İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
25-31 OCAK 2016

HAFTANIN HABERİ

Türkiye-AB Yüksek Düzeyli Enerji Diyaloğu İkinci Toplantısı Gerçekleştirildi

Türkiye-AB Yüksek Düzeyli Enerji Diyaloğu’nun ikinci toplantısı 28-29 Ocak 2016 tarihinde İstanbul’da gerçekleştirildi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak ve Avrupa Komisyonunun İklim Eylem ve Enerjiden Sorumlu Üyesi Miguel Arias Cañete’nin katılımıyla gerçekleştirilen toplantıda iki taraf arasında genel olarak enerji sektöründe işbirliğinin artırılması ele alındı. İki yetkili enerji alanında sürdürülebilir ve rekabetçi pazar koşullarının oluşturulmasına ve ortak çıkarlar doğrultusunda hareket edilmesine yönelik fikir alışverişinde bulundu.  

Bilindiği gibi, Avrupa Komisyonunun Enerji Birliği’nden Sorumlu Başkan Yardımcısı Maroš Šefcovic ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız 16 Mart 2015 tarihinde ortak bir taslak deklarasyon yayımlayarak Türkiye-AB Yüksek Düzeyli Enerji Diyaloğu’nu başlattıklarını duyurmuşlardı. Deklarasyonda söz konusu toplantıların AB müzakere sürecine alternatif teşkil etmeyeceği, tam aksine süreci tamamlayacağı ve destekleyeceği ifade edilmişti. Belgede ayrıca Türkiye’nin Orta Doğu ve Kafkasya’daki enerji kaynakları ile Avrupa pazarı arasında doğal bir enerji köprüsü ve enerji merkezi olmasına vurgu yapılmıştı.

Türkiye-AB Yüksek Düzeyli Enerji Diyaloğu’nun ikinci toplantısına ilişkin 28 Ocak’ta yayımlanan ortak basın açıklamasında, özellikle doğalgaz, enerji verimliliği, yenilenebilir enerji ve nükleer enerji gibi konuların gündeme alındığı açıklandı. Açıklamada, Türkiye’nin, bölgesel enerji merkezi ve AB’nin enerji güvenliği için kilit ülke konumunda olduğunun altı çizilirken, taraflar tarafından Güney Gaz Koridoru Danışma Konseyi’nin etkinliğini artırmaya yönelik ortak taahhütleri tekrarlandı. Türkiye’nin Konsey’deki özel rolüne işaret edildi.

Toplantıda ayrıca bölgesel işbirliğinin yanı sıra Hazar Bölgesi’nde doğalgaz kaynaklarına erişimi kolaylaştırıcı ortak çalışmalar ve Hazar Bölgesi’nin doğalgaz kapasitesinin genişletilmesi konuları da ele alındı.

Türkiye’nin, boru hatları ve ara bağlantı projeleri ile AB’nin enerji arz güvenliğine katkı sağlamada sorumluluklarını yerine getirmeye hazır olduğunun belirtildiği açıklamada, ortak amaçlardan birinin işbirliği ile doğalgaz arzını optimize etmek olduğu açıklandı.

Toplantıda 14 Ocak 2016 tarihli Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) ve Avrupa Elektrik İletim Ağı (ENTSO-E) arasında imzalanan anlaşma memnuniyetle karşılanırken, bu anlaşmanın, her iki tarafın elektrik sektörüne ve tüketicilerine olumlu yansımaları olacağı belirtildi.

Taraflar ayrıca iklim değişikliğine yönelik 12 Aralık 2015 tarihinde onaylanan Paris Anlaşması’nı gündeme getirdi. AB tarafı, Türkiye’nin anlaşmaya yönelik ülke sınıflandırmasına ilişkin özel konumunu not ettiklerini vurguladı. Bilindiği gibi Türkiye, 12 Aralık 2015 tarihinde Paris’te düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 21’inci Taraflar Konferansı’nda onaylanan Paris Anlaşması kapsamında, “gelişmekte olan” bir ülke olarak kabul edilmeyi önermişti. Nitekim Türkiye'nin Paris'teki talebi, sözleşmenin Ek-I (gelişmiş ülkeler) listesinde bulunarak, iklim değişikliğine uyum ve emisyon azaltım taahhütlerini, finansal yardım mekanizmalarından yararlanmadan gerçekleştiremeyeceği yönündeydi. Türkiye'nin bu talebi devam etmekte olup, 22 Nisan 2016 tarihinde başlayacak imza sürecinin, bu talebin Birleşmiş Milletler tarafından karşılanmasına bağlı olduğu belirtiliyor.   

Toplantı sonrasında düzenlenen ortak basın açıklamasında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak, toplantının verimli geçtiğini belirtirken, her iki tarafın enerjide dışa bağımlı olduğunu ve bu nedenle ortak çalışmaların önem kazandığına işaret etti. Enerji faslı için 8 Ocak 2016 tarihinde sürecin yeniden revize edilmeye başlandığını hatırlatan Albayrak, Komisyon Üyesi Cañete’yi 9-13 Ekim 2016 tarihinde İstanbul’da yapılacak Dünya Enerji Kongresi’ne davet etti. Bakan Albayrak, Şubat ayında Trans-Hazar toplantılarının düzenleneceğini de açıkladı.

Komisyon Üyesi Cañete, mevcut süreçte Güney Gaz Koridoru’nun tamamlanmasında ve genişletilmesinde fikir alış verişinde bulunduklarını aktardı. Türkiye’nin AB ile yürüttüğü üyelik müzakereleri konusunda, Avrupa Komisyonunun mevcut süreçte Türkiye’nin enerji mevzuatını incelediğini aktaran Cañete, Avrupa Komisyonunun 2016’nın ilk çeyreğinde bu sürece yönelik çalışmaların tamamlanacağını açıkladı. Cañete ayrıca enerji alanında sadece 4 ülkeyle üst düzey diyaloğunun bulunduğunu belirterek, Türkiye’nin, AB’nin enerji güvenliği için kilit ülke konumunda olduğunu aktardı. Cañete, geleceğin enerji sektörünü büyük değişimlerin beklediğini belirtti ve Türkiye’nin bölgesel rolüne işaret etti.