İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
14-20 MART 2016

TÜRKİYE-AB GÜNDEMİ

Geçtiğimiz hafta Türkiye-AB gündeminde öne çıkan haberler şu şekilde:

Komisyon Mülteci Krizinde İşbirliğine İlişkin Altı İlkeyi Belirledi

Avrupa Komisyonu 16 Mart 2016 tarihinde yaptığı açıklamada, mülteci krizinde Türkiye ile AB arasındaki işbirliğinin altı temel ilkesini belirledi. 7 Mart 2016 tarihinde AB liderleri mülteci akımını durdurmak için AB dış sınırlarında güvenliğin güçlendirilmesinde uzlaşmıştı. Bu çerçevede AB liderleri, Türkiye’nin söz konusu soruna ilişkin getirdiği ek önerileri memnuniyetle karşılamıştı ve Türkiye ile altı temel ilke üzerinde çalışma konusunda anlaşmıştı.

Avrupa Komisyonu Birinci Başkan Yardımcısı Frans Timmermans açıklamasında insanlık, dayanışma ve ahlaka inanan herhangi bir kişinin insanların sömürüldüğü ve hayatlarının tehlikeye atıldığı bu kötü durumdan hoşnut olmasının mümkün olmadığını belirtti. Timmermans,  bu düzenin mutlaka kırılması gerektiğini, AB ve Türkiye arasında görüşülen ve tüm yeni düzensiz göçmenlerin iadesi ile Türkiye’den gelen Suriyelilerin AB’ye yeniden yerleştirilmesini içeren önerilerin, kaçakçıların iş modelini kesin olarak kırabileceğini ifade etti. Ancak böyle bir girişimin hem uluslararası düzeyde hem de AB çapında uygulanması gerektiğinin altını çizen Timmermans, uluslararası korumaya ihtiyaç duyan her bir sığınmacının durumunun kişiselleştirilmiş bir şekilde ele alınması gerektiğini ve geri göndermeme garantisinin teyit edilmesini gerektirdiğini kaydetti.

Timmermans tarafından sunulan altı temel ilke şu şekilde:

- Türkiye’den Yunan adalarına geçen tüm yeni düzensiz göçmenler ve sığınmacıların geri kabulüne ilişkin hukuki korumaların belirlenmesi;

- Yeniden yerleştirme planı;

- Vize Serbestliği Diyaloğu’nun hızlandırılması;

- Türkiye’de bulunan mülteciler fonu çerçevesinde ödemelerin hızlandırılması;

- Katılım müzakerelerinin hızlandırılması;

- Suriye içindeki insani şartların iyileştirilmesi.

Tusk’un Ankara ve Lefkoşa Ziyaretleri

AB Konseyi Başkanı Donald Tusk, 15 Mart 2016 tarihinde Ankara’da Başbakan Prof. Dr. Ahmet Davutoğlu ve Lefkoşa’da GKRY Cumhurbaşkanı Nikos Anatasiadis ile bir araya geldi.

Tusk’un Başbakan Davutoğlu ile görüşmesinde, 18-19 Mart 2016 tarihli AB Liderler Zirvesi’nde Türkiye ile ele alınacak öneriler ve detayları ele alındı. Avrupa Konseyi Başkanı Tusk, basın açıklamasındaki konuşmasına Ankara’da yaşanan terör saldırısını kınayarak başladı. Konsey Başkanı Tusk, AB ile ortak zeminde belirginleşen zorlukların başında gelen terörizm ile mücadelede olduğu gibi mülteci krizinde de Türkiye ile birlikte hareket edildiğini vurguladı. Tusk, Ankara’ya ziyaret sebebini, özellikle Brüksel’deki AB Liderler Zirvesi’ne sunmak istediği önerilerin AB’ye ve uluslararası hukuka uygun, uygulanabilir ve 28 üye ülkenin olduğu kadar Türkiye’nin de kabul edeceği içerikte olması için olduğunu açıkladı.

Başbakan Davutoğlu ortak basın açıklamasında, Türkiye’nin mülteci sorunun çözümünde para pazarlığını ön plana çıkarmadığını belirtti. Aksine Türkiye olarak, gerek 7 Mart gerekse ardından yapılan zirvelerde öncelikli üç politikanın insani duyarlılığın esas alınması, Türkiye ve AB arasındaki ilişkilerin derinleştirilmesi ve sorunların çözümünde sorumluluğun paylaşılması olduğunun altını çizdi.

Aynı tarihte GKRY Cumhurbaşkanı Nikos Anastasiadis ile Lefkoşa’da bir araya gelen Avrupa Konseyi Başkanı Tusk, ziyaret amacının Kıbrıs konusunda baskı unsuru olmaktan ziyade mülteci krizinde Türkiye ile olan işbirliğini ele almak ve AB Liderler Zirvesi’nde GKRY’nin mesajını öğrenmek olduğunu ifade etti. Türkiye ile işbirliğinin mülteci krizinin ötesinde bir durum olduğunu belirten Tusk, ilişkilerde canlanma sürecinde önemli bir dönemden geçildiğini aktardı. Tusk, GKRY’nin, Almanya, Fransa, Hollanda ve diğer üye ülkeler kadar önemli olduğunu ve hiçbir üçüncü ülkenin üye ülkelerden daha önemli olamayacağını vurguladı.

GKRY Cumhurbaşkanı Anastasiadis ise konuşmasında mülteci sorununun, Türkiye’nin katılım müzakereleri sürecini yeniden canlandırdığı tartışmalarıyla bağlantılı olmadığını ifade etti. GKRY’nin yapıcı tavrını koruduğunu belirten Anastasiadis, bloke edilen fasılların açılmasının, Türkiye’nin Ankara Protokolü ve katılım müzakereleri kapsamında yükümlülüklerinin yerine getirmesine bağlı olduğunu hatırlattı.  

14,15, 21 ve 27’nci Fasıllar Brüksel’de Ele Alındı

15-16 Mart 2016 tarihlerinde Avrupa Komisyonu nezdinde gerçekleştirilen “6 no’lu Ulaştırma, Çevre, Enerji ve Trans-Avrupa Şebekeleri Alt Komitesi’nin 13’üncü Tur Toplantısı AB Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Ahmet Yücel eş başkanlığında Brüksel’de gerçekleştirildi. AB Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, toplantı kapsamında AB’ye katılım müzakerelerinde 14’üncü Taşımacılık Politikası, 15’inci Enerji, 21’inci Trans-Avrupa Şebekeleri ve 27’nci Çevre ve İklim Değişikliği fasılları ele alındı. Avrupa Komisyonu yetkilileriyle yapılan görüşmelerde su ve nükleer güvenlik politikaları ayrı toplantılar eşliğinde masaya yatırıldı.