İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
20-26 EKİM 2014

İKV`DEN HAFTAYA BAKIŞ

Geçtiğimiz hafta Türkiye’nin gündemi İŞİD ve Kobani çatışması, Türkiye’de meydana gelen sokak olayları ve çözüm süreci ile meşgul oldu. Hükümetin 21 Ekim 2014 tarihinde kamuoyu ile paylaştığı yeni iç güvenlik reform paketi de çokça konuşuldu ve tartışıldı. Başbakan Prof. Davutoğlu, paket kapsamındaki reformların, özgürlüklerin korunması ve iç güvenliğin tahkim edilmesine yönelik olduğunu ifade etti ve özgürlük-güvenlik uyumunun sağlanacağını vurguladı. Paket, kolluk kuvvetleri, toplantı ve gösteri kanunu, gözaltı süreleri, İçişleri Bakanlığı’nın yapısı ile bireysel haklara ve kişisel verilerin korunmasına dair önemli değişiklikler öngörüyor.

Geçtiğimiz hafta Türkiye-AB ilişkilerinin gündeminde öne çıkan başlıklar, Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan Türkiye ile vize serbestliğine ilişkin yol haritasının Birinci Değerlendirme Raporu ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Letonya ve Estonya’ya gerçekleştirdiği resmi ziyaretlerdi. Aynı zamanda Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı da olan İKV Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Cihad Vardan da, bir iş insanı heyeti ile bu ziyarete katıldı. Vardan, Türk-Letonya İş Konseyi toplantısında açış konuşmasını yaptı ve şunları söyledi: “Baltık Denizi kıyındaki Letonya, bizim için uzaktaki yakın ülke olagelmiştir. 1925 yılında başlayan ve İkinci Dünya Savaşı sonrasında kesintiye uğrayan ikili ilişkilerimiz, günümüzde NATO müttefikliği ile güçlenmiş ve Letonya’nın AB üyeliği ile farklı bir boyut kazanmıştır. Letonya nispeten yeni bir AB üyesi olmasına rağmen, bulunduğu coğrafi konum ve tarihsel deneyimleri ışığında Avrupa projesinin önemini en iyi anlayan ve bu projenin geleceğine inanan ülkelerin başında gelmektedir. Bu anlamda Avrasya bölgesinde barış, istikrar ve işbirliğini destekleyen ülkeler olarak, Türkiye ve Letonya’nın zannedilenden çok daha fazla ortak noktası bulunmaktadır.”

Geçtiğimiz haftanın Türkiye-AB ilişkilerinin gündemini, Avrupa Komisyonu tarafından 20 Ekim 2014 tarihinde açıklanan Türkiye’nin vize serbestisi yol haritasında tespit edilen koşulları karşılamada kaydettiği ilerlemelere ilişkin ilk raporu belirledi. Rapor, Türk vatandaşlarına vize muafiyetinin en kısa sürede sağlanabilmesi yönündeki çalışmalarda ilerleme kaydedildiğine işaret ediyor.  Avrupa Komisyonu’nun Türkiye ile vize serbestliğine ilişkin yol haritasının Birinci Değerlendirme Raporu’nun kamuoyuna açıklamasının ardından, Rapor,  İKV Genel Sekreter Yardımcısı ve Araştırma Müdürü Melih Özsöz tarafından hazırlanan analizle değerlendirildi. Analizde, 16 Aralık 2013 tarihinde Türkiye ile AB arasında imzalanan Geri Kabul Anlaşması sonrasında resmiyet kazanan Türk vatandaşları için vize serbestliği diyaloğunda kritik olan ilk dönemecin alındığı tespitinde bulunuldu. Türkiye ile vize serbestliğine ilişkin yol haritasının Birinci Değerlendirme Raporu’nun ayrıntılı analizine bültenimizde yer alan “İKV’de Bu Hafta” bölümünden ve buradan ulaşabilirsiniz.

Türkiye ile vize serbestliğine ilişkin yol haritasının Birinci Değerlendirme Raporu’nu kamuoyuna açıklamasının ardından, İKV Genel Sekreter Yardımcısı ve Araştırma Müdürü Melih Özsöz tarafından Raporda yer alan göç ve vizeye ilişkin güncel istatistikler çerçevesinde, Türkiye ve AB’deki mevcut durumu ortaya koyan bir değerlendirmede bulundu. Değerlendirmede, yol haritası kriterleri kapsamında yer alan, neredeyse tüm temel istatistiki göstergelerde Türkiye’nin olumlu bir tablo çizdiği kaydediliyor. İKV’nin “Güncel Rakamlarla AB ve Türkiye Arasındaki Göç Hareketleri” başlıklı değerlendirmesine, “İKV’de Bu Hafta” bölümünden ve buradan ulaşabilirsiniz.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 22-24 Ekim 2014 tarihlerinde Letonya ve Estonya’ya resmi ziyarette bulundu. İki ülke ile gerçekleştirilen ziyaretler kapsamında, Türkiye’nin AB üyelik süreci, uluslararası kriz bölgeleri ve ikili ticari ilişkiler ele alındı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Letonya’yı ziyaretinde, 1 Ocak 2015 tarihi itibariyle AB Dönem Başkanlığı’nı devralacak olan Letonya’nın Türkiye’nin AB adaylık sürecine verdiği desteğin sürmesi gerekliliği öne çıkarken; Estonya ziyaretinde ikili ilişkiler dışında, uluslararası kriz bölgelerinden Ukrayna, Irak, Suriye gibi konular ele alındı.

Geçtiğimiz hafta AB’nin gündeminde enerji ve iklim değişikliği gündemiyle toplanan AB Genel İşler Konseyi; Ebola ve IŞİD gündemiyle toplanan AB Dışişleri Bakanları toplantısı; yeni Avrupa Komisyonu’nun Avrupa Parlamentosu’ndan (AP) onay alması başlıkları öne çıktı.

AB  Liderler Zirvesi enerji, iklim değişikliği, ekonomi ve Kıbrıs gündemi ile 23-24 Ekim'de Brüksel'de gerçekleşti. AB Liderler Zirvesi’nden sera gazı emisyonlarının 2030'a kadar yüzde 40 oranında azaltılması ve enerji verimliliğinin yüzde 27 oranında artırılarak yenilenebilir kaynakların enerji üretimindeki payının en az yüzde 27'ye çıkarılması hedefi çıktı. Toplantı sonunda, aynı zamanda Kıbrıs ve Türkiye’yi ilgilendiren önemli bir karar alındı. AB liderleri, Doğu Akdeniz’de yaşanan gerilim nedeniyle, Türkiye'nin GKRY’nin “karasuları ve münhasır ekonomik bölgesinde” olduğunu iddia ettikleri bölgelerde “egemenlik haklarına saygı gösterme” çağrısında bulundular. AB liderleri ayrıca, Ebola ile mücadele için Batı Afrika ülkelerine gönderilen yardımın 1 milyar avroya yükseltilmesi konusunda uzlaştı. 

20 Ekim 2014 tarihinde gerçekleştirilen AB Dışişleri Konseyi, tüm dünyayı tehdit eden Ebola salgını ve IŞİD tehdidi başta olmak üzere Irak ve Suriye’deki durum ve Ukrayna krizi konularına odaklandı. Toplantıda, AB’nin Ebola salgınına karşı koordineli bir politika izlemesinin önemine dikkat çekilirken, IŞİD tehdidine ilişkin olarak Suriye yönetimine uygulanan yaptırımların sıkılaştırılması kararı alındı. Toplantıda ayrıca, Ortadoğu barış süreci ve Gazze’deki durum da görüşüldü.

Geçtiğimiz hafta AB’nin gündeminde yer alan önemli başlıklardan bir diğeri ise, Avrupa Komisyonu Başkanlığına seçilen Jean-Claude Juncker ve ekibine AP’nin onay vermesi oldu. Yeni Avrupa Komisyonu, 22 Ekim 2014 tarihinde AP Genel Kurulu’nun onayına sunuldu. 699 parlamenterin katıldığı Genel Kurul’da yapılan oylamada 423 parlamenter Juncker ve ekibi için “evet” oyu kullanırken, diğer parlamenterlerden 209 milletvekili hayır oyu ve 67 milletvekili çekimser oy kullandı.

Avrupa Bankacılık Otoritesi ve Avrupa Merkez Bankası işbirliğinde 26 Ekim 2014 tarihinde yayımlanan ve son bir yılda Avro Alanı’nda yer alan bankaları “stres testinden” geçiren rapor da geçtiğimiz haftanın AB ekonomisine ilişkin önemli bir başlıktı. Rapor, Avro Alanı’nda yer alan 130 bankadan 25 bankanın stres testini geçemediğine ve bunların 9’nun İtalya’da yer aldığına işaret ediyor.

Son olarak, İstanbul ve Bursa’nın 2017 Avrupa Yeşil Başkenti ödülüne aday olan 12 şehirden ikisi arasında yer alması, geçtiğimiz haftanın dikkat çekici haberlerinden biriydi.

Tüm okuyucularımıza iyi bir hafta geçirmelerini dileriz.