İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
28 EYLÜL-4 EKİM 2013

DEMOKRATİKLEŞME PAKETİ AÇIKLANDI

Başbakan Erdoğan, 30 Eylül 2013 tarihinde uzun süredir gündemde olan ve hükümetin üzerinde yoğun mesai harcadığı Demokratikleşme Paketi’ni açıkladı. Başbakanlık Yeni Bina’da Demokratikleşme Paketi’ne ilişkin basın açıklaması yapan Başbakan Erdoğan süreci, “Karşımıza çıkan dirençlere rağmen demokratikleşmeden vazgeçmedik, vazgeçmeyeceğiz” şeklinde değerlendirdi.

“Türkiye’de bugüne kadar tek bir paket halinde açıklanan en kapsamlı reform sürecini başlatıyoruz” diyen Erdoğan’ın duyurduğu tarihi paketteki reformların bir kısmı yasal düzenleme, bir kısmı ise idari düzenlemeleri içeriyor. Pakette seçim sisteminden, anadilde eğitime, başörtüsü yasağının kalkmasından, il ve ilçe isimlerinin iadesine kadar birçok alanda köklü değişiklikler bulunuyor.

Başbakan Erdoğan tarafından açıklanan Demokratikleşme Paketi’nde en çarpıcı değişiklikler seçim sistemi, anadilde eğitim ve başörtüsü konularını içeriyor. Paketin bu konulardaki detayları şu değişiklikleri içeriyor:

Seçim sistemi

Erdoğan konuşmasında ilk olarak seçim sistemiyle ilgili olarak üç farklı öneri sundu: Yüzde 10 barajıyla devam; barajı yüzde 5’e çekip, beşli gruplandırmayla dar bölge seçim sistemi; ülke barajını tamamen kaldırarak dar bölge seçim sistemi. Siyasi partilere devlet yardımının kapsamını genişleteceklerini ifade eden Erdoğan, şu anda devlet yardımı için gereken yüzde 7’lik oy oranını, yüzde 3’e çekeceklerini söyledi.

Siyasi partilerin teşkilatlanmasında da, ilçe teşkilatı kurmak için beldelerde teşkilat kurma gereğinin kaldırılacağını belirten Erdoğan, siyasi partilerde iki kişiden çok olmamak üzere, eş genel başkanlığın önünü de açacaklarını ifade etti. Başbakan Erdoğan siyasi partilere üyeliğin önündeki engellerin de ortadan kalkacağını söyledi ve oy verme hakkına sahip olan herkesin, siyasi partilere üye olabilmesinin önünü açacaklarını ifade etti. Başbakan ayrıca paket kapsamında, farklı dil ve lehçelerde her türlü seçim propagandasını da mümkün hale getireceklerini belirtti.

Anadilde eğitim

Yapılacak yasal değişikliklerle, özel okullarda farklı dil ve lehçelerde eğitimin önünü açacaklarını ifade eden Başbakan, köy isimlerinin değiştirilmesinin önündeki yasal engellerin kaldırılacağını belirtti. Köylerin tarihi isimlerini yeniden almasını mümkün hale geleceğini ifade eden Erdoğan, köy isimlerinin değiştirilmesinin İçişleri Bakanlığı’nın tasdikiyle olacağını söyledi. İl ve ilçe isimlerinde değişiklik içinse, yasal düzenleme gerekecek.

Başörtüsü yasağı

Başbakan idari düzenlemelerle kılık kıyafet yönetmeliğinin değiştirilerek, kamu kurumlarında başörtüsü yasağını kaldıracaklarını vurguladı. Hâkim, savcı, emniyet ve ordu gibi resmi kıyafet giyenlerin, bu kapsam dışında kalacağını ifade eden Erdoğan, böylelikle başörtüsü yasağının kaldırılacağının sinyallerini vermiş oldu.

Demokratikleşme Paketi’ne ilişkin diğer değişiklikleri ise Başbakan Erdoğan şu şekilde açıkladı:

* Nefret suçlarının cezasını arttıracaklarını söyleyen Erdoğan, “X, Q, W” gibi harflerin de kullanılabileceğini vurguladı ve “klavyelere özgürlük getiriyoruz” dedi.

* Toplantı ve gösteri yürüyüşleri ile ilgili olarak Erdoğan, toplantı ve gösteri yürüyüşlerinde hükümet komiseri uygulamasına son vereceklerini, artık bu görevin ilgili sivil toplum örgütleri ve kamu görevlilerinden oluşacak düzenleme kurulu tarafından yerine getirileceğini belirtti.

* Kişisel verilerin korunması yönünde adım atılacağını ifade eden Erdoğan “kişilerin özel verileri ilgisiz kişiler tarafından kullanılamayacak. İlgisiz kişilerle paylaşılamayacak” dedi.

* Halktan yardım toplamanın önündeki engellerin kalkacağını ifade eden Başbakan Erdoğan, Türk vatandaşlarının hür iradesiyle yardımlarını istediği yere verebileceklerini söyledi.

* Erdoğan, idari düzenlemelerle Mor Gabriel kilisesi arazisinin vakfa geri verileceğini ifade etti

* Andımız uygulamasının ilkokullardan da kaldırılacağını söyleyen Erdoğan bir il üniversitesinde Roman Dili ve Enstitüsü kurulacağını, Romanların yaşam standartlarının yükselmesi için adımlar atılacağını vurguladı.

* Erdoğan ayrıca, Nevşehir Üniversitesi’nin adının Hacı Bektaş-ı Veli Üniversitesi olarak değiştirileceğini kaydetti.

Öte yandan, Başbakan Erdoğan’ın açıkladığı Demokratikleşme Paketi’ne ilişkin Türkiye’den ve dünyadan olumlu tepkiler geldi. AP Türkiye Raportörü Hollandalı AP üyesi Ria Oomen-Ruijten, açıklanan Demokratikleşme Paketi’nde, azınlıkların konumu, Kürt dili, seçim barajı ve siyasi partilerin finansmanı gibi iyileştirmelerin olumlu olduğunu belirtti ancak daha fazla reform yapılması gerektiğini söyledi. AP üyesi Ria Oomen-Ruijten yaptığı açıklamada “Başbakan Erdoğan’ın da söylediği gibi bu paketin tüm beklentileri karşıladığını söylemek gerçekçi değil. Daha fazla reformun önemini vurgulamak isterim” dedi.

Pakete ilişkin Avrupa Komisyonu’nun Genişlemeden Sorumlu üyesi Štefan Füle’nin sözcüsü Peter Stano bir açıklamada bulundu. Avrupa Komisyonu tarafından yapılan açıklamada, reformlar konusunda AB müktesebatının yol gösterici rolüne referans yapılmasının memnuniyetle karşılandığı ifade edildi. Paketin birçok

önemli unsuru içerdiğinin altının çizildiği Komisyon açıklamasında, Türkçe dışında diğer dillerin kullanımı, Mor Gabriel Manastırı konusu gibi azınlık haklarında çeşitli ilerlemeler, TBMM’de temsiliyet konusundaki bazı kısıtlamaların kaldırılması ve siyasi partilere mali yardım imkânının artırılması gibi çoğulculuğu güçlendiren unsurların olumlu olduğu belirtildi. Avrupa Komisyonu ayrıca, bu paketin ve öngörülen değişikliklerin Ekim ayında yayımlanması beklenen Avrupa Komisyonu İlerleme Raporu’nda da yer alacağının altını çizdi.