İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
18-24 MAYIS 2015

4’ÜNCÜ DOĞU ORTAKLIĞI ZİRVESİ RİGA’DA GERÇEKLEŞTİ

AB liderlerini AB’nin doğusundaki ülkelerin temsilcileriyle buluşturan 4’üncü Doğu Ortaklığı Zirvesi, 20-22 Mayıs 2015 tarihlerinde AB Dönem Başkanı Letonya’nın ev sahipliğinde Riga’da gerçekleştirildi. 2009 yılında faaliyete geçirilen Doğu Ortaklığı (Eastern Partnership - EaP), AB ve Üye Devletlerin, Doğu Avrupa’da ve Güney Kafkasya’da bulunan altı ülke (Azerbaycan, Belarus, Ermenistan, Gürcistan, Moldova ve Ukrayna) ile ilişkilerini düzenlemeyi amaçlıyor.

Riga Zirvesi’nde AB liderleri ve Doğu Ortaklığı temsilcileri tarafından kabul edilen ortak bildiride, EaP’nin Avrupa Komşuluk Politikası içerisindeki önemine dikkat çekildi. Demokrasi, hukukun üstünlüğü, insan hakları, temel haklar ve uluslararası hukuk ilkelerini güçlendirme taahhüdünde bulunulan bildiride taraflar, EaP’nin ortak sahiplenme, sorumluluk, farklılaşma ve ortak hesap verebilirlik ilkelerine bağlı olduğunu teyit etti.

Bildiride, Ukrayna’nın egemenliğine, bağımsızlığına ve toprak bütünlüğüne saygı temeline bağlı olarak krizin tırmanmasının önlenmesine ve siyasi bir çözüm bulunmasına yönelik tüm çabaların desteklendiği belirtildi. Taraflara Eylül 2014 tarihli Minsk Anlaşmaları’nı eksiksiz uygulamaları çağrısında bulunuldu.

AB Konseyi Başkanı Donald Tusk, Zirve’nin ardından yaptığı açıklamada, EaP ülkeleri ile bu ülkeleri bölgede güvenlik ve istikrarı tehdit eden gelişmelere karşı daha dayanıklı hale getirecek yakın ve güçlü ilişkiler geliştirme yönündeki ortak hedeflerini teyit ettiklerini belirtti. Tusk, yolsuzluktan arındırılmış daha güçlü ve şeffaf kurumların AB’nin doğusundaki ortaklarını daha güçlü kılacağını vurguladı. Zirve’de 2013 yılında Litvanya’nın başkenti Vilnius’ta gerçekleştirilen EaP Zirvesi’nden bugüne kaydedilen gelişmeleri değerlendirdiklerini belirten Tusk, Riga Zirvesi’nde ileriye yönelik pozitif bir gündem ortaya koyduklarını ifade etti.

Vilnius Zirvesi’nden bu yana Gürcistan, Moldova ve Ukrayna ile Ortaklık Anlaşmaları ve Derin ve Kapsamlı Serbest Ticaret Alanı (DCFTA) oluşturmaya yönelik anlaşmalar imzalandığını hatırlatan Tusk, böylece AB’nin doğudaki ortaklarıyla olan işbirliğini yeni bir aşamaya taşıdığını kaydetti.

Tusk, AB ile Ortaklık Anlaşması imzalamaktan son anda vazgeçerek Rusya’nın kurduğu Avrasya Ekonomik Birliği’ne katılmayı tercih eden Ermenistan ile AB arasındaki ilişkilerin geleceği konusunda görüştüklerini kaydetti. Birliğin Belarus ile angajmanını derinleştirme yönünde adımlar atması gerektiğini vurgulayan Tusk, ayrıca Azerbaycan’ın AB ile olan ilişkilerinin yasal zemininin yenilenmesine ilişkin görüşlerini aldıklarını kaydetti.

Hareketlilik konularında EaP ülkelerindeki durumu değerlendiren Tusk, Moldova ile yürürlüğe giren vizesiz seyahat rejiminin halklar arası etkileşim üzerindeki olumlu etkilerine dikkat çekti ve ilk yılında vize muafiyetinden yaklaşık 500.000 kişinin yararlandığını kaydetti. Bu konuda Ermenistan ve Belarus ile de ilerleme kaydedildiğini belirten Tusk, Avrupa Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker ile birlikte, EaP ülkeleri ile vize serbestisi süreçlerinin başarılı şekilde tamamlanması yönündeki kararlılıklarını koruduklarını ifade etti. Buna karşılık Tusk, Gürcistan ve Ukrayna’nın vize serbestisi süreçlerinde ilerleme sağlanmasının söz konusu ülkelerin gerekli adımları atmasına bağlı olacağının da altını çizdi.