İKV E-Bülteni | 2024 » 16-31 OCAK » KÜRESEL GÜNDEM: “Güveni Yeniden İnşa Etmek” Temalı Davos 2024 Zirvesi

“Güveni Yeniden İnşa Etmek” Temalı Davos 2024 Zirvesi

Artan jeopolitik gerilimlerin ortasında, dünyanın dört bir yanından 3 bine yakın politikacı, şirket yöneticisi, sivil toplum lideri ve akademisyen; güveni yeniden inşa etmek, yeni fikirler üretmek ve insanlar, ekonomi ve gezegen için sonuçları iyileştirebilecek ortaklıklar geliştirmek üzere Dünya Ekonomik Forumu'nun 54’üncüsü için bir araya geldi. 15-19 Ocak 2024 tarihleri arasında gerçekleşen zirvede 450'den fazla oturum ve çalıştay gerçekleştirildi.

Zirve’de Öne Çıkan Konular

Güven, iş birliği ve güvenlik zirvenin öne çıkan konuları arasında yer alırken, özellikle geçtiğimiz sene popülerleşen üretken yapay zekâ ve iklim güvenliği de gündemdeydi. Dünya Ekonomik Forumu’nun kurucusu ve yönetim kurulu başkanı Klaus Schwab, “Geleceğimize olan güveni, zorlukların üstesinden gelme kapasitemize olan güveni ve en önemlisi birbirimize olan güveni yeniden inşa etmeliyiz. Güven sadece bir duygu değil, eyleme, inanca ve umuda bağlılıktır.” sözleriyle zirvenin güvenlik temalı oturumunu başlattı. Güvenlik konusunda Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres konuşmasında “Jeopolitik bölünmeler, küresel sorunlara yönelik küresel çözümler etrafında bir araya gelmemizi engelliyor.” sözlerini kullanırken, AB Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen ise dünyanın tek bir dönüm noktası değil çoklu dönüm noktalarında olduğu uyarısında bulundu ve ülkeleri küresel iş birliğini her zamankinden daha fazla derinleştirmeye çağırdı.

Çin Halk Cumhuriyeti Başbakanı Li Qiang da iş birliği ihtiyacını vurgulayarak, "Güven açığının üstesinden gelmek için önyargıları bir kenara bırakmamız, farklılıklar arasında köprü kurmamız ve birlikte çalışmamız elzemdir" dedi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise dünya liderlerine barış ve güvenlik, istihdam ve karbonsuzlaştırma gibi karmaşık sorunları ele alma konusunda gerçekçi ve iyimser olma çağrısında bulundu.

Zirvede, Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskyy, barış için olası bir küresel zirve planını açıkladı ve Ukrayna’ya yeniden yatırım yapılması çağrısında bulundu. Katılımcılara "Ekonomimizi güçlendirin, biz de sizin güvenliğinizi güçlendirelim" diyen Zelenskyy, savaş sona erdiğinde Ukrayna'da büyüme olacağını da sözlerine ekledi. Hükümetlerden ve uluslararası kuruluşlardan 80'den fazla ulusal güvenlik danışmanı, İsviçre'nin Zirve ile iş birliği içinde ev sahipliği yaptığı Dördüncü Ulusal Güvenlik Danışmanları Toplantısı'nda Ukrayna'da barış için bir plan geliştirmek üzere Davos'ta bir araya geldi.

Davos Zirvesi’nde güvenlik alanında yapılan çeşitli girişimler de paylaşıldı. Zirve’de yayınlanan Küresel İş Birliği Raporu, küresel iş birliğinin özellikle ticaret ve sermaye, inovasyon ve teknoloji ile iklim ve doğal sermaye alanlarında son on yılın büyük bir bölümünde dirençli olduğunu, ancak barış ve güvenlik konusundaki iş birliğinde keskin bir düşüş yaşandığını gösterdi. Davos Baukultur İttifakı üyeleri ise çatışmalardan kaçan yetimler için sürdürülebilir ve yüksek kaliteli konutların inşası da dâhil olmak üzere Ukrayna’nın yeniden inşa sürecine teknik yardım ve kaynak sağlama sözü verdi. Ayrıca, Suudi Arabistan Krallığı'nın ev sahipliğinde 28-29 Nisan 2024 tarihlerinde Riyad'da "Kalkınma için Küresel İş Birliği, Büyüme ve Enerji" konulu özel bir toplantının düzenleneceği duyuruldu.

Yapay Zekâya Gerçek Kurallar

Zirve’ye katılanlar arasında Microsoft’un CEO’su Satya Nadella, kısa bir süreliğine kendi kurduğu OpenAI şirketinden CEO görevinden alınıp ardından tekrar göreve getirilen Sam Altman ve Bill Gates gibi teknoloji dünyasından önemli isimler de vardı. Özellikle yapay zekâ konusunda çalışmalar yapan isimlerin ortak fikri, yapay zekâya doğru sınırlamalar getirilerek gelişmesini sağlamaya çalışmak ve tekelciliği engellemekti. İklimle bağlantılı olarak da yapay zekâ aracılığıyla karbon ayak izini azaltmak için de gerekli çalışmaların başlatılmasına yönelik kararlar alındı.

Bununla birlikte Zirve’de yapay zekânın eşitsizlik oluşturmasından çok işleri kolaylaştırma ve yaratıcılığın sınırlarını genişletme gibi önemli bir etkisinin olduğunu savunan içinde sanatçıların da olduğu isimler vardı. Meta’nın (eski adıyla Facebook) baş yapay zekâ bilimcisi Yann LeCun, konu hakkında yapay zekânın demokratikleşmesini sağlamak için büyük teknoloji dışındaki kurumlar için sübvanse edilmiş bilgi işlem gücü, açık kaynaklı yapay zekâ araştırmaları ve yeni katılımcıların bu alanda rekabet etmesini engellemeyen düzenlemelerin olması gerektiğini savundu.

Teknolojiyle bağlantısı olan bir diğer konu ise dijitalleşme aracılığıyla sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmaktı. Microsoft’un kurucuların Bill Gates’in Zirve’de gelişmekte olan dünyada, anne sağlığını iyileştirebileceğini düşündüğü yapay zekâ destekli ultrason cihazını tanıttı. Planet Space Group’tan Will Marshall, güneş panellerinin etkili bir şekilde kurulup kurulmadığını belirlemek ve karbon piyasalarını desteklemek amacıyla yapay zekâ ile analiz edilen uydu verileri toplayan bir teknoloji tanıtırken, Johnson Controls’tan Katie McGinty, yenilenebilir enerji dağıtımına ince ayar yaparak binalarda net sıfır ayak izi sağlayan bir yapay zekâ modelini tanıttı ve Princeton Üniversitesi'ni, bu modeli kullanarak karbon ayak izini yaklaşık %70 ve kamu hizmetleri faturasını %60 oranında azaltan bir kurum örneği olarak göstererek, "Yapay zekâ olmadan bir binada net sıfıra ulaşamazsınız" dedi.

Doğa, İklim ve Enerji

COP28’de alınan kararlar ışığında Davos Zirvesi’nde Katılımcılar tartışmalarını enerji verimliliğini artırma ve enerji talebini ele alma ile doğayı koruma ve restore etme konularına odakladı. Bu üç alanı kapsayan çeşitli girişimler de Zirve’de paylaşıldı. Bunlar arasında, Sanayi için İlk Harekete Geçenler Koalisyonu, çelik ve çimento gibi yüksek emisyonlu sanayi sektörlerinde çığır açan iklim teknolojileri için dünyanın en büyük talep sinyalini sağlayarak yaklaşık 100 şirkete ulaştı. Doğaya Duyarlı Kentler Küresel Komisyonu, bir kenti doğaya duyarlı kılan niteliklerin ortak bir tanımını ve bu yöndeki ilerlemeyi izlemek için bir dizi ortak ölçüt oluşturmak üzere bir kamu istişare süreci başlatarak, kentsel bağlamda doğanın rehabilitasyonu için yeni kılavuz ilkeler sundu.

Fransa, Çin ve ABD ekonomik büyüme, istihdam ve enerji dönüşümünü desteklemek üzere Geçiş Dönemi Sanayi Kümeleri girişimine katıldı. Geçiş Dönemi Sanayi Kümelenmesi Yıllık Raporu, bu kümelenmelerin enerji talebinin dönüştürülmesi ve bölgesel rekabet gücünün artırılmasındaki önemli rolünü vurguladı.

Zirve boyunca eşitlik, güvenlik, barış, sürdürülebilirlik ve iş birliği gibi temel konuların ele alınması, geleceğe dair umut verici kararların alındığını gösteriyor. Küresel düzeydeki liderler, şirketler ve düşünce kuruluşları, bir araya gelerek ortak çözümler bulma ve iş birliği yapma yönündeki bu çabalarıyla önemli bir etkinliğe imza attı. Katılımcıların güven, yapay zekâ, sürdürülebilirlik ve küresel sorunlara yönelik vizyonları, gelecekteki kararların ve eylemlerin şekillenmesinde etkili olacak gibi görünüyor.

Bared Çil, İKV Uzman Yardımcısı

http://10.0.0.5/ikv_bulten/?ust_id=13958&id=13959