İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
21-27 ARALIK 2015

HAFTANIN HABERİ

10’uncu DTÖ Bakanlar Konferansı Gerçekleştirildi

10’uncu  Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Bakanlar Konferansı, 15-19 Aralık 2015 tarihleri arasında Kenya’nın başkenti Nairobi’de gerçekleştirildi.

20’nci yılını kutlayan DTÖ’nün ilk defa bir Afrika ülkesinde düzenlendiği Bakanlar Konferansı’nda, tarım ürünlerinin ihracatında uygulanan sübvansiyonların kaldırılması yönünde bağlayıcı bir karar alındı. Ayrıca az gelişmiş ülkelerin dünya ticaret sistemine entegrasyonlarını hızlandırıcı önemli kolaylıkların sağlanması da alınan kararlar arasında yer aldı.

Konferans kapsamındaki diğer bir önemli gelişme, 1996 tarihli Bilgi Teknolojisi Anlaşması’nın (ITA) güncellenmesine yönelik müzakerelerin tamamlanması oldu. Bilgi teknolojileri alanında uluslararası ticaretin serbestleşmesini öngören ITA ile beraber yaklaşık 1,2 trilyon avroluk bir değere sahip bilgi teknolojisi ürünlerinin ticaretinde uygulanan tarifelerin kaldırılması öngörülüyor.

Son olarak, konferansta Afganistan ve Liberya’nın üyeliklerinin kabul edildiği açıklandı. Bu ülkelerin iç onay süreçlerini tamamlamaları halinde, DTÖ üye sayısı 164’e yükselecek.

Konferans sonunda üyeler tarafından kabul edilen “Nairobi Paketi”, Doha turunun tarım bölümüne ilişkin üç kararın yanı sıra “ihracatta rekabet”, “gıda güvenliğinin sağlanması için özel stoklar” ve “gelişmekte olan ülkeler için özel tarım koruma önlemleri” konularında alınan kararlardan oluşuyor. Paketin içinde yer alan kararlar sadece tarım ile sınırlı kalmayıp pamuk ve az gelişmiş ülkelere ilişkin konuları da kapsamakta.

Söz konusu anlaşmada öngörülen başlıca önlemler şu şekilde:

- Tarım ürünlerinin (özellikle buğday unu, şeker ve süt ürünleri) ihracatında uygulanan sübvansiyonlar ve benzer desteklere son verilmesi;

- Pamuklarda uygulanan sübvansiyonların hızlıca kaldırılması;

- Gelişmekte olan ülkelere yapılan gıda yardımlarının yerel piyasadaki üreticilere zarar vermeyecek şekilde yapılmasının sağlanması;

- En az gelişmiş ülkelerdeki ihracatçıların izlemesi gereken kurallar ve şartların (özellikle menşe kuralları) basitleştirilmesi;

- En az gelişmiş ülkelerdeki işletmelere yönelik, DTÖ’nün 164 üyesi ile hizmet ticaretini kolaylaştıracak imkânların sağlanması.

 

Konferans kapsamında ayrıca bu değişikliklerin aşamalı olarak uygulanması ve az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için daha fazla zaman tanınması kararı alındı. Buna göre, gelişmiş ülkelerin, tarım ürünlerinin ihracatında uygulanan sübvansiyonları 2018 yılı sonuna kadar kaldırmaları bekleniyor. Ancak 2023 yılı sonuna kadar bazı esneklikler sağlanabileceği de belirtiliyor. Buna karşın, az gelişmiş ülkelere, bu uygulamaları kaldırmak için 2030 yılı sonuna kadar süre tanınıyor.

Tüm bu olumlu gelişmelere rağmen, konferansta bakanların önümüzdeki dönemde DTÖ nezdinde yürütülecek çalışmalar üzerinde bir uzlaşmaya varamadıkları da aktarılıyor. Bu konuya ilişkin görüşmelerin 2016 yılı başında Cenevre’de başlatılması öngörülüyor.

10’uncu DTÖ Bakanlar Konferansı’nın kararlarına ilişkin daha detaylı bilgiye buradan ulaşılabilir.