İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
23-29 KASIM 2015

HAFTANIN HABERİ

Rus Uçağının Düşürülmesinin Ardından Rusya ve Türkiye’ye İtidal Çağrısı

24 Kasım 2015 tarihinde Suriye sınırında Türkiye hava sahasını ihlal ettiği belirtilen Rus savaş uçağının Türk savaş uçakları tarafından düşürülmesi, bir anda dikkatlerin Türkiye’ye yönelmesine neden oldu. Rusya’ya ait SU-24 tipi 2 uçağın 10 kez uyarılmasına karşın, Türk hava sahasını 17 saniye süreyle ihlal ettikleri, Türk F-16 uçaklarının ateş açmasının ardından uçaklardan birinin vurulduğu ve Suriye tarafına düştüğü belirtiliyor. Türkiye’nin Suriye sınırında Rus uçağını düşürmesiyle, Kore Savaşı’ndan bu yana ilk kez NATO üyesi bir ülke Rusya’ya ait bir uçağı düşürmüş oldu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, uçağın düşürülmesi hakkında yaptığı açıklamada, angajman kuralları çerçevesinde, tüm ikazlara rağmen Türkiye hava sahasını ihlal eden aidiyeti belli olmayan uçağa müdahale edildiğini belirtti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin konuya ilişkin yaptığı açıklamada, uçak vurulduğunda Türkiye sınırından 1 kilometre uzakta olduğunu iddia etti. Olayın Türkiye-Rusya ilişkileri açısından önemli sonuçlar doğuracağı uyarısında bulunan Putin, olayla ilgili “sırtımızdan vurulduk” ifadelerini kullandı. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da 25 Kasım tarihinde Türkiye’ye gerçekleştirmeyi planladığı ziyareti iptal etti.

Ankara’nın çağrısıyla olağanüstü toplanan Kuzey Atlantik Konseyi (NAC), Türkiye ile dayanışma mesajı verdi. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg toplantının ardından yaptığı açıklamada, ellerindeki bilginin Türkiye’den gelen bilgiyle uyumlu olduğunu belirterek, Rusya’nın NATO sınırlarındaki askeri faaliyetlerinin sonuçları hakkında endişelerini daha önce de dile getirdiğini hatırlattı. NATO müttefiki Türkiye’nin toprak bütünlüğüne saygı ve dayanışma vurgusu yapan Genel Sekreter Stoltenberg, NATO’nun güneydoğu sınırlarında yaşanan gelişmeleri takip etmeye devam edeceklerini belirtti. Stoltenberg, Ankara ile Moskova arasında daha fazla temas kurulması gerektiğini ifade ederek, taraflara itidalli olunması ve tansiyonun düşürülmesi çağrısında bulundu.

ABD Başkanı Obama Fransa Cumhurbaşkanı Hollande ile gerçekleştirdiği ortak basın toplantısında konuya ilişkin yöneltilen soruya cevaben, Türkiye’nin her ülke gibi toprağını ve hava sahasını savunma hakkı olduğunu kaydetti ve Rusya ile Türkiye arasında daha fazla temas kurulması ve gerilimin tırmanmasını engelleyecek önlemler alınması gerektiğine dikkat çekti. Hollande ise gerginliklerin önlenmesi üzerinde dururken asıl amacın teröre ve IŞİD’e karşı savaş açmak olduğunu vurguladı ve Rusya’nın da bunu yapması gerektiğini belirtti.

25 Kasım 2015 tarihinde Rusya Federasyonu Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile telefon görüşmeleri gerçekleştiren AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini, tırmanmanın önlenmesi, Suriye konusunda diplomatik görüşmelerin sürdürülmesi ve IŞİD’e karşı güç birliği yapılması gerektiğini vurguladı.