İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
26 OCAK-1 ŞUBAT 2015

2014 YILINDA AB’NİN TÜRKİYE İLE İLİŞKİLER NOTU “C” OLDU

AB’nin önde gelen düşünce kuruluşlarından Avrupa Dış İlişkiler Konseyi (European Council on Foreign Relations-ECFR), her yıl AB’nin ve Üye Devletlerinin önemli dış politika konularındaki performanslarını ölçtüğü Avrupa Dış Politika Karnesi (European Foreign Policy Scorecard) raporunu 29 Ocak 2015 tarihinde yayımladı. Raporda, AB kurumlarının ve 28 Üye Devletin, Rusya, ABD, Geniş Avrupa, Orta Doğu ve Kuzey Afrika, Asya ve Çin olmak üzere altı kilit coğrafya veya aktör eksenindeki 2014 yılı performansı 65 alt politika alanında değerlendiriliyor.

Rapora göre 2014 yılı, AB’nin kendisini krizlerle çevrili bir ortamda bulduğu bir yıl oldu. Doğuda, Kırım’ın Rusya tarafından ilhak edilmesi ve Ukrayna’nın doğusundaki çatışmaların derinleşmesi; güneyde terör örgütü IŞİD Suriye’de ve Kuzey Irak’ta büyük kazanımlar elde etmesi raporda AB’nin 2014 yılında yaşadığı en büyük krizler olarak değerlendirildi. Rapora göre, 2014 yılında AB’nin üzerinde durması gereken en önemli konu, Rusya’ya karşı sert bir duruş sergileyebilmekti.

AB’nin Türkiye’ye yönelik politikasının dört alt başlıkta değerlendirildiği Avrupa Dış Politika Karnesi’nde, 2014 yılında Türkiye ile ilişkiler konusunda aldığı not geçtiğimiz yıldan bir farklılık göstermeyerek yine “C” oldu.

2014 yılının AB’nin Türkiye ile ilişkileri bakımından çalkantılı geçtiğinin belirtildiği raporda, “Üye Devletlerin, Ankara’nın demokratik olmayan eğilimleri konusunda duydukları endişede hemfikir olmalarına karşın durumun nasıl ele alınması gerektiği konusunda fikir ayrılığına düştükleri” ifade edildi. AB Üye Devletleri, Suriye krizi bağlamında özellikle rejim değişikliği konusunda Türkiye’ye yönelik yaklaşımlarında da uzlaşamadı. Sığınmacı krizinin ele alınması ve Türkiye üzerinden Suriye’ye geçen yabancı savaşçılar sorununa çözüm bulunması konusunda ilerleme sağlanmasına rağmen iki tarafın da ihtiyaçlarına cevap bulunamadı.

Türkiye ile ikili ilişkiler alt başlığında AB, geçtiğimiz yıl aldığı “C+” notunu bu yıl da korurken, raporda, blokajlar nedeniyle katılım müzakerelerinin içerisinde bulunduğu durağanlığa rağmen, 17’nci faslın (Ekonomik ve Parasal Politika) açılması ve 23 ve 24’üncü fasıllar üzerindeki blokajın kaldırılmasının gündeme gelebileceği kaydedildi. Raporda, Türkiye-AB Geri Kabul Anlaşması’nın yürürlüğe girmesiyle birlikte ilişkilerin ivme kazandığı belirtildi.

Türkiye’de hukukun üstünlüğü, demokrasi ve insan hakları konusunda AB’nin notu, geçtiğimiz yıl olduğu gibi bu yıl da “C-“ oldu. Rapora göre, Fransa gibi bazı Üye Devletler, 23’üncü ve 24’üncü fasılların açılmasını savunurken, Hollanda gibi üye ülkeler ise katılım sürecinin gözden geçirilmesi çağrısında bulunuyor.

Raporda, Kıbrıs meselesine ilişkin AB’ye verilen not 2014 yılında  da “C-” oldu. BM arabuluculuğunda Şubat 2014’te yeniden başlayan müzakerelerin, 2014 sonbaharında tekrar çıkmaza girdiği belirtilerek, Kıbrıs meselesinin AB’nin Türkiye’ye yönelik politikasını zedelemeyi sürdürdüğü belirtildi.

Türkiye ile bölgesel konularda ilişkiler konusunda AB, geçtiğimiz yıl aldığı “C+” notunu bu yıl da korurken raporda, Türkiye’nin Rusya’ya yaklaşımının AB’den oldukça farklı olduğu ve AB ile Suriye konusundaki görüş ayrılıklarının sürdüğü belirtildi. Doğuda ve güneyde krizlerle karşı karşıya olan Türkiye ve AB’nin yeterli düzeyde işbirliği kuramadığı kaydedilen raporda, AB’nin Türkiye ile yeterli istişarede bulunmadığı, bunun karşısında da Türkiye’nin AB’nin dış politika pozisyonlarından çoğuna uyum sağlamadığı kaydedildi.

 “European Foreign Policy Scorecard 2015” raporuna buradan ulaşılabilir.