İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
15-21 ARALIK 2014

ABAD, AB’de yasadışı ikamet eden üçüncü ülke vatandaşlarının haklarının kapsamını belirledi

AB Üye Devletlerinde yasadışı ikamet eden üçüncü ülke vatandaşları hakkındaki usul ve kurallar AB tarafından 2008 yılında çıkarılan bir yönetmelik ile düzenlenmişti. Ancak söz konusu yönetmelik, haklarında iade kararı verilmeden önce, bir AB üyesinde yasadışı ikamet eden üçüncü ülke vatandaşlarının “hukuki dinlenilme hakkına” (right to be heard) sahip olup olmadıkları ve bu hakka sahip olmaları durumunda ise hangi koşullarda sahip olduklarına dair bir hüküm içermiyordu. ABAD, konuya ilişkin olarak 11 Aralık 2014 tarihinde verdiği kararla, söz konusu yönetmelikteki belirsizliği açıklığa kavuşturdu.

ABAD kararda, AB hukukunun genel prensibi olan savunma hakkı ile mahkemenin içtihatları arasında bir denge sağlamayı amaçladı. Buna göre, bir üçüncü ülke vatandaşının AB üyesi bir ülkede yasadışı ikamet ettiği tespit edilir edilmez, alınan iade kararının üçüncü ülke vatandaşına en kısa sürede bildirilmesi gerekiyor. ABAD kararında ayrıca, üçüncü ülke vatandaşı hakkında iade kararı verilmeden önce, ilgili kişiye hukuki dinlenilme hakkı verilerek, ikamet ettiği ülkede kalmasının yasal olup olmadığını gösterme olanağının sağlanması ve verilen iade kararının uygulanmasında ulusal makamlara bazı istisnaların (bir çocuğun haklarının gözetilmesi ya da başka bir ülkede ikamet etme hakkı vb.) bulunup bulunmadığının teyit edilmesine fırsat verilmesi gerekiyor. Bununla birlikte, bu gereklilik ulusal makamların, ülkesine iade kararına ya da sorgulanacağına dair üçüncü ülke vatandaşını uyarmak konusunda, ilgili tarafı bilgilendirme yükümlülüğü taşıdığı anlamına gelmiyor.

Yönetmelikte adli yardıma ilişkin bir düzenleme bulunmamasına rağmen, bir AB üyesi ülkede yasadışı ikamet eden üçüncü ülke vatandaşlarının avukat tutma hakkına sahip oldukları ve haklarında verilen iade kararlarını temyize götürülebilecekleri, ABAD kararında yer alan diğer  önemli hususlardı.