İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
22 ARALIK-9 OCAK 2015

AB KONSEYİ DÖNEM BAŞKANLIĞI’NI LETONYA DEVRALDI

Letonya, 1 Ocak 2015 tarihi itibariyle altı ay sürecek AB Konseyi Dönem Başkanlığı’nı İtalya’dan devraldı. 2004 yılında AB üyesi olan Letonya, üyeliğinin 10’uncu yılını tamamladığı dönemde bu görevi ilk kez üstleniyor.

Letonya Dönem Başkanlığı’nın öncelikleri özellikle Üçlü Program’ın (Trio) önceliklerine paralel olarak sunuluyor. Bilindiği gibi, AB Konseyi Dönem Başkanlığı’nda, Aralık 2011 tarihinde başlatılan Üçlü Program ile üçlü dönem başkanlığı sistemine geçildi. Söz konusu program mali istikrar, ekonomik büyüme, iş imkânlarının artırılması, Tek Pazar’ın derinleştirilmesi ve dijital gündem üzerinden yenilikçi reformların artırılmasını amaçlıyor. Bu kapsamda ilk Trio’yu, İrlanda-Litvanya-Yunanistan, oluştururken; ikinci Trio’yu, İtalya, Letonya ve Lüksemburg oluşturdu.

Rekabetçi, Dijital ve Katılımcı Bir Avrupa

30 Haziran 2015 tarihine kadar sürecek Letonya Dönem Başkanlığı’nın öncelikleri özellikle Avrupa 2020 Stratejisi’ne paralel olarak, AB’nin küresel rekabet ortamına adapte olması, işsizlik gibi yapısal sorunun AB genelinde azaltılması ve istikrarlı bir ekonomik büyümenin sağlanması için atılacak stratejik adımları içeriyor. Ayrıca uluslararası kriz bölgelerinde ve diğer sorunlarda AB’nin küresel rolünün artırılması önemle vurgulanıyor. Buna göre, Letonya’nın Dönem Başkanlığı süresince AB’nin gündemi, üç temel başlık üzerinden hazırlandı. Bunlar;

-Büyümenin ve istihdamın artırılması için rekabetçi bir Avrupa;

-Avrupa ekonomisinin dijital potansiyelinin artırılması ve bu bağlamda dijital Tek Pazar Avrupası’nın yaratılması;

-AB’nin küresel rolünün sağlamlaştırılması temelinde katılımcı bir Avrupa.

Juncker’in Yatırım Planı

Riga’nın altı aylık dönemdeki önemli çalışma alanlarından biri de Avrupa Komisyonu’nun Yatırım Planı’nın hayata geçirilmesi olacak. Letonya Başbakanı Laimdota Straujuma ve Avrupa Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker ile dönem başkanlığı öncelikleri üzerinde yapılan 18 Aralık 2014 tarihli görüşmede, 3,5 yıl için öngörülen Yatırım Planı, Komisyon Başkanı Juncker tarafından AB için stratejik bir mekanizma olarak tanımlandı. Plan, uyum politikalarıyla birlikte yürütülecek olup, mevcut kurallar yanında ek altyapı yatırımlarını teşvik edici özelliğe sahip. Plan ile AB’nin küresel rekabet ortamına adapte olması ve ekonomik büyümede kısa vadede olumlu sonuçlar alınması hedefleniyor. Yatırım paketi dâhilinde AYB işbirliğinde oluşturulacak ve toplamda 21 milyar avroya sahip yeni bir mekanizma olarak Avrupa Stratejik Yatırım Fonu devreye sokulacak. Letonya Başbakanı Straujuma ayrıca yeni dönem STA’lar ve TTYO müzakerelerine ara verilmeden devam edileceği mesajını da verdi. 

Enerji güvenliği, temel haklar ve bölgesel konular

Temel öncelikler dışında Riga’nın gündemi, Avrupa Konseyi’nin “Beş Yıllık Strateji Gündemi” kapsamında ele alınacak olan AB vatandaşlarının korunması, iklim değişikliği, enerji birliği, özgürlük, güvenlik ve adalet konularını ilgilendiren çalışmalara ağırlık verecek.

“Enerji” alanında AB genelinde enerji birliğinin kurulması konusu, Riga’nın gündeminde önemli bir yere sahip olacak. Stratejik yatırımların, enerjide tedarik yollarının çeşitlendirilmesi ve enerji güvenliğinin sağlanmasına yönelik önlemler üzerinden ele alınması öngörülüyor.

Bölgesel kriz konularında zorlu bir dönemde başkanlığı devralan Letonya’nın bu alandaki önceliklerinin özellikle Rusya-AB ilişkileri üzerinden gündeme alınması bekleniyor. Letonya Dönem Başkanlığı sırasında, özellikle son dönem kriz bölgelerinden Ukrayna-Kırım hattındaki gelişmelerin, AB-Rusya ilişkilerine olan etkisi güncelliğini koruyor. Rusya’ya yönelik ilişkilerde gerek AB gerekse kendi ülkeleri nezdindeki tutumlarının yapıcı olacağını vurgulayan Letonya’nın Dışişleri Bakanı Edgars Rinkevics, mevcut yaptırımların Rusya’nın tutumuna bağlı olarak tekrar gözden geçirilebileceğini belirtti.

Türkiye’nin AB Üyelik Müzakereleri

Letonya’nın, Türkiye’nin AB üyeliğini destekleyen üye ülkelerden biri olması büyük önem taşıyor. Bilindiği gibi, Üçlü Program’ın 18 aylık çalışma programında demokrasi, barış ve güvenlik konularının teminatı için çalışılacağı önemle belirtiliyor. Üçlü Program’da, Türkiye ile devam eden üyelik müzakerelerinin sıcak tutulmasına ve Batı Balkanlara yönelik ileriye dönük ilişkilerin geliştirilmesine “stratejik” vurgu yapılıyor. Ayrıca AB’nin Türkiye’deki hukukun üstünlüğü ve temel hak ve özgürlükler alanında reform çalışmalarına ve Müzakere Çerçeve Belgesi’nin şartlarını yerine getirmesinde Türkiye’ye destek verileceği belirtiliyor.

Çalışma Programında ayrıca, Kıbrıs meselesinin müzakerelerde kilit öneme sahip olacağı ve AB tarafından çözüme yönelik atılacak adımlar konusunda Türkiye’ye teşvik sağlanacağı açıklanıyor. Özellikle “Ekonomi ve Parasal Birlik” faslının açılması Riga’nın gündeminde olması bekleniyor. 

Letonya AB Konseyi Dönem Başkanlığı hakkında daha detaylı bilgilere, Dönem Başkanlığının resmi sitesi olan https://eu2015.lv/ internet adresinden ulaşılabilir.

18 aylık Üçlü Program detaylarına ise  buradan ulaşılabilir.