İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
20-26 EKİM 2014

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN, LETONYA VE ESTONYA’YI ZİYARET ETTİ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 22-24 Ekim 2014 tarihlerinde Letonya ve Estonya’ya resmi ziyarette bulundu. İki ülkeye gerçekleştirilen ziyaretler kapsamında, Türkiye’nin AB üyelik süreci, uluslararası kriz bölgeleri ve ikili ticari ilişkiler ele alındı.

1 Ocak 2015 tarihi itibariyle AB Dönem Başkanlığı’nı devralacak Letonya’ya yönelik ziyaretinde Cumhurbaşkanı Erdoğan, ülkenin Cumhurbaşkanı Andris Berzins ile başkent Riga’da bir görüşme gerçekleştirdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan’a ziyaretinde; AB Bakanı ve Başmüzakereci Büyükelçi Volkan Bozkır, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Mehdi Eker, Kültür ve Turizm Bakanı Ömer Çelik eşlik etti. Düzenlenen ortak basın açıklamasında, Letonya’yı dost ülke olarak nitelendiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, Letonya’nın bağımsızlık mücadelesinde Türkiye’nin vermiş olduğu destek adımlarının her zaman hatırlandığını belirtti. Aynı şekilde Letonya tarafından da, Türkiye’nin AB adaylık sürecine verilen desteğin her zaman hissedildiğini ve bu desteğin aynı zamanda önümüzdeki AB Dönem Başkanlığı sırasında katılım müzakerelerine de yansıtılması gerektiğini sözlerine ekledi. Cumhurbaşkanı Berzins ise, 90 yıla sahip ikili ilişkilerin günümüzdeki önemli bir boyuta ulaştığını kaydetti. AB üyeliği için Türkiye’ye verilen desteğin arkasında olduklarını belirten Cumhurbaşkanı Berzins ayrıca uluslararası kriz bölgelerine yönelik Türkiye’nin tutumunun da takip edildiğini açıkladı.

Letonya ziyareti kapsamında Türkiye-Letonya İş Konseyi Toplantısı’na katılan Cumhurbaşkanı Erdoğan, iki ülke arasında 2013 yılında rakamlara yansıyan ticaret hacminin 324 milyon dolar olduğunu belirtti ve gelişme gösteren ekonomik ilişkiler boyutunun daha fazla işbirliği ortamının yaratılmasıyla teminat altına alınabileceğine işaret etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye hakkında çıkan olumsuz haberlerin dikkate alınmamasını, iş dünyasının ve yatırım ortamının, ticari ilişkilere ve özellikle Letonyalı yatırımcılara önemli fırsatlar sunabileceğini belirtti. Ekonomik ilişkiler konusunda, Türk girişimciler ve DEİK mensupları ile beraber çalışılacağını belirten Erdoğan, iş forumlarını önemsediğini açıkladı. Görüşmeler öncesinde, Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı ve Letonya Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı arasında Niyet Mektubu ile Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ve Letonya Cumhuriyeti Tarım Bakanlığı arasında Tarım Alanı’nda Bilimsel ve Ekonomik İşbirliği Protokolü’nün imzalandığı da açıkladı.  

Görüşme sırasında, gündeme gelen Enerji faslının açılmasına ilişkin ise, Cumhurbaşkanı Erdoğan, faslın açılmasına yönelik her şeyin hazır bir durumda olduğunu hatırlattı. 23’üncü fasıl (Yargı ve Temel Haklar) ile 24’üncü faslın (Adalet, Özgürlük ve Güvenlik) müzakerelere açılması gerektiğini belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu üç faslın Letonya Dönem Başkanlığı sırasında açılmasına yönelik umutlu olduklarını kaydetti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, AB üyeliğini Türkiye için stratejik bir hedef olarak gördüklerini ve Türkiye’nin de AB’ye sosyal, ekonomik ve stratejik boyutta değer katacağını belirtti. Cumhurbaşkanı Erdoğan Letonya ziyaretinin ardından ikinci durağı olan Estonya’da önemli ziyaretler gerçekleştirdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan ziyaret kapsamında NATO Siber Savunma Mükemmeliyet Merkezi’ni ve E-Estonia Demo Merkezi’ni ziyaret etti ve yetkililerden bilgi aldı. Estonya Cumhurbaşkanı Toomas Hendirk Ilves, Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Alar Streiman, Türkiye’nin Tallin Büyükelçisi Ahmet Ülker ve Estonya’nın Ankara Büyükelçisi Miko Haljas tarafından resmi törenle karşılanan Cumhurbaşkanı Erdoğan, gerçekleştirilen basın toplantısında, iki ülke arasında diplomatik ilişkilerin 90’ncı yılının kutlandığını ve bu vesileyle ziyaretlerinin önemli bir dönemde gerçekleştiğini dile getirdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, ilişkilerin ekonomik, sosyal, insani ve politik boyutunun iki ülke arasındaki dostluk çerçevesinde geliştirildiğini ve daha da arttırılması gerektiğini belirtti.

Cumhurbaşkanı Ilves ise görüşmelerde, yakın ve olumlu seyir izleyen ikili ilişkilerin bu ziyaretle daha da artacağını, Türkiye’nin AB üyelini desteklediklerini ve bu üyeliğin, diğer üye ülkeler için stratejik bir öneme sahip olduğunu kaydetti. Ticaret hacminin 2013 yılında 456 milyon dolar olduğunu belirterek, ticari ilişkiler dışında, vize uygulamasının kaldırılmasıyla güven ortamının sağlanacağını vurguladı. 

Estonya ziyaretinde ikili ilişkiler dışında, uluslararası kriz bölgelerinden Ukrayna, Irak, Suriye gibi konular da ele alındı. Estonya’nın Türkiye’nin AB üyeliğine her zaman destek verdiğini hatırlatan Erdoğan, kriz bölgelerindeki son durumda çözüm önerilerinin görüşüldüğünü ekledi. Bu noktada iki NATO ülkesi konumunda yola çıkarak, küresel sorunlarda iki müttefik ülke gibi davranılmasından memnuniyet duyduğunu belirtti.

Kobani’deki olayların da değerlendirildiği görüşmede Ilves, Kobani’deki durumun küresel bir sorun olarak hem Avrupa’yı hem de NATO üyelerini tehdit edecek boyuta geldiğini belirtti. Cumhurbaşkanı Erdoğan,  geçiş güzergâhları konusunda Özgür Suriye Ordusu’nun, Türkiye tarafından ilgili bölgeye geçmesinde bir sakınca görülmediğini yineledi. Ukrayna’da son duruma ilişkin olarak ise Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kırım Tatarlarının durumunun siyasi baskı nedeniyle ciddiyetini koruduğunu ve bu konuda Rusya’nın atmış olduğu adımların Türkiye tarafından tanınmadığını dile getirdi. Estonya tarafından Kırım Tatarlarına verilen desteğin önemini de vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, çözüm önerilerinin diplomatik ve barışçıl yollarla olacağını belirtti. Görüşmelerin ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan Estonya Parlamentosu Başkanı Eiki Nestor ile de bir görüşme gerçekleştirdi.