İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
12-18 EKİM 2015

TÜRKİYE-AB GÜNDEMİ

Geçtiğimiz hafta Türkiye-AB gündemindeki önemli haber başlıklarının detayları şu şekilde:

AB Üye Ülke Büyükelçilerinden Ankara’da Dayanışma Ziyareti

Ankara’da yaşanan terör saldırısına yönelik dayanışma mesajı vermek için saldırının gerçekleştiği yerde AB temsilcileri ve AB üye ülkelerinin büyükelçileri 12 Ekim 2015 tarihinde bir araya geldi. Ortak mesajda Türkiye’deki tüm barış çağrılarına destek verilirken, saldırının, temel hak ve özgürlüklerden biri olan barışçıl amaçla toplanma ve ifade özgürlüğü alanına büyük bir darbe olduğu vurgulandı.

Perinçek-İsviçre Davası Sonuçlandı

1915 olaylarına ilişkin açıklamasında sözde soykırımı inkâr ettiği gerekçesiyle İsviçre Hükümeti tarafından mahkûm edilen Doğu Perinçek adına başlatılan dava 15 Ekim 2015 tarihinde AİHM Büyük Dairesi tarafından sonuçlandırıldı. Perinçek-İsviçre davası (Başvuru No. 27510/08) sonuç kararı doğrultusunda İsviçre’nin, Perinçek’in ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmedildi. AİHM kararında, demokratik bir toplumda Perinçek’in Ermeni toplumunun haklarının korunması için cezaya tabi tutulmasının doğru olmadığı; özellikle Perinçek’in açıklamalarının kamu çıkarlarını etkilemediği, nefret veya hoşgörüsüzlüğü artırmadığı; İsviçre adına tarihsel imalar içermediği; Perinçek’in açıklamalarının, Ermeni toplumunun onurunu etkileyecek ifadeler içermediği; İsviçre için bu tür ifadeleri suç sayan uluslararası bir hukuk metninin olmadığı vurgulandı.

Konuya ilişkin Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan resmi yazılı açıklamada AİHM’in kararı memnuniyetle karşılanırken, karar, demokrasi, ifade özgürlüğü ve insan hakları açısından hukuki bir kazanım olarak yorumlandı.

Bilindiği üzere, Perinçek, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin ifade özgürlüğüne ilişkin 10’uncu Maddesi’ne dayanarak aleyhinde başlatılan soruşturmayı AİHM’e taşımıştı. AİHM Büyük Daire kararına buradan ulaşılabilir.

AB Liderler Zirvesi’nde Mülteci Sorununda Türkiye ile Uzlaşı Sağlandı

Ağırlıklı olarak mülteci krizinin ele alındığı 15 Ekim 2015 tarihli AB Liderler Zirvesi’nde, Türkiye ve AB arasında AB’ye yönelik mülteci akınının kontrol edilmesine yönelik Eylem Planı üzerinde anlaşıldı. Avrupa Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker tarafından “başarılı bir adım” olarak nitelendirilen Eylem Planı ile Türkiye ve AB arasında Avrupa’ya gelen mülteci akınını azaltıcı tedbirlerin gündeme gelmesi bekleniyor. Avrupa Komisyonu Başkanı Juncker ayrıca önümüzdeki günlerde Eylem Planı’nın finansmanının netleştirileceğini belirtti.

Avrupa Konseyi Başkanı Donald Tusk Eylem Planı’na yönelik resmi yazılı açıklamasında, Türkiye ile işbirliği içinde mülteci akınının kontrol altına alınmasını amaçlayan Eylem Planı’nı, “amaca yönelik büyük bir adım” olarak nitelendirdi. Eylem Planı üzerine yürütülen müzakerelerde etkin rolleri için Avrupa Komisyonu Başkanı Juncker ve diğer Komisyon yetkililerine teşekkürlerini ileten Tusk, iki taraf için de zor olan bu sürecin hızlı bir şekilde çözüme kavuşmasını takdir ettiğini söyledi.

Eylem Planı kapsamında AB’nin talepleri sığınmacıların kayıt altına alınması üzerine belirginleşirken, Türkiye tarafının talepleri yerine getirmesi koşuluna bağlı olarak vize serbestisi konusunun gündeme gelebileceği açıklandı. 

Öte yandan, AB Liderler Zirvesi’nde karara bağlanan Eylem Planı öncesinde, Avrupa Komisyonu (Birinci) Başkan Yardımcısı Frans Timmermans, Avrupa Komisyonun Komşuluk Politikası ve Genişleme Müzakerelerinden Sorumlu Üyesi Johannes Hahn ve Göç, İçişleri ve Vatandaşlıktan Sorumlu Üyesi Dimitris Avramopulos söz konusu Eylem Planı’nın taslak metnini görüşmek üzere Ankara’ya ziyarette bulundu. Görüşmelerde ayrıca insan kaçakçılığı, geri dönüş operasyonları ve sığınmacılara yönelik kullanılacak finansal mekanizma görüşüldü.

Merkel’in Türkiye Temasları

Almanya Başbakanı Angela Merkel, Brüksel’de düzenlenen AB Liderler Zirvesi’nin ardından 18 Ekim 2015 tarihinde Türkiye’ye gerçekleştirdiği resmi ziyarette, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Başbakan Prof. Dr. Ahmet Davutoğlu ile görüştü. Cumhurbaşkanı Erdoğan görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın açıklamasında, teröre karşı ortak bir eylem planı üzerinde durulması gerektiğini söyledi. AB’ye yönelik mülteci akınının durdurulması konusunu ele aldıklarını belirten Erdoğan, yük paylaşımında AB’nin ve Almanya’nın destek mesajının önemli olduğunu belirtti.

Terörizmle mücadelede ortak hareket edilmesi çağrısının yapıldığını belirten Erdoğan, Türkiye-AB ilişkileri konusunda ise 15, 17, 23, 24 ve 31’inci fasılların müzakerelere açılmasının görüşüldüğünü ifade etti.

6 saat süren İstanbul gezisinde Almanya Başbakanı Merkel ise açıklamasında özellikle mülteci krizi konusunda Türkiye’nin zor ve anlamlı bir görevi üstlendiğini ve bu noktada Türkiye’nin yükünün paylaşılması gerektiğini ifade etti. Merkel, terörle mücadele ve Suriye krizine yönelik mesajlarında her iki tarafın bu konuları tekrar gündeme alma kararı aldıklarını açıkladı. Türkiye-AB ilişkileri konusunda Merkel, söz konusu fasılların müzakerelere açılması konusuna olumlu yaklaşırken, üye ülkelerin onaylarının da gündeme geleceğini hatırlattı. İkili ilişkilerin daha da güçlendirilmesi ve Türkiye’nin AB sürecine ivme katılması gerektiği konusunda her iki tarafın ortak bir tutum benimsediğini belirten Merkel, vize ve geri kabul anlaşması konusunda da varılan mutabakatı memnuniyetle karşıladığını söyledi.  

KKTC, Avroya Geçiş Hazırlığında

KKTC, Türk Lirasından avroya geçiş için teknik çalışmalarına başladı. Konuya ilişkin olarak AB yetkililerinin KKTC’ye gelerek söz konusu teknik çalışmaları detaylandırılacağı açıklandı. Çalışmaların aynı zamanda AB ile Gümrük Birliği sürecini de gündeme getirmesi bekleniyor.

KKTC’de bir diğer önemli gelişme ise Su Temin Projesi’nin tamamlanarak 17 Ekim 2015 tarihinde yapılan açılış töreni ile faaliyete geçmesi oldu. Proje ile KKTC’ye yıllık 75 milyon m3 suyun iletilmesi planlanıyor. Toplam suyun yüzde 50,3’ünün içme suyu ve sanayi alanında kullanılacağı belirtilirken geri kalan kısım, sulama alanına tahsis edilecek.