İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
20-26 EKİM 2014

AB DIŞİŞLERİ BAKANLARI EBOLA VE IŞİD GÜNDEMİYLE TOPLANDI

20 Ekim 2014 tarihinde, AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Catherine Ashton’ın başkanlığında gerçekleştirilen son AB Dışişleri Konseyi toplantısı için Lüksemburg’da bir araya gelen AB Dışişleri Bakanlarının gündeminde Ebola salgını, IŞİD tehdidi başta olmak üzere Irak ve Suriye’deki durum ve Ukrayna krizi vardı.

Toplantıda, AB’nin Ebola salgınına karşı koordineli bir politika izlenmesinin önemine dikkat çekildi. IŞİD tehdidinin ele alındığı AB Dışişleri Konseyi toplantısında Suriye yönetimine uygulanan yaptırımların sıkılaştırılması kararı aldı. Bunların yanında toplantıda, Orta Doğu barış süreci ve Gazze’deki durum da ele alındı.

Ebola salgınının Batı Afrika’da yayılması ve salgından yaşamını yitiren kişi sayısının giderek artması konusunda derin endişelerini dile getiren AB Dışişleri Bakanları, AB ve üye ülkelerin Ebola ile mücadeleye yönelik uluslararası çabalar kapsamında, acil sağlık desteği sağladıkları ve salgının yan etkilerinin hafifletilmesini sağlamak amacıyla yarım milyar avroyu aşkın kaynak ayırdıklarını hatırlattılar.

AB Dışişleri Bakanları, daha fazla sağlık personelinin sahada çalışmasını teşvik etmek üzere, gönüllü olan uluslararası sağlık çalışanlarının, hastalığa yakalanmaları durumunda gerekli tedavinin yapılacağı konusunda teminat verdiler.

Toplantıda Ebola salgını ile mücadele konusundaki uluslararası çabanın daha etkin bir şekilde koordine edilmesi amacıyla AB, Üye Devletler ve BM’nin etkin katılımını sağlamak üzere Ebola konusunda bir AB koordinatörü atanması olasılığı dile getirildi. Ayrıca, Ebola krizinin büyümesi halinde sahaya gönderilmek üzere gönüllü sağlık uzmanları havuzunun oluşturulması konusunda uzlaşmaya varıldı.

Ebola salgınının AB’de yayılması riskinin düşük olmasına karşın, AB Dışişleri Bakanları yolcu tarama sistemlerinin denetimi ve güçlendirilmesi çağrısında bulunarak, AB’ye giriş noktalarındaki ulusal önlemlerin daha etkin şekilde koordine edilmesinin önemine dikkat çektiler.

Suriye ve Irak’ta IŞİD başta olmak üzere diğer terör örgütlerinin ve Esad rejiminin sorumlu olduğu tüm infaz ve insan hakları ihlallerinin kınandığı Konsey toplantısında, AB’nin terör örgütleriyle mücadele kapsamında yürütülen uluslararası çabalara katkı sağlamak konusunda kararlı olduğu ortaya koyuldu.

IŞİD, Irak ve Suriye konusunda kabul edilen karar metninde, Irak’ta hükümetin kapsayıcı olmayan politikalarının, Suriye’de ise Esad rejiminin kendi halkına karşı uyguladığı vahşetin yarattığı istikrarsızlığın IŞİD’in güçlenmesine yol açtığı kaydedildi.

Esad rejiminin politikaları ve eylemleri nedeniyle IŞİD’e karşı mücadelede bir ortak olamayacağını vurgulayan AB Dışişleri Bakanları, Esad rejimine uygulanan yaptırımları sıkılaştırma kararı alarak, 16 kişi ve iki şirketi yaptırımlar kapsamına aldılar. Böylece, AB’nin Suriye rejimine karşı uyguladığı yaptırımlar listesindeki kişi sayısı 211’e, kurum sayısı ise 63’e ulaştı.

Konsey toplantısının ardından açıklamada bulunan Yüksek Temsilci Catherine Ashton,  Irak ve Suriye’deki güvenlik durumundan duydukları derin endişeyi ifade ederken, AB Dışişleri Bakanlarının IŞİD’in eylemlerinin kesinlikle kabul edilemez olduğu ve IŞİD gibi terör örgütlerine karşı yürütülen uluslararası mücadeleye katkıda bulunmak için ellerinden gelen her şeyi yapacakları konusunda anlaştıklarını belirtti.

Ukrayna’daki kriz bağlamında, 5 Eylül 2014 tarihli Minsk Protokolü ve 19 Eylül 2014 tarihli Minsk Memorandumu ile krize sürdürülebilir bir siyasi çözüm bulunması yolunda atılan adımları memnuniyetle karşıladıklarını ifade eden AB Dışişleri Bakanları, çözümün Ukrayna’nın bağımsızlığı, egemenliği ve toprak bütünlüğünün garanti altına alınmasına dayalı olması gerektiğine dikkat çektiler. Toplantıda Ukrayna’da ateşkes sağlanmasının ardından şiddet olaylarının azaldığı not edilirken, ateşkesi ihlal eden bazı gelişmeler kınadı. Ayrıca, Ukrayna Parlamentosu tarafından kabul edilen af yasası ve ayrılıkçı bölgelere özerklik statüsü veren yasa başta olmak üzere Ukrayna’nın taahhütlerini yerine getirme yolunda attığı adımlardan övgüyle söz edildi.

Konsey toplantısında kabul edilen karar metninde, Ukrayna’da 26 Ekim’de yapılacak erken genel seçimlerin uluslararası standartlara uyumlu bir şekilde gerçekleşmesi gerektiğine dikkat çekildi. Ukrayna’nın doğusunda tek yanlı olarak bağımsızlığını ilan eden Donetsk Halk Cumhuriyeti ile sözde Luhansk Halk Cumhuriyeti’nin 2 Kasım 2014 tarihinde düzenlemeyi planladığı Devlet Başkanlığı seçimleri ve genel seçimlerin ise, AB tarafından tanınmayacağı ifade edildi.