İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
5-11 EKİM 2015

HAFTANIN HABERİ

AB Türkiye’ye Mülteci Krizine İlişkin Taslak Eylem Planı Sundu

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Belçika’daki temasları sırasında 5 Ekim 2015 tarihinde Avrupa Komisyonu Başkanı Jean Claude Juncker, Erdoğan’a mültecilere destek ve göç yönetimine ilişkin Taslak Eylem Planı sundu. Planda Türkiye’ye 1 milyar avro tutarında yardım yapılması da öngörülüyor. Plan ayrıca, AB ve Türkiye tarafından ivedilikle uygulanması öngörülen bir dizi eylemi içeriyor. Planın amacı, Avrupa Komisyonu tarafından Türkiye’den AB’ye düzensiz göçün engellemesi ve Türkiye’de mülteci akınının yönetilmesine destek verilmesi. Konuya ilişkin Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Taslak Eylem Planının Türkiye ile AB arasında göç konularında oluşturulacak ortak çalışma grubu tarafından ele alınacağı ve taslak üzerinde bu aşamada henüz bir mutabakata varılmadığı belirtildi.

Suriyeli ve Iraklı mültecilerin Türkiye’ye uyum sürecini kolaylaştırmayı amaçlayan Eylem Planının birinci bölümünde aşağıdaki öneriler sunuluyor: 

- Türkiye’ye 2015-2016 dönemi için yaklaşık 1 milyar avro tutarında finansal desteğin sağlanması;

- Mültecilerin temel insani ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla insani yardım kuruluşlarına desteğin sürdürülmesi;

- Finansmanın etkin biçimde kullanımını sağlamak amacıyla, AB kurumlarının Türkiye ile yakın işbirliği içerisinde bulunması ve kapsamlı bir ihtiyaç analizinin gerçekleştirilmesi;

- Türkiye’ye gelen mülteci akımının azaltılması için Lübnan, Ürdün ve Irak’ta bulunan Suriyeli mültecilere gerekli olan yardımların sürdürülmesi;

- Hâlihazırda Üye Devletler tarafından geliştirilen yeniden iskân programlarının desteklenmesi ve bu kapsamda AB çapında bir çözümün araştırılması;

- Türkiye’nin, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nu etkin bir şekilde uygulamaya devam etmesi;

- Türkiye’de güçlü bir göç yönetimi stratejisinin ve sisteminin kurulması hedefinden yola çıkılarak, mültecilerin etkin bir şekilde kayıt altına alınmasının sağlanması;

- Türkiye’de halen yürütülmekte olan iltica prosedürlerinin tamamlanması;

- Türkiye’de bulunan korunmasız kişilerin (kimsesiz çocuklar, insan trafiği mağdurları) belirlenmesi ve  bu kişilerle ilgilenilmesi;

- Türkiye’nin, mültecilerin Türk toplumuna entegrasyonunu hedefleyen programlarını sürdürmesi.

Taslak Eylem Planının ikinci bölümünde ise, yasadışı göçe yönelik işbirliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor. Bu bağlamda, aşağıdaki öneriler sunuluyor: 

- Türkiye’de bulunan mültecilerin, yasadışı gidişlere ilişkin tehlike ve riskler hakkında daha etkin bir şekilde bilgilendirilmesi;

- Türk sahil savunmasının, insan kaçakçılarıyla mücadele için güçlendirilmesi;

- Üye Devletler ile Türkiye arasında ortak geri dönüş operasyonlarının düzenlenmesini hızlandırmak amacıyla işbirliğinin güçlendirilmesi;

- “ Göç için İpekyolu Ortaklığı “ çerçevesinde Pakistan, Afganistan, Irak, İran ve Bangladeş yetkilileriyle gelişen diyaloğun ve yürütülen işbirliğinin pekiştirilmesi;

- Türkiye ile AB arasındaki bilgi paylaşımının güçlendirilmesi amacıyla Türkiye’ye bir FRONTEX irtibat subayının gönderilmesi;

- AB-Türkiye Vize Diyaloğu’na paralel olarak, Türkiye’de etkin bir iltica, göç, vize ve entegre sınır yönetim sisteminin geliştirilmesi hedefiyle ülkeye olan finansal desteğin artırılması;

- Türkiye’nin Bulgar ve Yunan yetkililerle Mayıs 2015 tarihinde imzalamış olduğu, yasadışı göçün engellenmesini öngören üçlü anlaşma çerçevesinde işbirliğinin güçlendirilmesi;

- Türkiye’de bulunan ve AB için potansiyel olarak yasadışı göç kaynakları oluşturan üçüncü ülke vatandaşlarına yönelik vize uygulamalarının artırılması;

- Türkiye’nin, göç akımını daha etkin bir şekilde yönetmek amacıyla, veri analizi kapasitesinin geliştirilmesi;

- Yasadışı örgütlere karşı Üye Devletler ve Türkiye arasındaki mevcut işbirliğinin sürdürülmesi ve güçlendirilmesi;

- Türkiye’nin, AB ile Üye Devletler arasında var olan mevcut bilgi paylaşımına ilişkin işbirliğinin pekiştirilmesi. 

Komisyon kaynaklarına göre, son 9 ayda yaklaşık 350 bin mülteci, Türkiye’den Yunanistan’a geçti ve sadece 50 bini Türk sınır yetkililerince durduruldu. AB Konseyi Başkanı Donald Tusk tarafından yapılan açıklamada ise, Suriye’de mevcut olan Beşar Esat rejiminin güçlenmesi halinde 3 milyon mültecinin daha Türkiye’den AB’ye geçiş yapabileceğinin altı çizildi.

Avrupa Komisyonu Başkanı Juncker’in, Cumhurbaşkanı Erdoğan’a sunduğu mültecilere destek ve göç yönetimine ilişkin Taslak Eylem Planına buradan ulaşılabilir