İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
21-27 MART 2016

HAFTANIN HABERİ

AB'nin Kalbi Terör Saldırılarıyla Sarsıldı 

Belçika’nın başkenti Brüksel’de, 22 Mart 2016 tarihinde Zaventem Havaalanı ile AB kurumlarına oldukça yakın  Maelbeek metro istasyonunda gerçekleşen terör saldırılarında 38 kişi yaşamını yitirirken 170 kişi yaralandı. Saldırıların, 13 Kasım 2015’te Paris’te 130 kişinin ölümüyle sonuçlanan terör saldırısının faillerinden Salah Abdeslam’ın 18 Mart 2016 tarihinde Brüksel’de yakalanmasına misilleme olarak gerçekleştirildiği ihtimali üzerinde duruluyor. Canlı bomba tarafından gerçekleştirildiği tespit edilen saldırıların sorumluluğunu terör örgütü IŞİD üstlendi.  Saldırıdan hemen sonra başta Brüksel olmak üzere Avrupa başkentleri alarma geçerken güvenlik önlemleri en üst seviyeye çıkarıldı.

AB devlet ve hükümet başkanları ile AB kurumları başkanları Brüksel’de gerçekleşen terör saldırılarına ilişkin yayımladıkları ortak açıklamada, saldırıları, açık demokratik topluma yapılmış bir saldırı olarak nitelediler. AB yetkilileri, AB ve Üye Devletlerinin, Avrupa’nın ortak kurumlarına ev sahipliği yapan Belçika ile dayanışma içerisinde bulunduğu ve bu tehdide karşı gerekli tüm yollardan cevap vermede kararlı oldukları mesajını verdiler. AB yetkilileri, Avrupa değerleri ve hoşgörünün savunulması konusundaki kararlılıklarının daha da güçlendiğini belirterek, nefret, aşırıcılık ve teröre karşı birlikte ve sağlam bir tutum sergileyeceklerini vurguladılar.

AB Konseyi Başkanı Tusk, konuya ilişkin açıklamasında, saldırılarda hayatını kaybedenlerin ailelerinin ve yakınlarının acısını yürekten paylaştığını ifade ederken, AB’nin terör tehdidine karşı Belçika ve bir bütün olarak Avrupa’ya destek olacağı mesajını verdi. Avrupa Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker de Belçika makamlarıyla dayanışma içerisinde olduklarını belirterek, daha önce Paris’te bugün de Brüksel de gerçekleşen bu saldırıların, bir bütün olarak Avrupa’yı hedef aldığını ve AB ile kurumlarının teröre karşı birlik olacağını vurguladı. AP Başkanı Martin Schulz da alçak ve korkakça olarak nitelendirdiği saldırıların, barbarlık ve nefretin sonucu olduğunu ifade ederken Brüksel’in ve ev sahipliği yaptığı AB kurumlarının bu saldırılara karşısında dik duracağını kaydetti ve AP olarak, Belçika halkıyla dayanışma içerisinde olduklarını belirtti.

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan açıklamada, çok sayıda masum insanın hayatını kaybetmesine ve yaralanmasına yol açan, medeni dünyayı ve evrensel değerleri hedef alan insanlık dışı terör saldırısının kınandığı ifade edildi. Yakın zamanda terör dehşetiyle sarsılan Türkiye’nin Belçika halkının acısını derinden paylaştığı ve Belçika’ya terörle mücadele her türlü desteği vermeye hazır olduğu belirtildi. Birçok terör örgütüne karşı mücadele veren Türkiye’nin terör ve şiddet kültüründen beslenenlere karşı uluslararası toplum ve müttefikleriyle dayanışmasını sürdürmede kararlı olduğu mesajı verildi.

AB Konseyi Başkanı Hollanda’nın girişimiyle, 24 Mart 2016 tarihinde terörle mücadele gündemiyle düzenlenen olağanüstü toplantıda bir araya gelen AB adalet ve güvenlik bakanları, istihbarat paylaşımında işbirliğinin altını çizdi. Toplantıda kabul edilen ortak açıklamada, Brüksel ve Paris saldırılarında parmağı bulunan ağların soruşturulmasında Üye Devletlerin ortak çabalarının bir an önce geliştirilmesi, Nisan 2016’da PNR Yönergesi’nin kabul edilerek bir an önce uygulamaya koyulması ve böylece yolcu bilgilerinin paylaşımına başlamasının sağlanması gerektiğine dikkat çekildi.

Terörle mücadele konusunda, yasal çerçevenin tamamlanması, Schengen Alanı dış sınırlarında sistematik kontroller, silah ediniminin kontrolü, Avrupa Suç Kaydı Bilgi Sistemi’nin (ECRIS) üçüncü ülke vatandaşlarına genişletilmesi, terörün finansmanına ilişkin eylem planının uygulanması, belge sahteciliğiyle mücadele ve patlayıcı bileşenlerine ilişkin mevcut kuralların uygulanması, AB ile Türkiye ve Batı Balkan, Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkeleri arasında terörle mücadelede işbirliğinin artırılması çalışmalarının kararlılıkla sürdürülmesi gerektiği belirtildi.

Ulaştırma ağlarına yönelik potansiyel tehditlerde risk değerlendirmesi yapılması ve gerekli önlemlerin alınabilmesi için ulaştırma sistemi yetkilileri ve operatörleriyle bilgi paylaşımının artırılması üzerinde duruldu.

Güvenlik, seyahat ve göç konularında AB ile uluslararası veri tabanlarının düzgün ve birlikte işlerliğinin sağlanması gerektiği kaydedildi. Bu kapsamda Komisyonun akıllı sınırlar konulu bir tebliğ sunmaya hazırlandığı kaydedilerek, Avrupa çapında bir parmak izi tanıma sisteminin Schengen Bilgi Sistemi’ne (SIS) dâhil edilmesine yönelik çalışmaların hızlandırılması gerektiği belirtildi. Üçüncü ülkeler ve AB’de aktif hizmet sağlayıcıları ile işbirliğinin geliştirilmesi yoluyla dijital kanıtlara daha hızlı ve etkili şekilde erişimin sağlanması ve Üye Devletlerin ceza infaz mercilerine mevcut terör tehdidinin Avrupa ve uluslararası boyutunun soruşturulmasında destek vermek üzere Europol bünyesindeki Avrupa Terörle Mücadele Merkezi’nde (ECTC) ulusal terörle mücadele uzmanlarından oluşan bir ortak temas birimi oluşturulması gerektiği kaydedildi. Bunların yanında yerel düzeyde radikalleşme sinyallerinin erken tespiti ve IŞİD propagandasıyla iletişim stratejileri yoluyla mücadele gibi önleyici önlemlerin artırılacağı söylenerek, Komisyonun IT şirketleri ve AB İnternet Forumu ile işbirliği içerisinde, Haziran 2016’ya kadar terör propagandasıyla mücadele ve internette nefret söylemiyle mücadele konulu bir davranış kuralları rehberi hazırlanacağı duyuruldu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Brüksel’de saldırganlardan birinin Türkiye tarafından Haziran 2015 tarihinde Gaziantep’te yakalanarak sınır dışı edildiğini ancak bu kişinin Belçikalı yetkililerce serbest bırakıldığını açıklamasının ardından Belçika İçişleri Bakanı Jan Jambon ve Adalet Bakanı Koen Geens istifasını sunarken, iki bakanın istifası Belçika Başbakanı tarafından kabul edilmedi.