırtınası toplantısında Türkiye-AB ilişkileri konusunda görüş alışverişinde bulunuldu. Toplantının açılış böülümde katılımcılara hitap eden AB Bakanlığı Müsteşarı Büyükelçi Rauf Engin Soysal, kamuoyuna yeni açıklanan AB Stratejisi ile birlikte AB üyelik sürecinde hızlı bir döneme girildiğini kaydetti. Soysal ayrıca, komşu coğrafyalardaki değişim dalgası sebebiyle AB’nin komşuluk politikasını güçlendirme çabasının Türkiye-AB müzakere sürecinde bir fırsat olarak değerlendirilebileceğine dikkat çekti.

İKV’ye gerçekleştirilen ziyaretler de geçtiğimiz hafta devam etti. Danimarka’lı bazı firmaların üst düzey yöneticilerinden oluşan 17 kişilik bir heyet, 26 Eylül 2014 tarihinde İKV’yi ziyaret ederek, İKV Genel Sekreteri Çiğdem Nas ve Genel Sekreter Yardımcısı  ve Araştırma Müdürü Melih Özsöz’den, Vakıf faaliyetleri ile Türkiye-AB ilişkileri konusunda bilgi aldı.

Ayrıca geçtiğimiz günlerde, “AB Dönem Başkanlıkları ve Türkiye’nin AB Üyeliği” projesi kapsamında, 1 Ekim 2014 tarihinde AB Dönem Başkanı İtalya’nın başkenti Roma’da Istituto Affairi Internazionali (IAI) işbirliğinde bir seminer gerçekleştirildi. Seminere AB Bakan Yardımcısı Dr. Alaattin Büyükkaya’nın yanısıra  İKV Başkanı Ömer Cihad Vardan, , AK Parti  MKYK Üyesi Ömer Bolat,  İKV Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve İSO Meclis Başkanı Zeynep Bodur Okyay,  Dışişleri Bakanlığı Stratejik Araştırmalar Merkezi (SAM) Başkanı Prof. Dr. Ali Resul Usul, Koç Üniversitesi’nin İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ali Çarkoğlu, European Stability Inıtiative (ESI) Başkanı Gerald Knaus ve IAI Direktörü Nathalie Tocci birer konuşma gerçekleştirdi.

Geçtiğimiz günlerde Türkiye-AB ilişkileri gündeminde ise, Geri Kabul Anlaşması’nın (GKA) yürürlüğe girmesi, AB’nin 2014-2020 yılları için Türkiye’yi de kapsayan genişleme bölgesi için açıkladığı mali yardım ve Dünya Ekonomik Forumu’nun “Bölgesel Kalkınma için Kaynakların Ortaya Çıkarılması” başlıklı İstanbul’da düzenlenen toplantısı vardı.

GKA’nın yürürlüğe girmesine ilişkin olarak, yasadışı yollarla Türkiye üzerinden AB üye ülke topraklarına giren mültecilerin Türkiye’ye iadesini öngören ve 16 Aralık 2013 tarihinde imzalanan Türkiye-AB Geri Kabul Anlaşması 1 Ekim 2014 tarihinde yürürlüğe girdi. Hatırlancağı üzere söz konusu Anlaşma Mayıs aynda AP’de Haziran ayında ise TBMM’de onaylanmıştı. Bununla birlikte, Avrupa Komisyonu’nun 2014-2020 yılları arasında Batı Balkan ülkeleri ve Türkiye’yi kapsayan genişleme bölgesindeki ülkelere 11 milyar avro kaynak aktarılacağını duyurması, geçtiğimiz günler Türkiye-AB ilişkilerinde yaşanan sevindirici gelişmelerden biriydi. Yedi yıllık süre zarfında AB'den toplam 4 milyar 453 milyon avro alacak olan Türkiye, IPA II kapsamında en çok kaynak tahsis edilen aday ülke. Türkiye'ye 2014 yılında 620 milyon, 2015 yılında 626 milyon, 2016 yılında 630 milyon, 2017 yılında 636 milyon, 2018-2020 yılları arasında ise 1 milyar 940 milyon avro kaynak ayrıldı.

İstanbul’da düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu’nun “Bölgesel Kalkınma için Kaynakların Ortaya Çıkarılması” başlıklı toplantıda konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, AB’ye tam üyelik yolunda kararlılıklarını muhafaza ettiklerini belirtirken; Başbakan Prof. Dr.  Ahmet Davutoğlu, AB’nin Türkiye’nin kaderi olduğunu ve AB’nin bunu görmesi gerektiğini ifade etti. AB Bakanı ve Başmüzakereci Volkan Bozkır ise, AB üyelik sürecinde ilerleyen bir ülke olarak Türkiye’nin bölgesinde sahip olduğu önemli konuma işaret etti. Avrupa Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso ise konuşmasında Türkiye’nin, AB Stratejisini belirlemiş olmasından duyduğu memnuniyeti vurgularken, 23’üncü ve 24’üncü fasılların bir an önce açılması gerektiğini ifade etti.

Geçtiğimiz günlerde Türkiye’nin dış ilişkiler gündeminin belirleyicisi, Birleşmiş Milletler’in (BM) 69’uncu Genel Kurulu’ydu.

69’uncu BM Genel Kurulu’na katılan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan BM’de dünya liderlerine hitap etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Genel Kurul’un ilk gününde, BM’nin küresel ve bölgesel sorunlara daha etkin ve hızlı müdahale etmesi gerektiğini vurgularken, BM Güvenlik Konseyi’nin daimi üyesi 5 devlete dayanan karar alma mekanizmasını eleştirdi. BM Genel Kurul toplantısının ardından, ABD Başkanı Barack Obama’nın yönettiği “Yabancı Savaşçılar” konulu Güvenlik Konseyi oturumuna katılan Cumhurbaşkanı Erdoğan, IŞİD’i   terör örgütü olarak nitelendirirken, teröre karşı mücadelede uluslararası toplumun birarada hareket etmesinin önemine vurgu yaptı. 

Eylül ayının son iki haftasında AB’nin gündeminde yer bulan önemli başlıklar, Suriye’ye yapılan mali yardımın artırılması ve 29 Eylül 2014 tarihinde gerçekleştirilen AB Genel İşler Konseyi toplantısıydı. Avrupa Komisyonu 4 yıldır süren iç savaş nedeniyle, Suriye ve komşu ülkelere yaptığı yardım miktarını 215 milyon avro tutarında artırma kararı aldı. Yeni yardım paketinin 50 milyon avroluk kısmı insani yardım; 165 milyon avroluk kısmı ise uzun dönem kalkınma desteği için tahsis edilecek. 29 Eylül Şubat 2014 tarihinde toplanan AB Genel İşler Konseyi, ağırlıklı olarak 23-24 Ekim 2014 tarihlerinde gerçekleşecek AB Konseyi toplantısı öncesi yapılacak hazırlıkları ele aldı. Konsey ayrıca, Haziran 2014 tarihinde  toplanan AB Liderler Zirvesi’nde ele alınan  stratejik gündeme ilişkin olarak büyüme, istihdam ve rekabet gücünü teşvik etmek amacıyla, son iki yıl içinde alınan tedbirleri değerlendirdi.

Türkiye’nin iç siyaset gündeminde ise, 1 Ekim 2014 tarihinde başlayan yeni yasama yılının hemen öncesinde, Suriye ve Irak kaynaklı terör ile mücadeleyi öngören tezkerenin TBMM’ye sunulması vardı. Hükümet, Suriye ve Irak sınırından gelecek tehlikeye karşı, “tehdit ve sınır” tanımının kapsamını genişleterek tek bir tezkere hazırladı ve 30 Eylül 2014 tarihinde TBMM Başkanlığı’na sundu. Tezkere, iki ülke sınırında güvenli bölge kurulmasına, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin yabancı ülkelere gönderilmesine ve yabancı askerlerin Türkiye’de bulunmasına ve geçişine olanak sağlıyor. Yeni tezkerenin gerekçesinde dikkat çeken önemli bir ayrıntı, “IŞİD ve bölgedeki terör örgütleri” ifadelerinin yer alması. Tezkere, İŞİD’e karşı oluşturulan uluslararası koalisyona Türkiye’nin sunacağı katkı açısından büyük önem taşıyor. 4 Ekim 2014 tarihinden itibaren bir yıl süre ile TBMM’den istenen yetkinin Türkiye tarafından kullanılabilmesi için, IŞİD’e karşı ABD liderliğinde kurulan uluslararası koalisyon gücünün, Türkiye’nin güvenli bölge kurma talebini onaylaması ve askerlerini göndermesi gerekiyor. Tezkere, 2 Ekim 2014 tarihinde TBMM Genel Kurulu'nda yapılan ve 396 milletvekilinin katıldığı açık oylamada, 98 red oyuna karşılık 298 oyla kabul edildi. 

IKV olarak tüm okuyucularımızın bayramını en içten dileklerimizle kutlarken, sağlık ve mutluluklar dileriz.